Η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί μονομερές και αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο πλαίσιο της συνέντευξης που παραχώρησε στον Σκάι, υπογραμμίζοντας ότι η μοναδική διαφορά που αναγνωρίζει η Αθήνα με την Τουρκία είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Εξέφρασε την άποψη ότι λύση θα μπορούσε να είναι η παραπομπή της διαφοράς σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, υπό την προϋπόθεση ότι δεν αμφισβητείται ελληνική κυριαρχία. «Oσο υπάρχει στο τραπέζι η θεωρία των γκρίζων ζωνών, όσο αμφισβητείται κυριαρχία στο Αιγαίο και όσο κρέμεται από πάνω μας απειλή πολέμου, είναι δύσκολο να φτάσουμε σε αυτό το σημείο», τόνισε χαρακτηριστικά.
«Δεν έχω κάποια επίσημη ενημέρωση αν επίκειται κάποιο ταξίδι του Προέδρου Τραμπ στην πατρίδα μας, κ. Παπαχελά. Αυτά είναι ζητήματα τα οποία συζητιούνται πάντα, αλλά δεν έχω να σας πω κάτι περισσότερο επ’ αυτού. Αυτό το οποίο μπορώ να σας πω είναι ότι σε αυτόν τον κόσμο, γεμάτο αβεβαιότητες, είναι απολύτως κατανοητό και η ελληνική κοινωνία να ανησυχεί για το πού πηγαίνουμε συνολικά ως χώρα, πού πηγαίνει η Ευρώπη, πώς διαμορφώνονται οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών», απάντησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης , σε ερώτηση αν επίκειται ταξίδι του προέδρου των ΗΠΑ στην Ελλάδα.
Σχετικά με όσους εκφράζουν ανησυχία περί αμερικανικής μεσολάβησης με δεδομένη τη συχνή επικοινωνία του Αμερικανού Προέδρου με τον Τούρκο Πρόεδρο, ο πρωθυπουργός τόνισε πως δεν συμμερίζεται καθόλου αυτές τις ανησυχίες. Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε πως η Ελλάδα έχει μια στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και πως γνωρίζει τον Ντόναλντ Τραμπ από την εποχή της πρώτης θητείας του.
«Οι στρατηγικές σχέσεις Ελλάδος και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται στο καλύτερο σημείο που ήταν ποτέ. Και πρέπει κάποιος να αντιληφθεί ότι όταν μιλάμε για στρατηγικές σχέσεις της Ελλάδος με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν αναφερόμαστε μόνο στις σχέσεις που έχουμε με τον Πρόεδρο Τραμπ και το Γραφείο του, αναφερόμαστε και σε διαχρονικές και σταθερές σχέσεις που έχουμε με το Κογκρέσο και με τους υπόλοιπους πόλους εξουσίας στις Ηνωμένες Πολιτείες», συνέχισε ο πρωθυπουργός ο οποίος υπογράμμισε πως οι σχέσεις μας με την Τουρκία είναι αυτοτελείς.
«Θα έχω την ευκαιρία να βρεθώ στην ‘Αγκυρα τις επόμενες εβδομάδες και σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ -και νομίζω ότι αυτή την άποψη συμμερίζεται και η Τουρκία- ότι χρειαζόμαστε κάποιον επιδιαιτητή ή κάποιον διαμεσολαβητή για να συζητήσουμε ζητήματα τα οποία αφορούν τις δύο χώρες», υπογράμμισε.
Ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι η συνάντηση με τον κ. Ερντογάν θα γίνει πριν τις 15 Φεβρουαρίου ενώ για το ενδεχόμενο να γίνει συζήτηση για μία λύση στο Αιγαίο ανέφερε τα εξής: «Από τότε που υπογράψαμε πριν από δύο και πλέον χρόνια τη Διακήρυξη των Αθηνών, θεωρώ ότι έχουμε κάποια σημαντικά κεκτημένα τα οποία δεν πρέπει να τα αμελούμε. Υπάρχει μια πολύ σημαντική μείωση της έντασης, ειδικά στον αέρα, σε επίπεδο παραβιάσεων και παραβάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου, έχουμε δει έναν σημαντικότατο περιορισμό. Έχουμε μια πολύ καλή συνεργασία με την Τουρκία στα ζητήματα του μεταναστευτικού[…]
Από την άλλη, δεν τρέφω αυταπάτες. Το μείζον ζήτημα, η μεγάλη διαφορά μας με την Τουρκία είναι μία και μόνο: αυτή είναι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Όσο η Τουρκία προσθέτει σε αυτό το «μενού» και άλλα θέματα καταλαβαίνετε ότι το να προχωρήσουμε περαιτέρω σε αυτή την κατεύθυνση είναι κάτι το οποίο σε αυτή τη συγκυρία το θεωρώ δύσκολο. Παρά ταύτα, εγώ κρατώ τη δήλωση του κ. Φιντάν ως μια θετική αναγνώριση ότι η Τουρκία ενδεχομένως μπορεί και να εξετάζει κάποια από τα πάγια θέματά της να μην τα αναδεικνύει με την ίδια ένταση που το έκανε στο παρελθόν. Βέβαια, μετά την δήλωση Φιντάν είχαμε τις πάγιες θέσεις του τουρκικού Υπουργείου ‘Αμυνας. Αυτά δεν είναι πράγματα τα οποία με εκπλήσσουν. Σε κάθε περίπτωση, το γεγονός ότι μπορώ να συνομιλώ απευθείας με τον Πρόεδρο Ερντογάν πιστεύω ότι μόνο καλό είναι, διότι προφανώς δεν συζητούμε μόνο τα ελληνοτουρκικά».
Ερωτηθείς για τα «αγκάθια» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τις «γκρίζες ζώνες» και το θέμα της αποστρατικοποίησης, ο πρωθυπουργός τόνισε πως είναι θέματα τα οποία δεν υφίστανται και πως γι’ αυτό εμείς δεν πρόκειται ποτέ να μπούμε σε οποιαδήποτε τέτοια συζήτηση, κάτι που θα πρέπει η Τουρκία να το καταλάβει.
«Η Τουρκία πρέπει επίσης να αντιληφθεί ότι μία επίλυση της μεγάλης μας διαφοράς μαζί της θα είχε και άλλα παράπλευρα οφέλη ως προς τη δυνατότητα της Τουρκίας να προσεγγίσει περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη συμμετοχή της -γιατί όχι;- σε κάποια μελλοντικά προγράμματα, τα οποία θα χρηματοδοτούν την αμυντική της βιομηχανία με ευρωπαϊκούς πόρους. Αλλά εμείς ήμασταν απολύτως σαφείς: όσο υπάρχει το casus belli, η Τουρκία δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Και παρά την αμφισβήτηση κάποιων ότι αυτή η στάση μας είχε ουσιαστική αξία, απεδείχθη εκ του αποτελέσματος ότι μπορέσαμε να πετύχουμε αυτόν τον στόχο μας», συμπλήρωσε.
Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι ο στόχος μας δεν αποκλείει στο διηνεκές την Τουρκία από μια πιο ισχυρή συνεργασία με την Ευρώπη.
«Στόχος μας είναι να χρησιμοποιήσουμε αυτό το διαπραγματευτικό μας χαρτί για να πείσουμε την Τουρκία ότι αυτές οι διεκδικήσεις είναι παντελώς άστοχες, αχρείαστες. Και, εν πάση περιπτώσει, τριάντα και πλέον χρόνια πια μετά την απόφαση της Εθνοσυνέλευσης του 1995, όταν μιλάμε για καλές σχέσεις μεταξύ γειτόνων τι νόημα μπορεί να έχει το casus belli; Έχουμε αρκετά προβλήματα στην περιοχή μας και στον κόσμο γενικότερα ώστε να προσθέτουμε και άλλα», διαμήνυσε.
Σχετικά με την πρόσφατη NAVTEX της Τουρκίας που λέει ότι στο Αιγαίο δεν θα επιτρέψει κανενός είδους έρευνα χωρίς κάποιο συντονισμό, ο πρωθυπουργός απάντησε πως έχουμε την πάγιά μας θέση γι’ αυτές τις NAVTEX και για τον παράνομο νομικά χαρακτήρα τους.
