Ο καπιταλισμός και το δικαίωμα της λαϊκής στέγης

Το προσωπείο της «προστασίας» της πρώτης κατοικίας, με την οποία η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να εμφανίσει τη νέα τροπολογία για τα κόκκινα δάνεια, δεν μπορεί να κρύψει το πραγματικό της πρόσωπο: της παράδοσης και της πρώτης κατοικίας εκατοντάδων χιλιάδων λαϊκών οικογενειών στις τράπεζες, με τον εξής εκβιασμό: ‘Η πληρώνεις τις δόσεις, όπως τις υπολογίζει μια ηλεκτρονική πλατφόρμα, ή το σπίτι σου βγαίνει στο σφυρί.

Για όσους καταφέρουν να ενταχθούν στις νέες πιο αυστηρές προϋποθέσεις, η ρύθμιση προβλέπει προστασία από πλειστηριασμούς μόνο εφόσον παραμένουν ενήμεροι. Στόχος είναι να απομυζήσουν τα υπερχρεωμένα λαϊκά νοικοκυριά που, με τον φόβο του πλειστηριασμού της πρώτης κατοικίας, υποχρεώνονται στην τακτική καταβολή των δόσεών τους.

Η τροπολογία για τα  κόκκινα δάνεια έρχεται μαζί με μια ηλεκτρονική πλατφόρμα που θα υπολογίζει αυτόματα και χωρίς καθυστερήσεις τις δόσεις, ενώ παράλληλα δυσκολεύεται σημαντικά ακόμα και η δικαστική προστασία που είχε απομείνει.

Παρακάμπτοντας χρονοβόρες διαδικασίες, ΣΥΡΙΖΑ και τράπεζες επιδιώκουν την ταχύτατη αναγκαστική ένταξη στις νέες αυστηρές ρυθμίσεις της μεγαλύτερης δυνατής μάζας κόκκινων ενυπόθηκων δανείων, ώστε να μεγιστοποιήσουν τα έσοδα  και παράλληλα, με τα κριτήρια αποκλεισμού από την ένταξη στη ρύθμιση, να συγκεντρώσουν εκείνα τα ακίνητα, υψηλής αξίας και θέσης, για τα οποία υπάρχει ενδιαφέρον από τις τράπεζες και τους κατασκευαστικούς ομίλους.

Δεν πρόκειται για τυχαία εξέλιξη. Τα κόκκινα δάνεια αποτυπώνουν, τελικά, κεφάλαιο που απαξιώθηκε λόγω της καπιταλιστικής κρίσης και η διαχείρισή τους εκφράζει την προσπάθεια των τραπεζών να ελαχιστοποιήσουν τις ζημιές που πρέπει να αποπληρώσουν, φορτώνοντας αυτές στα υπερχρεωμένα λαϊκά νοικοκυριά, που εξαναγκάστηκαν να προβούν σε δανεισμό, την περίοδο πριν από την κρίση, για να καλύψουν τις στεγαστικές τους ανάγκες.

Το βαθύτερο ερώτημα, ωστόσο, είναι γιατί στην Ελλάδα, με 250.000 απούλητες κατοικίες, η διασφάλιση στέγης που να καλύπτει τις σύγχρονες ανάγκες είναι όνειρο θερινής νυκτός; Εκατοντάδες χιλιάδες λαϊκά νοικοκυριά υποχρεώθηκαν σε δανεισμό και τώρα δεν μπορούν να πληρώσουν. Εκατοντάδες χιλιάδες άλλα δεν μπορούν να πληρώσουν το ενοίκιο, εκατομμύρια ζουν σε σπίτια ακατάλληλα, που δεν πληρούν τις σύγχρονες προδιαγραφές. Η απάντηση είναι απλή: η κατοικία – εμπόρευμα, η ανάγκη των κατασκευαστικών και τραπεζικών ομίλων για ικανοποιητικό κέρδος, τελικά το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα είναι αυτό που δεν επιτρέπει την κάλυψη των λαϊκών αναγκών, παρά τις τεράστιες δυνατότητες κάλυψής τους. Στον καπιταλισμό, η λαϊκή στέγη είναι εμπόρευμα και γι’ αυτό και δεν μπορεί να είναι δικαίωμα.

Πραγματικός αντίπαλος των εργαζόμενων είναι ο ίδιος ο καπιταλισμός, που, σε κρίση και σε ανάπτυξη, θυσιάζει τα δικαιώματά τους για τα κέρδη των ομίλων. Η αποφασιστική ενίσχυση του ΚΚΕ σε κάθε κάλπη σε όλες τις επερχόμενες εκλογές, στις ευρωεκλογές, στις τοπικές ή και στις βουλευτικές είναι ένα ακόμα βήμα για την οργάνωση της αντεπίθεσης για τον ριζικά διαφορετικό δρόμο ανάπτυξης της εργατικής εξουσίας, της μόνης που μπορεί και θα καλύψει το σύνολο των αναγκών των εργαζόμενων.

O Γρηγόρης Λιονής είναι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και υπεύθυνος του Τμήματος Οικονομίας