Το υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στην αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό του Αρχαιολογικού Μουσείου Βαθέως Ιθάκης, σηματοδοτώντας ένα καθοριστικό βήμα για την πλήρη επαναλειτουργία του. Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, το έργο της επανέκθεσης εντάσσεται στο συνολικό πρόγραμμα βελτίωσης των μουσειακών υποδομών του νησιού, που περιλαμβάνει και τη συντήρηση τοιχογραφιών στους μεταβυζαντινούς ναούς Εισοδίων της Παναγίας Μαρουλάτικης στο Περαχώρι, καθώς και στους ναούς της Θεοτόκου Ευαγγελίστριας και του Αγίου Γερασίμου στην Εξωγή.
Το έργο θα υλοποιηθεί από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας και Ιθάκης, με συνολικό προϋπολογισμό άνω των 450.000 ευρώ. Η χρηματοδότηση προέρχεται από εθνικούς πόρους του υπουργείου Πολιτισμού και από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ιόνια Νησιά – ΕΣΠΑ 2014-2020 και 2021-2027».
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Μετά από αυτοψία που πραγματοποιήσαμε στο νησί κρίθηκαν αναγκαία τα έργα της κτηριακής αναβάθμισης, της βελτίωσης της προσβασιμότητας και της επανέκθεσης της συλλογής του Μουσείου, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας του, της πρόσβασης στους χώρους του αλλά και την ορθότερη ανάδειξη και κατανόηση των εκθεμάτων του. Στην επανέκθεση της αρχαιολογικής συλλογής -με σύγχρονους, διεθνώς αποδεκτούς μουσειολογικούς όρους- επιτυγχάνεται η ανάδειξη της ιστορικής και συμβολικής σημασίας της Ιθάκης, καθώς και η παροχή μιας ολοκληρωμένης, προσβάσιμης και υψηλού επιπέδου μουσειακής εμπειρίας, στο κοινό. Το κτήριο του Αρχαιολογικού Μουσείου, στον παραδοσιακό οικισμό του Βαθέως, στην Ιθάκη, αποτελεί τοπόσημο του νησιού. Το Μουσείο επαναλειτούργησε, τον Αύγουστο του 2023 με ελεύθερη είσοδο, μετά την ολοκλήρωση των έργων κτηριακής αποκατάστασης, φιλοξενώντας την προσωρινή έκθεση ‘Στα ίχνη του Ομήρου: Ο Αετός στην Ιθάκη και η Ελληνική Αναγέννηση’. Με επιλεγμένες αρχαιότητες και εποπτικό υλικό αναδείχθηκε η σημασία του ιερού του Αετού και η σύνδεσή του με την ομηρική παράδοση. Κεντρικός άξονας της επανέκθεσης αποτελεί η θεματική ‘Ιθάκη: Το παγκόσμιο σύμβολο’, που αναδεικνύει τον νησιωτικό χαρακτήρα της, τη διαχρονική σχέση της Ιθάκης με τη θάλασσα και τη γεωγραφική της θέση στο αρχιπέλαγος του Ιονίου. Από την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού έως και την Ύστερη Αρχαιότητα, η Ιθάκη προβάλλεται ως τόπος αναχώρησης και επιστροφής, ως σημείο αναφοράς της Οδύσσειας, αλλά και ως χώρος δημιουργικής αφομοίωσης επιρροών, με ακμαία και διακριτή τοπική παράδοση».
6 θεματικές ενότητες στη μόνιμη έκθεση
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, η νέα μόνιμη έκθεση του Μουσείου θα αναπτυχθεί σε έξι θεματικές ενότητες, από το χρονολόγιο έως την πολιτειακή οργάνωση της Ιθάκης και το ιερό του Οδυσσέα, καταλαμβάνοντας χώρο περίπου 185 τ.μ. Οι ενότητες είναι οι εξής:
1. Εισαγωγή – Χρονολόγιο
2. Ιθάκη, νήσος «ευδείελος»
3. Η οδυσσειακή παράδοση
4. Η αυγή του πολιτισμού
5. Η γένεση ενός παγκόσμιου συμβόλου
6. Ιθακησίων Πολιτεία: Η Πόλη μέχρι το τέλος της Αρχαιότητας.
Η εκθεσιακή πορεία ξεκινά από τον χώρο υποδοχής, συνεχίζει στις αίθουσες της ανατολικής πτέρυγας και ολοκληρώνεται γραμμικά στον διάδρομο. Έμφαση δίνεται στην προσβασιμότητα, με πλήρη πρόσβαση για άτομα με αναπηρία μέσω αναβατορίου, συνεπίπεδη κίνηση σε όλους τους χώρους και κατάλληλους χώρους υγιεινής.
Ο μουσειογραφικός σχεδιασμός στοχεύει στη δημιουργία ενιαίας μορφολογικής ταυτότητας, εξαλείφοντας λειτουργικές και αισθητικές αστοχίες του κτηρίου. Παράλληλα, θα αξιοποιηθούν σύγχρονα εκθεσιακά μέσα, φωτισμός και ψηφιακές εφαρμογές.
Τοπόσημο της Ιθάκης
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Βαθέως ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1960, σε οικόπεδο που παραχώρησε ο Δήμος Ιθάκης στο υπουργείο Πολιτισμού. Βρίσκεται στον παραδοσιακό οικισμό, σε μικρή απόσταση από την πλατεία και τον παραλιακό δρόμο.
Πρόκειται για ισόγειο κτήριο εμβαδού 410 τ.μ., που περιλαμβάνει τρεις συνεχόμενες αίθουσες εκθεσιακών χώρων, χώρο υποδοχής, γραφεία, κατοικία επιμελητή, εργαστήρια, αποθήκη, χώρους υγιεινής και υποδομές φιλοξενίας επιστημονικών επισκεπτών.
Πηγή φωτογραφίας: ΥΠΠΟ
