Αντίστροφα κυλά ο χρόνος για τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αναμένει την απάντηση της Τεχεράνης ενόψει της κρίσιμης συνάντησης στη Γενεύη την ερχόμενη Πέμπτη. Η συνάντηση θεωρείται καθοριστική, καθώς εκλαμβάνεται ως η τελευταία ευκαιρία για την αποτροπή μίας αμερικανικής επίθεσης στο Ιράν.
Στη Σούδα το USS Gerald R Ford
Το αεροπλανοφόρο USS Gerald R Ford έχει ήδη καταπλεύσει στον κόλπο της Σούδας στην Κρήτη για ανεφοδιασμό, πριν αναχωρήσει για τα θερμά νερά της Μέσης Ανατολής. Η παρουσία του θεωρείται ένδειξη αυξημένης επιχειρησιακής ετοιμότητας των ΗΠΑ στην περιοχή.
Σύμφωνα με το Fox News, ο πρόεδρος Τραμπ έχει δύο επιλογές εφόσον οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν: είτε να διατάξει περιορισμένη στρατιωτική επίθεση για να πιέσει προς συμφωνία, είτε να προχωρήσει σε ευρύτερη εκστρατεία με στόχο το καθεστώς του Αλί Χαμενεΐ.
Όπως αναφέρουν οι New York Times, οι στόχοι που εξετάζονται περιλαμβάνουν το αρχηγείο των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, τις πυρηνικές εγκαταστάσεις και το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν.
Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια εφημερίδα, συζητείται μια νέα πρόταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, που θα μπορούσε να αποτρέψει τη σύγκρουση: ένα περιορισμένο πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου αποκλειστικά για ιατρική χρήση.
Στο εσωτερικό του Ιράν, συνεχίζονται για τρίτη ημέρα οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, με φοιτητές να καίνε φωτογραφίες του Αλί Χαμενεΐ.
Αυξημένη στρατιωτική κινητοποίηση
Σύμφωνα με ανάλυση του The Economist, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή έχει φτάσει σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί εδώ και δύο δεκαετίες, μετά τις πρόσφατες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για επίθεση στο Ιράν.
Περισσότερο από το ένα τρίτο των διαθέσιμων αμερικανικών πολεμικών πλοίων βρίσκεται πλέον στην περιοχή, συνθέτοντας τη μεγαλύτερη εξωτερική ανάπτυξη δυνάμεων των ΗΠΑ των τελευταίων 20 ετών.
Η συγκέντρωση αεροπλανοφόρων, στρατηγικών βομβαρδιστικών, αντιαεροπορικών συστημάτων και αεροσκαφών υποστήριξης δημιουργεί σκηνικό έντονης επιχειρησιακής ετοιμότητας. Η Ουάσιγκτον φέρεται να διαθέτει περίπου 200 μαχητικά αεροσκάφη, AWACS, ιπτάμενα τάνκερ και πολεμικά πλοία εξοπλισμένα με πυραύλους Tomahawk.
Η ανάπτυξη συστημάτων THAAD και Patriot ενισχύει την αμερικανική άμυνα απέναντι σε ενδεχόμενα ιρανικά αντίποινα, ενώ η παρουσία δεύτερου αεροπλανοφόρου ερμηνεύεται ως προετοιμασία για ενδεχόμενη παρατεταμένη επιχείρηση.
Τα τέσσερα σενάρια στρατιωτικής δράσης
1. Στοχευμένο πλήγμα στην ηγεσία: Ενδεχόμενη επίθεση κατά της πολιτικής και θρησκευτικής ηγεσίας της Τεχεράνης, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, θα στόχευε σε «αποκεφαλισμό» του καθεστώτος. Ωστόσο, διεθνείς εμπειρίες δείχνουν ότι τέτοιες ενέργειες δεν εγγυώνται πολιτική σταθερότητα.
2. Πλήγματα στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης: Επιθέσεις σε διοικητικά κέντρα και βάσεις του IRGC θα μπορούσαν να περιορίσουν την επιχειρησιακή του ικανότητα, αλλά ενδέχεται να προκαλέσουν απαντήσεις μέσω περιφερειακών συμμάχων του Ιράν.
3. Εκτεταμένη καταστροφή στρατιωτικών υποδομών: Μαζικά πλήγματα σε βάσεις βαλλιστικών πυραύλων και αποθήκες drones θα μείωναν την απειλή για αμερικανικές βάσεις και συμμάχους, αλλά θα αύξαναν τον κίνδυνο γενικευμένης κλιμάκωσης.
4. Στόχευση του πυρηνικού προγράμματος: Η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να επιδιώξει την καθυστέρηση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος μέσω επιθέσεων σε υπόγειες εγκαταστάσεις, αν και η πλήρης εξουδετέρωσή του θεωρείται απίθανη.
Ο παράγοντας αποτροπής της Τεχεράνης
Η Τεχεράνη διαθέτει σημαντικά μέσα απάντησης, όπως βαλλιστικούς πυραύλους, drones και πυραύλους κρουζ μεγάλου βεληνεκούς, ικανούς να πλήξουν στόχους σε όλη τη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, μέσω οργανώσεων-συμμάχων όπως η Χεζμπολάχ και οι Χούθι, μπορεί να ανοίξει πολλαπλά μέτωπα, αυξάνοντας το κόστος για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
Το πολιτικό και στρατηγικό δίλημμα
Για τον πρόεδρο Τραμπ, το δίλημμα είναι σύνθετο. Περιορισμένα πλήγματα μπορεί να μην αποδώσουν ουσιαστικά αποτελέσματα, ενώ μια εκτεταμένη επιχείρηση θα μπορούσε να οδηγήσει τις ΗΠΑ σε έναν νέο μακροχρόνιο πόλεμο.
Το οικονομικό και πολιτικό κόστος θα ήταν υψηλό, καθώς η αμερικανική κοινή γνώμη εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε νέες στρατιωτικές εμπλοκές. Παράλληλα, η διατήρηση ισχυρής στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή αποσπά πόρους από άλλες στρατηγικές προτεραιότητες, όπως η Ασία.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Ουάσιγκτον φαίνεται να επενδύει στη δύναμη της αποτροπής, ελπίζοντας ότι η απειλή μιας ευρείας εκστρατείας θα οδηγήσει την Τεχεράνη σε συμβιβασμό. Ωστόσο, η ιστορία της περιοχής δείχνει ότι καθεστώτα υπό πίεση συχνά επιλέγουν την αντίσταση αντί της υποχώρησης.
