Reuters: Πώς ο Νετανιάχου έπεισε τον Τραμπ να ξεκινήσουν τον πόλεμο στο Ιράν – Τα δύο γεγονότα «κλειδιά»

Λιγότερο από 48 ώρες πριν από την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης κατά του Ιράν, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Οι δύο ηγέτες συζήτησαν τους λόγους που, σύμφωνα με πληροφορίες, δικαιολογούσαν την έναρξη ενός τόσο περίπλοκου και μακρινού πολέμου, τον οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος είχε απορρίψει στην προεκλογική του εκστρατεία.

Σύμφωνα με το Reuters, οι δύο πλευρές γνώριζαν από ενημερώσεις πληροφοριών ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και οι στενοί του συνεργάτες επρόκειτο να συναντηθούν σύντομα στην Τεχεράνη. Το γεγονός τους καθιστούσε ευάλωτους σε ένα «πλήγμα αποκεφαλισμού» – μια τακτική που έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν από το Ισραήλ, αλλά σπανιότερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, νέες πληροφορίες έδειχναν πως η συνάντηση είχε μεταφερθεί για το πρωί του Σαββάτου, γεγονός που δημιούργησε ένα στενό παράθυρο ευκαιρίας.

Η συγκεκριμένη τηλεφωνική επικοινωνία δεν είχε γίνει γνωστή μέχρι σήμερα. Ο Νετανιάχου, αποφασισμένος να υλοποιήσει μια επιχείρηση που σχεδίαζε επί δεκαετίες, υποστήριξε ότι ίσως να μην υπήρχε ποτέ καταλληλότερη στιγμή για να εξοντωθεί ο Χαμενεΐ. Επικαλέστηκε, σύμφωνα με πηγές, και τις προηγούμενες ιρανικές απόπειρες δολοφονίας του Τραμπ, μεταξύ των οποίων και μια συνωμοσία το 2024, όταν ο Αμερικανός ηγέτης ήταν υποψήφιος.

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει απαγγείλει κατηγορίες σε Πακιστανό υπήκοο για προσπάθεια στρατολόγησης ατόμων στις ΗΠΑ με στόχο τη δολοφονία του Τραμπ, ως αντίποινα για τη θανάτωση του στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί. Μέχρι τη στιγμή της κλήσης, ο Τραμπ είχε εγκρίνει την ιδέα στρατιωτικής δράσης κατά του Ιράν, χωρίς όμως να έχει αποφασίσει το πότε και υπό ποιες συνθήκες θα εμπλέκονταν οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο αμερικανικός στρατός είχε ήδη ενισχύσει την παρουσία του στην περιοχή, ενώ μια προηγούμενη ημερομηνία επίθεσης ακυρώθηκε λόγω κακοκαιρίας. Το Reuters αναφέρει ότι η επιχειρηματολογία του Νετανιάχου αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα στην τελική απόφαση του Τραμπ να προχωρήσει στην «Επιχείρηση Epic Fury» στις 27 Φεβρουαρίου.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός φέρεται να τόνισε στον Τραμπ ότι η εξόντωση του Χαμενεΐ θα μπορούσε να αλλάξει την πορεία της ιστορίας, προκαλώντας ακόμη και εξέγερση στο εσωτερικό του Ιράν. Οι πρώτες βόμβες έπεσαν το πρωί του Σαββάτου 28 Φεβρουαρίου, ενώ ο Τραμπ ανακοίνωσε το ίδιο βράδυ τον θάνατο του Χαμενεΐ.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε στο Reuters ότι η επιχείρηση σχεδιάστηκε για να «καταστρέψει την ικανότητα παραγωγής και εκτόξευσης βαλλιστικών πυραύλων του ιρανικού καθεστώτος» και να διασφαλίσει πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο. Ούτε το γραφείο του Νετανιάχου ούτε ο εκπρόσωπος του Ιράν στον ΟΗΕ σχολίασαν το δημοσίευμα.

