Πλάνη κατά συρροή και κατ’ εξακολούθηση

Η κεντρική ιδέα που διατρέχει το κράτος δικαίου είναι η προστασία των ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών απέναντι στην αυθαιρεσία της κρατικής εξουσίας, επιδιώκεται με τον έλεγχο της συνταγματικότητας των νόμων και επιτυγχάνεται με τον δικαιοδοτικό έλεγχο, δηλαδή τον έλεγχο των δικαστηρίων (Μανιτάκης, «Κράτος Δικαίου», τ. β’ Η, Α, α, β). Μόνο ο έλεγχος της νομοθετικής λειτουργίας από τη Δικαιοσύνη μπορεί να μας εγγυηθεί ότι το Κοινοβούλιο δεν θα ξεπεράσει τα όρια της εξουσίας του (Λ. Κοτσαλής, Τιμητικός Τόμος Νέστορα Κουράκη, αναφερόμενος στον R. Marcic). Το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο (ΒVerfG) κήρυξε με μια σειρά αποφάσεών του αντισυνταγματικές βασικές πολιτικές επιλογές του γερμανικού Κοινοβουλίου (Κοτσαλής, ό.π.π.). Αυτό δίδαξαν και οι μεγάλοι συνταγματολόγοι Ν. Σαρίπολος (Πραγμ. Συντ. Δικ., σ. 65-66, 69) και Α. Σβώλος (Συντ. Δικ. (1934, σ. 32). Το ελληνικό Σύνταγμα, στο άρθρο 93 παρ. 4, ορίζει ότι «Τα δικαστήρια υποχρεούται να μην εφαρμόζουν νόμο που το περιεχόμενό του είναι αντίθετο προς το Σύνταγμα». Ενόψει όλων αυτών, είναι τουλάχιστον καινοφανής η άποψη ότι «η νομοθετική εξουσία μπορεί να προτείνει μέτρα που θα επιλύσουν μια επιτακτική κοινωνική ανάγκη, ακόμα και αν πρόκειται για μέτρα που πρόκειται να θίξουν θεμελιώδη δικαιώματα». Μόνη αυτή η άποψη, κυριολεκτικά τινάζει στον αέρα ολόκληρο το οικοδόμημα των ατομικών δικαιωμάτων που προστατεύει με τις θεμελιώδεις διατάξεις του το Σύνταγμα, όλων των εποχών, όλων των κρατών και για τη θεμελίωση των οποίων χύθηκαν ποταμοί αίματος. Στις θεμελιώδεις αυτές διατάξεις περιλαμβάνονται τα άρθρα 2 παρ. 1, 4 παρ. 1, 5 παρ. 4, 25 παρ. 2, του Συντάγματος και 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ, 19 παρ. 1 εδ. β’ της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ενωση, 6 παρ. 6.4, και 47 εδ. β’ του Χάρτη των θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ενωσης, τα οποία το Ειδικό Δικαστήριο του άρθρου 99 (88 παρ. 2) του Συντάγματος, με τις 1-4/2018 αποφάσεις του και το Συμβούλιο της Επικρατείας με τις 431 και 479/2018, αποφάσεις του, έκριναν ότι παραβιάσθηκαν από τους νόμους περί μειώσεως των αποδοχών και των συντάξεων των δικαστών.

Το ΕΔΔΑ θεωρεί ότι η μείωση μιας σύνταξης αποτελεί προσβολή του περιουσιακού δικαιώματος του άρθρου 1 ΠΠΠ (ΕΕργΔ 71, σ. 133) και ότι όταν η μείωση της συντάξεως είναι σοβαρή, η προσβολή εμπίπτει στο άρθρο 3 της Σύμβασης (Laioshina κατά Ρωσίας, προσφυγή 56869/00, απόφ. 23 Απριλίου 2002). Εκρινε, ακόμη, ότι «κατ’ αρχήν, η δημοσιονομική πολιτική της χώρας (Sulcs v Latvia, 42923/10, 6 Dec. 2011), η αποφυγή επιβάρυνσης του κρατικού προϋπολογισμού με απρόβλεπτες δαπάνες και το απλό ταμειακό συμφέρον του κράτους, δεν μπορούν να δικαιολογήσουν από μόνες τους την προσβολή του περιουσιακού δικαιώματος των συνταξιούχων (ΕΔΔΑ απόφ. 25.6.2009, υπόθ. Ζουμπουλίδης). Επειδή, παλαιότερα, αλλά και προσφάτως, υποστηρίχθηκε ότι «τα δικαστήρια όχι μόνο δεν έχουν τη δυνατότητα να ελέγξουν τα πραγματικά στοιχεία επί των οποίων στηρίζεται η νομοθέτηση, αλλά ούτε τα υλικά μέσα ούτε τη διάθεση να καταστούν εγκρατή περί τα οικονομικά, ώστε να πειστούν επί της αναγκαιότητας της νομοθέτησης…,…μια απλή επισκόπηση των αποφάσεων θα καταδείξει ότι οι δικαστικοί δεν γνωρίζουν οικονομικές έννοιες και διαδικασίες». Με τις φράσεις αυτές (τις οποίες ούτε το Ελληνικό Δημόσιο ή άλλο Δημόσιο των ευρωπαϊκών χωρών δεν έχουν εκστομίσει, κατά την άμυνά τους εναντίον παρομοίων αγωγών) αφαιρείται από τα δικαστήρια, όλων των πολιτισμένων χωρών και της χώρας μας επομένως, η αρμοδιότητα να κρίνουν τη συνταγματικότητα των νόμων. Κατά συνέπειαν και οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και των ανωτάτων ελληνικών δικαστηρίων, μερικές των οποίων αναφέραμε πιο πάνω, αναρμοδίως εκδόθηκαν, αφού οι ανώτατοι δικαστές που τις εξέδωσαν «δεν γνωρίζουν οικονομικές έννοιες και διαδικασίες». Αν είναι δυνατόν!!!

Ο Λουκάς Λυμπερόπουλος είναι επίτιμος αρεοπαγίτης, διδάκτωρ Νομικής.