Φονικό βακτήριο 5.000 ετών σοκάρει τους επιστήμονες: Ανθεκτικό σε 10 αντιβιοτικά

Ένα βακτηριακό στέλεχος που εντοπίστηκε σε στρώμα πάγου ηλικίας 5.000 ετών σε υπόγειο σπήλαιο πάγου στη Ρουμανία, αποδείχθηκε ότι παρουσιάζει αντοχή σε δέκα σύγχρονα αντιβιοτικά, σύμφωνα με πρόσφατη επιστημονική μελέτη.

Τα βακτήρια έχουν αναπτύξει εξαιρετική ικανότητα προσαρμογής ακόμη και στις πιο ακραίες συνθήκες του πλανήτη, από καύσωνες έως παγετώνες. Τα σπήλαια πάγου αποτελούν ιδιαίτερα περιβάλλοντα που φιλοξενούν μοναδικούς μικροοργανισμούς, οι οποίοι παραμένουν πηγή ανεξερεύνητης γενετικής ποικιλομορφίας.

Οι ερευνητές μελέτησαν το στέλεχος Psychrobacter SC65A.3, το οποίο βρέθηκε στο σπήλαιο πάγου Scarisoara, ένα από τα μεγαλύτερα των όρων Απουσένι. Από την περιοχή της λεγόμενης Μεγάλης Αίθουσας αντλήθηκε πυρήνας πάγου βάθους 25 μέτρων. Για να αποφευχθεί οποιαδήποτε μόλυνση, τα δείγματα διατηρήθηκαν σε αποστειρωμένες συνθήκες και μεταφέρθηκαν κατεψυγμένα στο εργαστήριο, όπου έγινε η απομόνωση και γονιδιωματική ανάλυση των βακτηρίων.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας, οι επιστήμονες εξέτασαν την αντοχή του στελέχους SC65A σε 28 αντιβιοτικά από δέκα διαφορετικές κατηγορίες. Παρά την αρχαία του προέλευση, το βακτήριο εμφάνισε αντοχή σε δέκα από αυτά, τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως για τη θεραπεία σοβαρών λοιμώξεων όπως ουρολοιμώξεις και πνευμονικές ή δερματικές λοιμώξεις. Επιπλέον, το γονιδίωμά του περιλαμβάνει περισσότερα από 100 γονίδια που σχετίζονται με την αντοχή.

Η συγγραφέας της μελέτης, δρ Κριστίνα Πουρκαρέα, ανώτερη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Βιολογίας Βουκουρεστίου της Ρουμανικής Ακαδημίας, υπογράμμισε ότι η ανάλυση τέτοιων μικροοργανισμών αποκαλύπτει «πώς η αντοχή στα αντιβιοτικά εξελίχθηκε φυσικά στο περιβάλλον, πολύ πριν χρησιμοποιηθούν τα σύγχρονα αντιβιοτικά».

Απειλή και ευκαιρία για τη βιοϊατρική έρευνα

Σύμφωνα με τους ερευνητές, βακτηριακά στελέχη όπως αυτό ενδέχεται να αποτελέσουν τόσο απειλή όσο και ευκαιρία. Αν το λιώσιμο των πάγων οδηγήσει στην απελευθέρωσή τους, θα μπορούσαν να συμβάλουν στην περαιτέρω εξάπλωση της αντοχής στα αντιβιοτικά, δημιουργώντας νέες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία.

Παράλληλα, στο γονιδίωμα του βακτηρίου εντοπίστηκαν σχεδόν 600 γονίδια άγνωστης λειτουργίας, καθώς και έντεκα που φαίνεται να διαθέτουν ιδιότητες ικανές να εξοντώνουν ή να αναστέλλουν άλλους μικροοργανισμούς. Αυτά τα ευρήματα, σύμφωνα με τους επιστήμονες, ενδέχεται να αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών ή θεραπευτικών μηχανισμών.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Microbiology.