Γλείφοντας την μπότα που σε κλωτσά

Παρακολουθώντας τον Μάικλ Κόεν, πρώην προσωπικό δικηγόρο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και ανθρώπου που έκανε πολλές από τις «βρώμικες» δουλειές του, να καταθέτει στην επιτροπή της Βουλής, εντυπωσιάστηκα. Ηταν ο άνθρωπος που προσέλαβε ο Τραμπ για να συμπεριφέρεται ως γκάνγκστερ. Και αυτό ακριβώς έκανε, στην εντέλεια. Οταν το Daily Beast ετοιμαζόταν να δημοσιοποιήσει τους ισχυρισμούς της πρώτης συζύγου του Τραμπ, Ιβάνα, ότι εκείνος την είχε βιάσει, ο Κόεν ούρλιαξε στον δημοσιογράφο που έγραφε το κομμάτι: «Σε προειδοποιώ, γράψτο πολύ γαμ… ελαφρά, επειδή αυτά που θα σου κάνω θα είναι πολύ γαμ… αηδιαστικά. Με κατάλαβες;». Αυτή δεν ήταν η μοναδική περίπτωση. Δουλειά του Κόεν ήταν να απειλεί όποιον έμπαινε στον δρόμο του αφεντικού του. Είπε ψέματα στις επιτροπές του Κογκρέσου, πλήρωσε πόρνες για να κρατήσουν το στόμα τους κλειστό όσον αφορά τις σχέσεις τους με τον Τραμπ και πολλά άλλα.

Ο Κόεν, που σύντομα θα ξεκινήσει να εκτίει την τρίχρονη ποινή φυλάκισης που του επιβλήθηκε, έχει γίνει τώρα εκείνο που οι μαφιόζοι (και ο Τραμπ) αποκαλούν «καρφί». Καταθέτοντας εις βάρος του πρώην αφεντικού του στο Κογκρέσο έδειχνε πολύ διαφορετικός, μετανιωμένος. Αλλος ένας ρόλος που έπαιξε στην εντέλεια. Κάποια στιγμή, την εποχή που ο Κόεν ήταν έτοιμος όπως έλεγε «να φάει σφαίρα» για το αφεντικό του, έπρεπε να καθυστερήσει την τελετή του μπαρ μίτζβα για τον γιο του, επειδή ο Τραμπ αποφάσισε να φθάσει καθυστερημένος. Οταν τελικά αφίχθη, πρόσβαλε τον Κόεν μπροστά σε συγγενείς και φίλους λέγοντας ότι ο μοναδικός λόγος για τον οποίο πήγε ήταν επειδή ο δικηγόρος του τον ικέτευσε. Αυτό μας περιγράφει τα πάντα για τη σχέση μεταξύ του νάρκισσου και του κόλακα, του σαδιστή και του μαζοχιστή. Είναι πολλοί οι πρόθυμοι κόλακες της εξουσίας. Παραδόξως, η υποταγή τους τούς κάνεις να αισθάνονται λιγότερο αδύναμοι.

Ο Τραμπ δεν είναι δικτάτορας αλλά πολύ θα ήθελε να είναι. Αυτό το δείχνει ο τρόπος που «γλείφει» αυταρχικούς ηγέτες όπως ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν ή ο Βορειοκορεάτης Κιμ Γιονγκ Ουν. Ομως η πηγή της σχετικής δημοφιλίας του στις ΗΠΑ είναι ακατανόητη για πολλούς. Δεν μπορούν να κατανοήσουν πώς ένας ματαιόδοξος, άξεστος, εγωπαθής φαντασιόπληκτος μπορεί να έχει τόσο μεγάλο κοινό. Είναι όλα ένα σόου.

Ομως μάλλον αυτό είναι το θέμα. Φυσικά και όλα είναι σόου – όπως οι θρησκευτικές τελετές, οι ναζιστικές ή μαοϊστικές παρελάσεις. Ο Τραμπ μπορεί να μην έχει παιδεία, έχει όμως ένστικτο για την ψυχολογία της δύναμης και της υποταγής. Ξέρει πώς να προσελκύει ανθρώπους που αισθάνονται αδύναμοι. Ο τρόπος που δείχνει να λατρεύει και να αποθεώνει τον εαυτό του κάνει τους οπαδούς του να αγαπούν τους εαυτούς τους και να μισούν τους εχθρούς τους.

Μια από τις περίεργες παρατηρήσεις του Κόεν κατά την κατάθεσή του ήταν ότι είχε πει ψέματα, αλλά δεν είναι ψεύτης. Οτι, δηλαδή, μαγεμένος από τον Τραμπ, έκανε όσα του έλεγε. Αυτή τη στιγμή είναι δύσκολο να ξεχωρίσουμε εάν τα όσα είπε στην κατάθεσή του ο Κόεν είναι αλήθεια. Βέβαια οι ισχυρισμοί του συνάδουν με όσα έχουν πει άλλοι πρώην συνεργάτες του Τραμπ. Ομως κάτι που είπε δείχνει πως πήρε ένα πολύτιμο μάθημα: «Το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να προειδοποιήσω τον κόσμο. Οσο περισσότερο ακολουθούν τον Τραμπ τυφλά, όπως έκανα εγώ, τότε πιθανότερο να υποστούν τις επιπτώσεις που είχα κι εγώ».