«Και σίγουρα η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί να πάρει άδεια από κανέναν αν, παραδείγματος χάρη, θέλει να κάνει μία ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ ελληνικών νησιών στο Αιγαίο. Νομίζω ότι επαναλαμβάνονται από τις τουρκικές γραφειοκρατίες, μερικές φορές θα έλεγα και λίγο αυτιστικά, πάγιες θέσεις. Αλλά σε κάθε περίπτωση πιστεύω ότι αν ο Πρόεδρος Ερντογάν πραγματικά θέλει να αφήσει αυτό το κεφάλαιο στο παρελθόν και να μπορέσουμε να εστιάσουμε στο μέλλον, αν υπάρχει αυτή η επιθυμία, τότε εγώ θα ήμουν προφανώς διατεθειμένος να μπω ουσιαστικά σε αυτή τη συζήτηση. Αν με ρωτάτε πόσο πιθανό είναι, δεν το θεωρώ πολύ πιθανό στην παρούσα συγκυρία», τόνισε.
Σε επόμενη ερώτηση ειδικά για την περίπτωση της Κάσου και αν η Τουρκία εφάρμοσε αυτό το δόγμα και γι’ αυτό σταμάτησε η έρευνα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απάντησε «όχι, σε καμία περίπτωση» και διευκρίνισε ότι «δεν υπήρξε καμία εκκρεμότητα στην Κάσο, ούτε δημιουργήθηκε και κάποιο τετελεσμένο στην Κάσο», σημειώνοντας πως αυτό είναι κάτι που το Υπουργείο Εξωτερικών έχει εξηγήσει με απόλυτη σαφήνεια.
Για το ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων στην Κρήτη ή στα ηπειρωτικά, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η Ελλάδα επί αυτής της κυβέρνησης έχει ήδη επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Ιόνιο.
«Μεγάλωσε η Ελλάδα τα τελευταία έξι χρόνια και το δικαίωμα επέκτασης ως τα 12 μίλια, όπως κατοχυρώνεται από το Διεθνές Δίκαιο, είναι αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας, το οποίο θα ασκηθεί όταν κρίνουμε ότι είναι οι πιο κατάλληλες συνθήκες. Βέβαια οφείλω να επισημάνω ότι εδώ και δεκαετίες η Ελλάδα δεν είχε ασκήσει καθόλου αυτό το δικαίωμα. Για πρώτη φορά το κάναμε εμείς στο Ιόνιο. Δεν θέλω να μιλήσω περισσότερο δημόσια για το ζήτημα αυτό, παρά μόνο να επαναλάβω ότι είναι ένα μονομερές δικαίωμα της πατρίδας μας, το οποίο σίγουρα δεν απαιτεί την έγκριση κανενός άλλου προκειμένου να ασκηθεί. Από την άλλη, πρέπει να έχουμε μια αίσθηση ότι όταν μιλάμε για το Αιγαίο και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα δεν είναι ζήτημα που αφορά προφανώς μόνο την Ελλάδα και την Τουρκία. Αλλά δεν θέλω να μιλήσω περισσότερο για το ζήτημα αυτό», συμπλήρωσε.
Σε ερώτηση αν υπάρχει στο μυαλό του μια λύση για την Τουρκία, η οποία είναι εθνικά αποδεκτή και ταυτόχρονα πολιτικά διαχειρίσιμη, ο πρωθυπουργός ανέφερε πως ναι, υπάρχει λύση η οποία μπορεί να συμφωνηθεί με την Τουρκία.
«Καταρχάς, μπορεί η λύση από μόνη της να είναι η παραπομπή της διαφοράς μας σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο. Αλλά, προφανώς, καταλαβαίνετε ότι όσο υπάρχει στο τραπέζι η «θεωρία των γκρίζων ζωνών», όσο, δηλαδή, έστω και εμμέσως αμφισβητείται κυριαρχία, όχι κυριαρχικά δικαιώματα ελληνικών νησιών στο Αιγαίο και όσο επικρέμεται, από πάνω μας, μια απειλή πολέμου, είναι πολύ δύσκολο να φτάσουμε σε αυτό το σημείο. Εγώ θα κρατήσω ότι η δήλωση του κ. Φιντάν ήταν ένα δειλό βήμα, θα έλεγα, στη σωστή κατεύθυνση. Αλλά περισσότερα θα μπορώ να σας πω μετά τη συνάντηση που θα έχω με τον κ. Ερντογάν», πρόσθεσε.
