Το διακύβευμα για την Ευρώπη

Σε τρεις μήνες οι ευρωεκλογές θα κρίνουν το προς τα πού θα πάει η Ευρώπη τα επόμενα χρόνια. Αυτό που γνωρίσαμε ως Ευρωπαϊκή Ενωση βρίσκεται για πρώτη φορά μπροστά σε κίνδυνο αλλά και σε τόσο μεγάλα προβλήματα και προκλήσεις. Η πολλαπλότητα των νέων απειλών, ένας Τραμπ που διαλύει όλες τις πολυμερείς προσπάθειες, μια Ρωσία ανασφαλής και αναθεωρητική, η κλιματική αλλαγή, τα μεγάλα μεταναστευτικά ρεύματα που θα καθορίσουν όλη την επόμενη περίοδο. Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό της Ενωσης ζούμε με βίαιους ρυθμούς την άνοδο του ακροδεξιού λαϊκισμού, ξενόφοβου και αντιδραστικού, που επαγγέλλεται την αντιφιλελεύθερη δημοκρατία. Ο εθνικισμός δηλητηριάζει τις ευρωπαϊκές κοινωνίες και η κρίση της φιλελεύθερης δημοκρατίας ανοίγει διάπλατα τον δρόμο σε αντιφιλελεύθερες πρακτικές που θυμίζουν άλλες εποχές.

Παράλληλα, η ριζοσπαστικοποίηση της Δεξιάς στην Ευρώπη οδήγησε και σε μια αντίστοιχη ριζοσπαστικοποίηση της προοδευτικής παράταξης, σε βάρος ενός Κέντρου που, πλην της Γαλλίας, εξανεμίζεται. Το βλέπουμε στην Αγγλία, τη Γερμανία αλλά και πέρα από την Ευρώπη, στους κόλπους του Δημοκρατικού Κόμματος των ΗΠΑ.

Μπροστά σε αυτή τη νέα πραγματικότητα οι δυνάμεις της προόδου οφείλουν να συνεργαστούν, σε πανευρωπαϊκό αλλά και εθνικό επίπεδο. Μόνο με πλατιές προοδευτικές συμμαχίες της Αριστεράς, της Σοσιαλδημοκρατίας και των Πρασίνων μπορούν οι ευρωπαίοι πολίτες να πάρουν πάλι την τύχη τους στα χέρια τους.

Αυτή η προοδευτική ατζέντα που προωθούν διανοούμενοι, ΜΚΟ αλλά και πολιτικά κόμματα έχει σαφή χαρακτηριστικά: τη μάχη απέναντι στον εθνικισμό και την ξενοφοβία, τον αγώνα για το περιβάλλον, για κοινωνικά δικαιώματα για όλους, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη μάχη κατά της ανισότητας και κατά των διακρίσεων.

Με αυτά τα δεδομένα, δεν μπορεί στη χώρα μας στόχος της Κεντροαριστεράς να είναι η «στρατηγική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ», την ίδια ώρα που ψελλίζει μια εξ απαλών ονύχων κριτική για τη Δεξιά και τις θέσεις της.

Δεν έχουμε την πολυτέλεια «εμφυλίων συγκρούσεων» στο στρατόπεδο της προόδου. Ο καθείς με τις θέσεις του και τη διαφορετικότητά του, με κριτική ματιά αλλά και αίσθηση ευθύνης πρέπει να μπούμε στη συζήτηση για το κοινό μας αύριο.

Το βέβαιο είναι ότι κανείς δεν μπορεί μόνος του. Η λύση δεν είναι να «περιχαρακώσει» ο καθείς τον χώρο του αλλά να δημιουργηθεί ένα μέτωπο προόδου που θα μπορέσει να σταθεί με θέσεις και προγραμματικό λόγο σε αυτή τη νέα πραγματικότητα. Και να επιχειρήσει, με συμμαχίες πέρα από τα σύνορα, να οικοδομήσει μιαν άλλη Ευρώπη.

Η Μαριλένα Κοππά είναι αναπλ. καθηγήτρια Συγκριτικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο