Η υπουργός του Μουσείου

Ως γνωστόν, η χώρα διαθέτει Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, αλλά είναι σαν να μη διαθέτει. Κτίριο βεβαίως υπάρχει – διασκευάστηκε το υπόλοιπο του αριστουργήματος Ζενέτου, του παλαιού εργοστασίου Φιξ στη Συγγρού, όσου απέμεινε μετά την κατεδάφιση μεγάλου μέρους του για την κατασκευή του σταθμού και του γκαράζ του μετρό. Λείπουν μόνο διευθυντής, λεφτά, σοβαρή δραστηριότητα.

Το ΕΜΣΤ είναι ίδρυμα αναγκασμένο να ζει από τον προϋπολογισμό του υπουργείου (περί τα τρία εκατομμύρια ευρώ ετησίως, μεγάλο ποσό αν σκεφτεί κανείς πόσα μουσεία σε όλη τη χώρα πρέπει να επιβιώνουν μέσω του κρατικού προϋπολογισμού), από το οποίο είναι εξαρτημένο. Δεν έχει ταυτότητα – ούτε αρχιτεκτονικά, ούτε ως μουσείο. Δεν έχει προοπτική, ανένταχτο στη ζωή της πόλης. Επιπλέον, βρίσκεται σε δρόμο ταχείας κυκλοφορίας, χωρίς πάρκινγκ, χωρίς υποδομές εγκατάστασης ογκωδών και πολύπλοκων έργων, χωρίς αυλή, με μόνο μια ωραία ταράτσα. Και η μόνιμη συλλογή του περίπου 1.500 έργων, άνισων μεταξύ τους, προέκυψε ως δωρεά καλλιτεχνών στην πρώτη διευθύντριά του. Κάτι χύμα, δηλαδή, ως κιβωτός μοντέρνας τέχνης.

Ως δημόσια υποδομή, συνεπώς, το ΕΜΣΤ είναι άδειο κέλυφος. Βεβαίως, οι υπουργοί θέλουν να αφήνουν το αποτύπωμά τους. Ο Νίκος Ξυδάκης σφράγισε τις αίθουσές του με το σοσιαλιστικό πουράκι του. Η Λυδία Κονιόρδου έφερε, ζωντανά εκθέματα, στελέχη εκ μετεγγραφής από τον Ιππόδρομο – όσα δεν χώρεσαν στο Μέγαρο Μουσικής. Και η Μυρσίνη Ζορμπά αναζητεί διευθυντή με Lower.

Σοσιαλιστική γραφειοκρατία. Αυτή εφαρμόζει η νυν υπουργός Πολιτισμού στο ΕΜΣΤ («δεν μπορεί ένας υποψήφιος να μην έχει […] όποια χαρτιά είναι απαραίτητα»), που ξεπετάει τη διεθνή πορεία των υποψηφίων (όλων, αλλά και των δύο πρώην διευθυντριών, Αννας Καφέτση και Κατερίνας Κοσκινά) εστιάζοντας στο αποδεικτικό επαρκούς γνώσης ξένων γλωσσών. Γραφειοκρατία που υπηρετεί το σοσιαλιστικό όραμα: η επαναπροκήρυξη της θέσης φλερτάρει με κάποιον τύπου Σίμτσικ (τον υπεύθυνο της πρόσφατης Ντοκουμέντα, που μας έβαλε να λατρέψουμε, πλάι στα αρχαία ερείπια, τα ερείπια της κρίσης και της διάρρηξης κάθε έννοιας κοινωνικής συνοχής – δημοσία δαπάνη, ασφαλώς). Ως τότε, βέβαια, η υπουργός προκρίνει τη συλλογική διεύθυνση: πολλοί, άρα διοίκηση του χεριού της.

Υπ’ αυτούς τους όρους, έχει σημασία αν το ΕΜΣΤ έχει διευθυντή; Καμία. Εχει σημασία αν έχει συλλογή; Καμία. Έχει σημασία αν έχει αφήσει το στίγμα του; Καμία. Εχει σημασία αν έχει προοπτική μουσείου μοντέρνας τέχνης; Καμία. Σημασία έχει ότι διαθέτει υπουργό. Αυταρχική και οραματίστρια – τουτέστιν γνήσια αριστερή.