Αποστασίες

Ενας όρος πλανιέται πάνω απ’ το πολιτικό σύστημα: ο όρος Αποστασία. Και μια ιστορική ρωγμή επανέρχεται – ως φάρσα: αυτή του δραματικού καλοκαιριού του 1965. Ολα αυτά με αφορμή τις μετακινήσεις βουλευτών με ευκολία από τη μία Κοινοβουλευτική Ομάδα στην άλλη.

Ο ιστορικός παραλληλισμός και η σύγκριση γίνονται πολύ πριν πάει ο ΣΥΡΙΖΑ στο Μέγαρο Μαξίμου. Τότε οι συριζαίοι ήταν που κατηγορούσαν όποιον ψήφιζε για ΠτΔ τον Σταύρο Δήμα ως «αποστάτη».

Σήμερα, τα ηνία έχουν πάρει οι αντίπαλοί τους. Λάθος τότε. Λάθος τώρα. Το 1965 και το ανολοκλήρωτο αίτημά του για Δημοκρατία – που σύμφωνα με μια ανάγνωση ολοκληρώθηκε με την εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ το 1981 – αποτέλεσε την τομή πολλών ιστορικών πυκνώσεων. Στο φόντο ενός μεταπολεμικού κράτους με έντονα τα στοιχεία αντικομουνισμού, εδώ τριγύρω ακόμη έπαιζε αυτοτελή πολιτικό ρόλο το Παλάτι, ο εκδότης Κόκκας, ο εκδότης Λαμπράκης, ο Στρατός και οι Αμερικάνοι (αυτοί ακόμη παίζουν). Επίσης, εδώ σημειώθηκε όντως Αποστασία ενώ είναι χαρακτηριστικό πως οι πρωταγωνιστές της επιχειρηματολογούσαν εκ των υστέρων πως προέβησαν σε αυτήν επειδή ζύγισαν το εθνικό – αστικό καθήκον και όχι το κομματικό. Ως γνωστόν ορκίστηκαν στο Παλάτι με τον δοτό Νόβα. Επίσης, οι 3 κυβερνήσεις των «Αποστατών» του καλοκαιριού, πυροδότησαν τα συγκλονιστικά Ιουλιανά, ένα ευρύ ριζοσπαστικό δημοκρατικό κίνημα που είχε και τον δικό του μάρτυρα – ήρωα: τον Σωτήρη Πέτρουλα.

Βλέπετε κάτι απ’ τα παραπάνω να συμβαίνει αυτές τις ημέρες; Το αντίθετο. Τα παραπάνω γεγονότα, εν πολλοίς και καθοριστικά για την εφιαλτική εκτροπή της 21ης Απριλίου του 1967, σημειώθηκαν σε μια άλλη Ελλάδα, με άλλον βαθμό πολιτικοποίησης και άλλον δημόσιο λόγο, με άλλα ΜΜΕ και άλλη κοινωνική διαστρωμάτωση. Σήμερα βιώνουμε μια διαφορετική κατάσταση. Η εικόνα της εύκολης βέβαια μετακίνησης βουλευτών από ομάδα σε ομάδα δημιουργεί άλλες σκέψεις. Το σκηνικό ρευστοποιείται και απο-ιδεολογικοποιείται. Το αντιπολιτικό ρεύμα – που πάντα υπερβαίνει τις διαιρέσεις επιβάλλοντας μια δική του νέα διαίρεση – φουντώνει. Το καταλαβαίνει όποιος σήμερα έχει μια στοιχειώδη εικόνα της κοινωνίας, της αγωνίας της, των αδιεξόδων της. Το ρεύμα που γέννησε η Αποστασία του ’65 ήταν μαχητικό, πολιτικό, ριζοσπαστικό. Ζητούσε τη διεύρυνση της Δημοκρατίας. Επί της ουσίας υπερασπιζόταν τον Κοινοβουλευτισμό και τον πυρήνα του. Ακόμη και η Δικτατορία των Συνταγματαρχών, μία μόνο εκ των πολλαπλών εκδοχών εκτροπής που μπήκε τελικά σε εφαρμογή, μπορεί να ερμηνευθεί (και) ως απάντηση σε αυτό το κίνημα και στη νέα ριζοσπαστικοποίηση των Ιουλιανών.

Σήμερα, αντίθετα, η χαμηλή εικόνα του Κοινοβουλίου, η ενοποίηση χώρων, η ευκολία που ένας βουλευτής τη μία μέρα φωνάζει υπέρ της Συμφωνίας των Πρεσπών και την επομένη μεταγράφεται στο βασικό κόμμα που την αντιπαλεύει, φτιάχνουν το έδαφος για μια γενικευμένη δυσπιστία στα κόμματα, την Πολιτική, τη Βουλή.

Ξαναλέω: το πρόβλημα δεν είναι οι μετακινήσεις. Το πρόβλημα είναι η ευκολία, τα επιχειρήματα, ο αμοραλισμός, το μηδενικό πρόταγμα. Γι’ αυτό σήμερα βιώνουμε ένα ακόμη παράδοξο. Η θετική (για τον γράφοντα) Συμφωνία των Πρεσπών παρότι φαινομενικά διαιρεί και διαμορφώνει όρους πόλωσης στο πολιτικό σκηνικό, από την άλλη αποτελεί χρυσή ευκαιρία για επαναπολιτικοποίηση αλλά και για μια νέα πολιτική οριοθετημένη πόλωση της Αριστεράς με τη Δεξιά που με τη σειρά της θα οριοθετεί και τη νέα συλλογική δυσαρέσκεια ή ελπίδα. Το ακόμη πιο παράδοξο, πως η νέα διαιρετική τομή είναι και η μόνη που μπορεί να ανασυστήσει το δημοκρατικό ή ριζοσπαστικό Κέντρο. Ας μη φοβηθούμε τις ιδέες. Και τις φωνές. Ας φοβηθούμε τη σιωπή.