Ο ιός Epstein-Barr (EBV) είναι ένας από τους πιο διαδεδομένους ιούς παγκοσμίως, καθώς εκτιμάται ότι το 90–95% των ενηλίκων έχει μολυνθεί κάποια στιγμή στη ζωή του και έχει αναπτύξει αντισώματα. Παρότι συνήθως δεν προκαλεί σοβαρά συμπτώματα, μπορεί να παραμείνει στον οργανισμό για πάντα και έχει συνδεθεί με ορισμένες μορφές καρκίνου, τη σκλήρυνση κατά πλάκας και άλλες σοβαρές ασθένειες. Νέα έρευνα, ωστόσο, δίνει ελπίδες για αποτελεσματική αντιμετώπιση του ιού.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Cell Reports Medicine»., ερευνητές από το Fred Hutchinson Cancer Center και το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον στις ΗΠΑ ανέπτυξαν αντισώματα που στοχεύουν δύο πρωτεΐνες στην επιφάνεια των σωματιδίων του EBV. Οι πρωτεΐνες αυτές βοηθούν τον ιό να εισέλθει στα Β κύτταρα, έναν τύπο λευκών αιμοσφαιρίων που παίζει καθοριστικό ρόλο στο ανοσοποιητικό σύστημα. Όταν η δράση αυτών των πρωτεϊνών αναστέλλεται, ο ιός δεν μπορεί να εισέλθει στον οργανισμό, ενώ ενδέχεται να αποτρέπεται και η επανενεργοποίησή του σε μεταγενέστερο στάδιο.
Πειράματα σε ποντίκια και νέα δεδομένα
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ανάπτυξη αντισωμάτων για τον EBV είναι ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς ο ιός προσβάλλει σχεδόν όλα τα Β κύτταρα, γεγονός που δυσχεραίνει τον εντοπισμό των κατάλληλων στόχων. «Η εύρεση ανθρώπινων αντισωμάτων που εμποδίζουν τον ιό Epstein-Barr να μολύνει τα ανοσοκύτταρα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη επειδή, σε αντίθεση με άλλους ιούς, ο EBV βρίσκει έναν τρόπο να συνδέεται σχεδόν με κάθε ένα από τα Β κύτταρα», δήλωσε ο βιοχημικός Άντριου ΜακΓκουάιρ.
Ο ίδιος σημείωσε ότι οι νέες τεχνολογίες συνέβαλαν στην κάλυψη αυτού του κενού γνώσης. Για τη μελέτη χρησιμοποιήθηκαν ποντίκια που είχαν εκτραφεί ώστε να παράγουν ανθρώπινα αντισώματα, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες μελλοντικής συμβατότητας με τον ανθρώπινο οργανισμό. Όταν τα ζώα εκτέθηκαν στις δύο πρωτεΐνες του EBV, gp350 και gp42, τα κύτταρα ενεργοποίησαν την επιθυμητή ανοσολογική απόκριση, επιτρέποντας την παραγωγή στοχευμένων αντισωμάτων.
Οι επιστήμονες κατάφεραν να απομονώσουν 10 νέα αντισώματα που στοχεύουν τις πρωτεΐνες gp350 και gp42, με ένα από αυτά να παρουσιάζει ιδιαίτερα ισχυρή προστατευτική δράση. Η ανακάλυψη αυτή, όπως υπογραμμίζουν, δεν προσφέρει μόνο νέες γνώσεις για τον EBV αλλά ανοίγει και τον δρόμο για την ανάπτυξη θεραπειών κατά άλλων παθογόνων οργανισμών.
Μία από τις πιο ελπιδοφόρες προοπτικές είναι η χρήση αυτών των αντισωμάτων σε ασθενείς που υποβάλλονται σε μεταμοσχεύσεις οργάνων ή μυελού των οστών. Οι διαδικασίες αυτές απαιτούν ανοσοκαταστολή, η οποία καθιστά τους ασθενείς πιο ευάλωτους στον ιό Epstein-Barr.
