Η Google της Alphabet και η Meta κρίθηκαν ένοχες την Τετάρτη για τον σχεδιασμό πλατφορμών που θεωρήθηκαν επικίνδυνες για παιδιά και εφήβους, σε μια ιστορική απόφαση που ενδέχεται να οδηγήσει τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο υπερασπίζονται τον εαυτό τους απέναντι σε κατηγορίες για θέματα ασφάλειας.
Η ετυμηγορία αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο καμπής στη διεθνή αντίδραση απέναντι στις φερόμενες επιπτώσεις των κοινωνικών δικτύων στην ψυχική υγεία των νέων, περισσότερο από δύο δεκαετίες μετά την εμφάνιση των social media. Οι ένορκοι επιδίκασαν αποζημίωση 4,2 εκατ. δολαρίων κατά της Meta και 1,8 εκατ. δολαρίων κατά της Google — ποσά μικρά για δύο από τις πιο πολύτιμες εταιρείες στον κόσμο.
Η υπόθεση αφορά μια 20χρονη γυναίκα, γνωστή στο δικαστήριο μόνο με το μικρό της όνομα, Kaley, η οποία κατέθεσε ότι εθίστηκε από νεαρή ηλικία στο YouTube της Google και στο Instagram της Meta λόγω του ελκυστικού σχεδιασμού τους. Οι ένορκοι έκριναν ότι οι δύο εταιρείες υπήρξαν αμελείς στον σχεδιασμό των εφαρμογών και δεν προειδοποίησαν για τους κινδύνους τους. «Η σημερινή ετυμηγορία είναι ένα δημοψήφισμα – από ένα σώμα ενόρκων προς ολόκληρη τη βιομηχανία – ότι η λογοδοσία έφτασε», δήλωσε ο επικεφαλής νομικός εκπρόσωπος της ενάγουσας.
Οι μετοχές της Meta σημείωσαν μικρή άνοδο, ενώ εκείνες της Alphabet υποχώρησαν ελαφρώς. Η Meta διαφωνεί με την απόφαση και οι νομικοί της εκπρόσωποι «εξετάζουν τις νομικές μας επιλογές», όπως ανέφερε εκπρόσωπος της εταιρείας. Η Google σχεδιάζει να ασκήσει έφεση, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο Τύπου της, José Castañeda.
Νέο πλήγμα για τις τεχνολογικές εταιρείες
Η ενάγουσα στο δικαστήριο του Λος Άντζελες εστίασε στον σχεδιασμό των πλατφορμών και όχι στο περιεχόμενο, γεγονός που δυσκόλεψε τις εταιρείες να αποφύγουν την ευθύνη. Ο αναλυτής του τεχνολογικού τομέα στην επενδυτική εταιρεία D.A. Davidson, Gil Luria, χαρακτήρισε την απόφαση «πισωγύρισμα» για τη Meta και τη Google.
«Η διαδικασία αυτή πιθανότατα θα παραταθεί μέσω μελλοντικών υποθέσεων και εφέσεων, αλλά ενδέχεται τελικά να οδηγήσει τις εταιρείες να θεσπίσουν μέτρα προστασίας των χρηστών που ίσως περιορίσουν την ανάπτυξή τους», πρόσθεσε. Οι Snap και TikTok ήταν επίσης κατηγορούμενες στην υπόθεση, αλλά κατέληξαν σε εξωδικαστικό συμβιβασμό πριν από την έναρξη της δίκης, χωρίς να αποκαλυφθούν οι όροι.
Εντεινόμενη κριτική και νομοθετικές πρωτοβουλίες
Οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες στις Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν αυξανόμενη κριτική την τελευταία δεκαετία σχετικά με την ασφάλεια παιδιών και εφήβων. Η συζήτηση έχει πλέον μεταφερθεί στα δικαστήρια και στις πολιτειακές κυβερνήσεις, ενώ το Κογκρέσο δεν έχει εγκρίνει ακόμη ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο για τα social media.
Σύμφωνα με την Εθνική Διάσκεψη Πολιτειακών Νομοθεσιών, τουλάχιστον 20 πολιτείες υιοθέτησαν πέρυσι νόμους που ρυθμίζουν τη χρήση των κοινωνικών δικτύων από παιδιά και εφήβους. Οι νόμοι αυτοί περιλαμβάνουν ρυθμίσεις για τη χρήση κινητών τηλεφώνων στα σχολεία και την υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας για τη δημιουργία λογαριασμού.
Ο εμπορικός σύνδεσμος NetChoice, που υποστηρίζεται από εταιρείες όπως η Meta και η Google, προσπαθεί να ακυρώσει τις απαιτήσεις επαλήθευσης ηλικίας στα δικαστήρια. Παράλληλα, μια ξεχωριστή υπόθεση για εθισμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που έχουν καταθέσει πολιτείες και σχολικές περιφέρειες, αναμένεται να εκδικαστεί το καλοκαίρι σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Όκλαντ της Καλιφόρνια.
Μια ακόμη δίκη πρόκειται να ξεκινήσει τον Ιούλιο στο Λος Άντζελες, όπως δήλωσε ο δικηγόρος των εναγουσών Matthew Bergman, και θα αφορά τις πλατφόρμες Instagram, YouTube, TikTok και Snapchat. Ξεχωριστά, ενόρκοι στο Νέο Μεξικό έκριναν ότι η Meta παραβίασε την πολιτειακή νομοθεσία, σε υπόθεση που κατέθεσε ο γενικός εισαγγελέας, κατηγορώντας την εταιρεία ότι παραπλάνησε τους χρήστες σχετικά με την ασφάλεια των Facebook, Instagram και WhatsApp και ότι επέτρεψε την παιδική σεξουαλική εκμετάλλευση στις πλατφόρμες της.
Τα επιχειρήματα στη δίκη
Κατά τη διάρκεια της δίκης, οι δικηγόροι της ενάγουσας υποστήριξαν ότι η Meta και η Google στόχευσαν συνειδητά παιδιά και έθεσαν το κέρδος πάνω από την ασφάλεια. Οι συνήγοροι της Meta επικαλέστηκαν τις δύσκολες συνθήκες της παιδικής ηλικίας της ενάγουσας ως κύρια αιτία των ψυχολογικών της προβλημάτων, ενώ η YouTube υποστήριξε ότι η χρήση της πλατφόρμας από την ίδια ήταν περιορισμένη.
Οι ένορκοι είδαν εσωτερικά έγγραφα που αποκάλυπταν τις προσπάθειες των δύο εταιρειών να προσελκύσουν νεότερους χρήστες και άκουσαν στελέχη, μεταξύ των οποίων και τον διευθύνοντα σύμβουλο της Meta, Mark Zuckerberg, να υπερασπίζονται τις αποφάσεις τους.
Όταν ρωτήθηκε για την απόφαση της Meta να άρει προσωρινή απαγόρευση φίλτρων ομορφιάς, τα οποία σύμφωνα με εσωτερικές προειδοποιήσεις θα μπορούσαν να βλάψουν τις έφηβες, ο Zuckerberg απάντησε ότι ήθελε να επιτρέψει στους χρήστες να εκφραστούν ελεύθερα.
“Ένιωσα ότι τα στοιχεία δεν ήταν αρκετά σαφή ώστε να δικαιολογούν τον περιορισμό της έκφρασης των ανθρώπων”, είπε χαρακτηριστικά. Ο ρόλος της ελευθερίας του λόγου και της εποπτείας περιεχομένου αναμένεται να αποτελέσει κεντρικό σημείο σε πιθανή έφεση.
