Λείπει ένα κανονικό κράτος

Το δημοσιονομικό ζήτημα της χώρας συνοψίζεται ενίοτε στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα τα οποία κατ’ ουσίαν έχουν επιβάλει οι δανειστές: 3,5% μέχρι το 2022 και μετά 2,2%. Κατ’ αρχάς, με τη μονόπαντη αυτή προσέγγιση φαίνεται να υποβαθμίζεται ή και να αποσιωπάται το ζήτημα της δομημένης σπατάλης στο Δημόσιο. Η κακή οργάνωση, το υψηλό διοικητικό κόστος, η απουσία αξιολόγησης, η σειρά χιλιάδων Νομικών Προσώπων Ιδιωτικού και Δημοσίου Δικαίου και οργανισμών που δεν εξυπηρετούν πια τίποτα, δεν συγκεντρώνουν πάντα την απαιτούμενη προσοχή. Τα αποτελέσματα δε στον τομέα αυτόν είναι πενιχρά μέχρι σήμερα.

Εχω εξηγήσει ότι πίσω από το 3,5% βρίσκεται ένα απόλυτο ποσό το οποίο υπολογίζουν οι δανειστές σύμφωνα και με την αναιμική ανάπτυξη 1% του ΑΕΠ που προβλέπουν μακροχρονίως. Τονίζω και πάλι ότι το απόλυτο ποσό που εξασφαλίζει στους δανειστές ότι τουλάχιστον η χώρα πληρώνει τους τόκους που οφείλει μπορεί, εάν το ΑΕΠ είναι βελτιωμένο, ως ποσοστό να είναι χαμηλότερο και από το 3,5% μέχρι το 2022 και από το 2,2% μετά το 2022. Επομένως, η όποια διαπραγμάτευσή μας με τους πιστωτές πρέπει να εστιαστεί σε ζητήματα ουσίας που βοηθούν το ΑΕΠ, αυξάνουν τα εισοδήματα αλλά και τις αποταμιεύσεις που γίνονται επενδύσεις και ανατροφοδοτούν την ανάπτυξη. Για τον σκοπό αυτόν, η δραστική μείωση φόρων και εισφορών είναι και εφικτή και απαραίτητη.

Ενα δεύτερο ζήτημα που επίσης δεν τονίζεται στον δημόσιο διάλογο είναι η περίπλοκη επίδραση του υψηλού πρωτογενούς δημοσιονομικού πλεονάσματος στην προσπάθεια ταχύρρυθμης οικονομικής μεγέθυνσης.

Η Κύπρος επιτυγχάνει τέτοια υψηλά δημοσιονομικά πρωτογενή πλεονάσματα 4,3% (2017) και 5,4% (2018) με χαρακτηριστική άνεση και χωρίς να πιέζει αρνητικά την οικονομική μεγέθυνση, η οποία κυμαίνεται για τα έτη 2017-2019 στο 4% περίπου. Με άλλα λόγια, το υψηλό ΑΕΠ προσφέρει έναν καλό συνδυασμό χαμηλών δαπανών και υψηλών εισπράξεων από την ανάκαμψη της οικονομίας. Αυτό ενισχύει την άποψη ότι το 3,5% ή και το 2,2% μετά το 2022 θα μπορούσαν να μην επιδρούν αρνητικά στον ρυθμό της οικονομικής μεγέθυνσης, εφόσον όμως προέκυπταν από αυτήν! Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος να ρίξουμε όλο μας το βάρος στις πολιτικές και στα μέτρα εκείνα που θα αυξήσουν το ΑΕΠ. Ναι, το ΑΕΠ δεν διατάσσεται, αλλά μπορούν να γίνουν πολλά. Η αξιοπιστία και η εμπιστοσύνη είναι από τα πρώτα. Η μείωση του πολιτικού ρίσκου για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων είναι επίσης εξαιρετικά σημαντικό. Η απορρύθμιση συγκεκριμένων τομέων και κλάδων της ελληνικής οικονομίας, ή καλύτερα η επαναρρύθμισή τους, μπορεί επίσης να προσδίδει ετησίως δέκατα μεγέθυνσης στο ΑΕΠ. Τελικά όμως όλα είναι ζήτημα ωρίμανσης του κόσμου. Την περίοδο αυτή επωάζεται στον κόσμο η ιδέα του «κανονικού» κράτους. Η επόμενη κυβέρνηση θα έχει πιθανότατα την ευκαιρία να κάνει αυτό που απαιτείται από τα πράγματα πλέον. Διαφορετικά, να γνωρίζουν άπαντες ότι πάτος δεν υπάρχει.

Ο Θοδωρής Πελαγίδης, καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, NR senior fellow, Brookings και σύμβουλος Μακροοικονομίας του προέδρου της ΝΔ.