Ο ήλιος έγινε «εργοστάσιο ηλιακών καταιγίδων» – Συνεχείς εκρήξεις προκαλούν διακοπές ραδιοεπικοινωνιών

Μια ισχυρή δραστηριότητα ηλιακών καταιγίδων έχει μετατρέψει τις τελευταίες ημέρες τον Ήλιο σε πηγή συνεχών εκρήξεων, προκαλώντας διακοπές ραδιοεπικοινωνιών σε εκτεταμένες περιοχές και αυξάνοντας την πιθανότητα εμφάνισης πολικού σέλαος τις επόμενες ώρες. Η περιοχή AR4366 εμφανίστηκε στις 30 Ιανουαρίου και εξελίχθηκε ραγδαία σε αυτό που οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν ως «εργοστάσιο ηλιακών εκλάμψεων». Καλύπτει πλέον έκταση μεγαλύτερη από 15 φορές το πλάτος της Γης και, από την 1η Φεβρουαρίου, έχει παράγει τουλάχιστον 64 εκλάμψεις.

Ανάμεσά τους καταγράφονται πέντε εκλάμψεις κατηγορίας X —της ισχυρότερης— και περισσότερες από 38 μεσαίας έντασης κατηγορίας M, σύμφωνα με τα στοιχεία των παρατηρητηρίων.

Η πιο έντονη έκρηξη, μια έκλαμψη X8.1, κορυφώθηκε την 1η Φεβρουαρίου στις 23:57 UTC και συγκαταλέγεται στις ισχυρότερες του τρέχοντος ηλιακού κύκλου. Το φαινόμενο προκάλεσε διακοπές ραδιοεπικοινωνιών επιπέδου R3 σε ολόκληρο τον Νότιο Ειρηνικό, επηρεάζοντας κυρίως τις βραχυκυματικές επικοινωνίες στην ανατολική Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, σύμφωνα με το NOAA.

Το «χτύπημα» στη μαγνητόσφαιρα

Η έκλαμψη συνοδεύτηκε από εκτίναξη μάζας από το στέμμα του Ήλιου (CME), η οποία έφτασε στη Γη στις 4 Φεβρουαρίου, στις 15:30 UTC. Αν και η σύγκρουση δεν ήταν αρκετά ισχυρή για σοβαρές γεωμαγνητικές διαταραχές, οι προβλέψεις κάνουν λόγο για ήπιες έως μέτριες καταιγίδες (G1–G2).

«Το σέλας μπορεί να είναι ορατό σε υψηλά γεωγραφικά πλάτη, όπως στο βόρειο Μίσιγκαν και το Μέιν», ανέφερε η NOAA, προσθέτοντας ότι έχει εκδοθεί προειδοποίηση γεωμαγνητικής καταιγίδας για το διάστημα 5–6 Φεβρουαρίου.

Ανησυχία εξέφρασε και η διαστημική υπηρεσία της Ινδίας (ISRO), η οποία προειδοποίησε για αυξημένους κινδύνους διακοπών ραδιοεπικοινωνιών. «Υπάρχει έντονη πιθανότητα διακοπών. Όλοι οι δορυφόροι παρακολουθούνται πολύ στενά», δήλωσε στο NDTV ο Anil Kumar, διευθυντής του δικτύου τηλεμετρίας και ελέγχου του οργανισμού.

Το ηλιακό μέγιστο και οι επιπτώσεις του

Η περιοχή AR4366 διαθέτει σύνθετη μαγνητική δομή τύπου βήτα-γάμα-δέλτα, ιδιαίτερα επιρρεπή σε νέες εκλάμψεις κατηγορίας X όσο παραμένει στραμμένη προς τη Γη. Μόνο στις 4 Φεβρουαρίου προκάλεσε ακόμη μία ισχυρή έκλαμψη X4.3.

Το φαινόμενο εντάσσεται στη φάση του ηλιακού μεγίστου, την πιο ενεργή περίοδο του 11ετούς κύκλου του Ήλιου. Αν και τέτοιου μεγέθους εκλάμψεις δεν είναι ασυνήθιστες, παραμένουν σπάνιες και ισχυρές, υπενθυμίζοντας πόσο άμεσα μπορεί η διαστημική δραστηριότητα να επηρεάσει τις τεχνολογικές υποδομές της Γης.