Για τις σχέσεις μας με το Ισραήλ, ο πρωθυπουργός ανέφερε πως οικοδομήθηκαν από αρκετές προηγούμενες κυβερνήσεις και έκανε λόγο για σχέση με μεγάλο στρατηγικό βάθος.
Για την κριτική για τη στάση μας υπέρ της Ουκρανίας, ο πρωθυπουργός τόνισε πως ήταν μια θέση η οποία υποδείχθηκε όχι μόνο από την προσήλωση στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου, αλλά και από στενά εθνικά συμφέροντα.
«Η αναθεώρηση είναι ευκαιρία τα κόμματα να τοποθετηθούν επί της ουσίας»
Αναφερόμενος στη συνταγματική αναθεώρηση, τη χαρακτήρισε «ευκαιρία τα κόμματα να τοποθετηθούν επί της ουσίας», θέτοντας συγκεκριμένα ερωτήματα: «Θα συνδέσουμε μονιμότητα με αξιολόγηση; Θα βάλουμε στο Σύνταγμα διάταξη για δημοσιονομική σταθερότητα; Πώς θα αλλάξουμε το άρθρο 86 ώστε να μην κάνει η Βουλή τον δικαστή;».
Αναφερόμενος στη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων είπε: «σήμερα δεν υπάρχει η έννοια της αξιολόγησης στο Σύνταγμα, όπως η κλιματική κρίση ή η τεχνητή νοημοσύνη», είπε και πρόσθεσε: «Ηρθε η ώρα με θάρρος και συναίνεση να συζητήσουμε τα θέματα αυτά. Να φύγουμε από σκληρή κομματική περιχαράκωση».
«Κανείς δεν συζητάει με κανέναν. Να τοποθετηθούν όλοι επί της ουσίας. Θέλω να πιστεύω ότι τα κόμματα θα την αντιμετωπίσουν με σοβαρότητα», σχολίασε.
Τι είπε για τον εκλογικό νόμο και αυτοδυναμία
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο αλλαγής του εκλογικού νόμου, ξεκαθάρισε ότι «δεν θα αλλάξει ο εκλογικός νόμος», υπογραμμίζοντας πως «είναι πιο σημαντικό να κατοχυρώσουμε τη θεσμική σταθερότητα από το να πειραματιζόμαστε με λύσεις που παραβιάζουν τη λαϊκή εντολή».
Τόνισε ότι η κυβέρνηση πιστεύει στις αυτοδύναμες κυβερνήσεις, επισημαίνοντας: «Σκεφτείτε να είχαμε κυβέρνηση συνεργασίας όταν αντιμετωπίσαμε την εισβολή στον Έβρο ή σε άλλες κρίσεις».
Ερωτηθείς αν θεωρεί ότι είναι εφικτό να λάβει η ΝΔ 37-38%, υπενθύμισε ότι «όλες οι δημοσκοπήσεις το 2023 μας τοποθετούσαν στο 33-34% και πήραμε 41%», σημειώνοντας ότι πρόκειται για «εφικτό στόχο». Οπως ανέφερε, είναι «σίγουρα πιο εφικτός από το να ισχυρίζεται το ΠΑΣΟΚ ότι θα είναι πρώτο κόμμα».
Αναφερόμενος στο πολιτικό δίλημμα που διαμορφώνεται, είπε ότι «το δίλημμα είναι Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης ή Κωνσταντοπούλου ή Βελόπουλος» και ξεκαθάρισε: «Δεν συγκρούομαι με το χάος, αλλά με τους πολιτικούς μου αντιπάλους».
Μητσοτάκης: Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ έπρεπε να είχα τολμήσει νωρίτερα
«Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, έπρεπε να έχω τολμήσει νωρίτερα. Η απειλή ότι δεν θα γίνουν πληρωμές ήταν τέτοια που έλεγες να μην το ακουμπήσω αυτό, να βρούμε bypass», είπε και πρόσθεσε:
«Για τα Τέμπη έχω μετανιώσει που άφησα να ριζώσουν οι θεωρίες των ξυλολίων. Η χυδαία παραπληροφόρηση για μπαζώματα και όλα αυτά, δεν απαντήσαμε με θάρρος. Μόνο η δικαιοσύνη μπορεί να βρει ποιος έφταιξε».