Σε συνέντευξη Τύπου, ο Νετανιάχου χαρακτήρισε «ψευδείς ειδήσεις» τους ισχυρισμούς ότι το Ισραήλ παρέσυρε τις ΗΠΑ στη σύγκρουση, λέγοντας: «Πιστεύει κανείς πραγματικά ότι κάποιος μπορεί να πει στον Πρόεδρο Τραμπ τι να κάνει; Σοβαρευτείτε». Ο Τραμπ έχει δηλώσει πως η απόφαση ήταν αποκλειστικά δική του.

Το ρεπορτάζ του Reuters επισημαίνει ότι, αν και ο Νετανιάχου δεν ανάγκασε τον Τραμπ να πάει σε πόλεμο, υπήρξε ένας ιδιαίτερα αποτελεσματικός υποστηρικτής της επιχείρησης. Ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ανέφερε στις αρχές Μαρτίου ότι η εκδίκηση αποτέλεσε τουλάχιστον έναν από τους παράγοντες της απόφασης, σημειώνοντας: «Το Ιράν προσπάθησε να σκοτώσει τον Πρόεδρο Τραμπ, και ο Πρόεδρος Τραμπ γέλασε τελευταίος».

Η επίθεση του Ιουνίου και η συνέχεια

Ο Τραμπ είχε βασίσει την εκστρατεία του το 2024 στη στρατηγική «Πρώτα η Αμερική», δηλώνοντας ότι επιθυμούσε να αποφύγει έναν πόλεμο με το Ιράν. Ωστόσο, μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα, άρχισε να εξετάζει το ενδεχόμενο στρατιωτικού πλήγματος.

Τον Ιούνιο πραγματοποιήθηκε η πρώτη επίθεση, με ισραηλινά πλήγματα σε πυρηνικές και πυραυλικές εγκαταστάσεις του Ιράν, όπου σκοτώθηκαν αρκετοί Ιρανοί αξιωματούχοι. Οι ΗΠΑ συμμετείχαν στη συνέχεια, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι οι δυνάμεις του είχαν «ισοπεδώσει» τις ιρανικές πυρηνικές υποδομές. Μήνες αργότερα, ξεκίνησαν νέες συνομιλίες για δεύτερη εναέρια επιχείρηση, με στόχο την εξόντωση του Χαμενεΐ.

Από τις διαδηλώσεις στην τελική απόφαση

Δύο γεγονότα φαίνεται να καθόρισαν την τελική στάση του Τραμπ. Η επιτυχημένη επιχείρηση για τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, χωρίς απώλειες, και οι μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ιράν, που κατεστάλησαν βίαια από τους Φρουρούς της Επανάστασης. Ο Τραμπ δεσμεύθηκε να στηρίξει τους διαδηλωτές, ενώ η συνεργασία μεταξύ IDF και CENTCOM εντάθηκε.

Κατά την επίσκεψη του Νετανιάχου στην Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός προειδοποίησε για τον αυξανόμενο κίνδυνο του ιρανικού πυραυλικού προγράμματος, τονίζοντας ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποκτήσει τη δυνατότητα να πλήξει αμερικανικό έδαφος.

Η ευκαιρία του Τραμπ στην ιστορία

Πριν από την καθοριστική τηλεφωνική επικοινωνία, ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο είχε ενημερώσει το Κογκρέσο ότι το Ισραήλ ενδέχεται να επιτεθεί στο Ιράν με ή χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ. Η πρόβλεψη αυτή επιβεβαιώθηκε, καθώς τα πλήγματα προκάλεσαν ιρανικές αντεπιθέσεις, απώλειες χιλιάδων πολιτών και στρατιωτών, επιθέσεις σε συμμάχους των ΗΠΑ και ιστορική άνοδο στις τιμές του πετρελαίου.

Ο Τραμπ είχε ενημερωθεί ότι η εξόντωση της ιρανικής ηγεσίας ίσως άνοιγε δρόμο για μια πιο διαλλακτική κυβέρνηση στην Τεχεράνη – εκτίμηση που δεν συμμεριζόταν η CIA. Μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, ο γιος του Μοτζτάμπα ανέλαβε ως νέος ανώτατος ηγέτης, με τη χώρα να παραμένει σε πολεμική ένταση και τους Φρουρούς της Επανάστασης να ελέγχουν τους δρόμους.