Η μόδα σε αργή κίνηση

Το διαφορετικό συστατικό που δίνει στη μόδα κάθε εποχής την ταυτότητα της αλλαγής της, στις μέρες μας εντοπίζεται στη διακριτικότητα. Δηλαδή στην αντίθετη κατεύθυνση από αυτή με την οποία η πλειονότητα του κόσμου εκδηλώνει μια επιθετική κατανάλωση ρούχων και η οποία ακυρώνει τη διαδικασία ανάδειξης στυλ.

Η ιταλίδα σχεδιάστρια Μαρίνα Σπανταφόρα καλεσμένη του Βρετανικού Συμβουλίου στην Αθήνα για το πρόγραμμα Fashion Revolution – Crafting the Future μοιράζεται τις εμπειρίες της από την προσωπική της διαδρομή στη διαμόρφωση μιας νέας συμπεριφοράς:

Ποιος θα μπορούσε να είναι ο ρόλος του σύγχρονου σχεδιαστή στο σημερινό παγκόσμιο περιβάλλον;

Μπορούν να ξεχωρίσουν μέσα από την πρωτοβουλία τους να εισάγουν πρακτικές αειφορίας στις εταιρείες όπου εργάζονται, μέσα από τη χρήση αειφόρων υλικών, μηδενικών απορριμμάτων μέσω του σχεδιασμού πατρόν με τεχνική 3D εκτυπώσεων και ανακυκλώνοντας τα υλικά τους.

Η βιομηχανία της μόδας έχει σημαντικό ρόλο στις οικονομίες χωρών σε πολλά μέρη του κόσμου. Αυτές οι οικονομίες δίνουν προτεραιότητα στον παράγοντα της αειφορίας;

Οι χώρες με αναδυόμενες οικονομίες αναλαμβάνουν τη μεγάλη παραγωγή της μόδας. Οπως όμως είδαμε στο Μπανγκλαντές με το δυστύχημα στο Ράνα Πλάζα, δεν θα πρέπει οι άνθρωποι να παραμένουν φτωχοί και να εργάζονται σε επισφαλείς συνθήκες. Στο Μπανγκλαντές οι εργαζόμενοι στην υφαντουργία έκαναν απεργία για οκτώ ημέρες έως που πέτυχαν η κυβέρνηση να αυξήσει τον κατώτερο μισθό. Η Κίνα επίσης παράγει μεγάλο όγκο ενδυμάτων κάθε χρόνο με μεγάλο κόστος για το περιβάλλον και μόλις τώρα η κυβέρνηση άρχισε να επιβάλλει αυστηρούς κανονισμούς στα υφαντουργικά εργοστάσια για να περιορίσουν την ρύπανση από τα απορρίμματα. Επομένως όλοι έχουν μέρος σε αυτήν την ευθύνη.

Τι συνέβη και το κοινό της μόδας  από θαυμαστές του ευρηματικού ντιζάιν άλλαξαν συμπεριφορά σε αγοραστές της ραγδαίας εποχικής αλλαγής;

Η γρήγορη μόδα έγινε επιδημία που αφαιρεί του φυσικούς πόρους πολλών χωρών και δημιουργεί μεγάλες ανισότητες και φτώχεια σε όσους εργάζονται σε αυτόν τον τομέα. Οι γρήγοροι ρυθμοί παραγωγής επιβάλλουν χαμηλές αμοιβές. Πρωτοβουλίες όπως το Fashion Revolution προτρέπουν τους καταναλωτές να προσέχουν τι αγοράζουν με την απλή ερώτηση: «Ποιος έκανε τα ρούχα μου;» (#whomademyclothes). Και κάθε χρόνο στις 24 Απριλίου ο κόσμος σε 100 χώρες φοράει ανάποδα τα ρούχα του ώστε να φαίνεται η ετικέτα τους, βγάζει selfies και το αναρτά στο παραπάνω hashtag. Με αυτήν τη δράση ωθούν τις εταιρείες ρούχων σε μια ηθική παραγωγή, καθώς αποκαλύπτουν τον τρόπο και τις συνθήκες με τις οποίες δημιουργούνται τα ρούχα. Ζητάμε από τον κόσμο να αγοράζει λιγότερα και καλύτερα ρούχα. Με τα χρήματά μας μπορούμε να έχουμε τον κόσμο που θέλουμε, οπότε κάθε φορά ας σταματάμε πριν αγοράσουμε το οτιδήποτε και ας σκεφτούμε αν πραγματικά το χρειαζόμαστε.

Η βιώσιμη μόδα είναι ακριβή επειδή δημιουργείται από καλής ποιότητας φυσικά υλικά;

Δεν είναι απαραίτητα ακριβή. Αν ένα ρούχο είναι φτιαγμένο από οργανικό και όχι από απλό βαμβάκι, η τιμή του είναι κατά 10% πιο ακριβή. Αυτή η ιδέα είναι ψευδής και δεν θα πρέπει να θεωρείται ως δεδομένο γεγονός.

Σας λείπει κάτι από τη μόδα των περασμένων δεκαετιών;

Στις δεκαετίες του ’80 και του ’90 το φαινόμενο της γρήγορης μόδας (fast fashion) δεν ήταν διαδεδομένο και ο κόσμος έδινε σημασία στις δύο κύριες σεζόν της μόδας, δηλαδή άνοιξη/καλοκαίρι και φθινόπωρο/χειμώνα. Υπήρχε τότε μια εκστατική αναμονή έως να φτάσουν τα ρούχα στα καταστήματα και είχε το περιθώριο χρόνου να συγκεντρώσεις ένα χρηματικό ποσό για να αγοράσεις ένα αγαπημένο κομμάτι. Σήμερα η φτήνια της μόδας μάς στερεί από τη χαρά των αγορών και όλα δείχνουν ίδια.