- Οι συζητήσεις για το μέλλον της Γροιλανδίας επικεντρώνονται σε προτάσεις για την ενίσχυση της παρουσίας του ΝΑΤΟ στην Αρκτική, την παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων των ΗΠΑ σε τμήματα του νησιού και την αποτροπή πιθανών εχθρικών δυνάμεων από την εκμετάλλευση των ορυκτών του.
- Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Τετάρτη έναν πιθανό συμβιβασμό σχετικά με τη Γροιλανδία, χωρίς όμως να δώσει λεπτομέρειες, με την κίνηση αυτή να εκτονώνει προσωρινά μια κρίση στις διατλαντικές σχέσεις για το ζήτημα της Γροιλανδίας.
- Οι προτάσεις δεν περιλαμβάνουν τη μεταβίβαση πλήρους κυριότητας της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ, όπως αρχικά ήθελε ο Τραμπ, ωστόσο πολλά σημεία των συνομιλιών παραμένουν ακόμη ανοιχτά και αόριστα.
Την ώρα που οι 27 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής συζητούν για το πώς θα διαμορφώσουν μία γραμμή απέναντι στον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, έρχονται στο φως ολοένα και περισσότερες πληροφορίες από το «προσχέδιο συμφωνίας» του Αμερικανού προέδρου.
Οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και η Γροιλανδία βρίσκονται στο επίκεντρο έντονων διπλωματικών διαβουλεύσεων, καθώς η Ουάσιγκτον επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία της στην Αρκτική, στο πλαίσιο ενός σχεδίου που περιλαμβάνει νέες στρατιωτικές αποστολές και πιθανή δημιουργία αμερικανικών «θυλάκων κυριαρχίας» στο νησί.
Σύμφωνα με οκτώ ανώτερους δυτικούς αξιωματούχους, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, το σχέδιο αυτό αποτελεί τη βάση για έναν πιθανό συμβιβασμό σχετικά με το μέλλον της Γροιλανδίας, τον οποίο ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Τετάρτη χωρίς να δώσει λεπτομέρειες.
Η κίνηση αυτή φαίνεται να αποκλιμάκωσε προσωρινά την ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης για το δανικό έδαφος.
Οι ίδιες πηγές διευκρινίζουν ότι οι προτάσεις δεν περιλαμβάνουν τη μεταβίβαση της κυριότητας ολόκληρης της Γροιλανδίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως επιθυμούσε ο Τραμπ. Ωστόσο, παραμένουν σε εξέλιξη συζητήσεις για το εύρος της αμερικανικής παρουσίας και τις ακριβείς ρυθμίσεις ασφαλείας.
Η κυβέρνηση της Δανίας, η οποία αντιτίθεται ρητά σε οποιαδήποτε εκχώρηση γης, δεν έχει ακόμη συμφωνήσει με τα υπό εξέταση σχέδια. Παρά ταύτα, οι αξιωματούχοι εκφράζουν αισιοδοξία ότι μπορεί να επιτευχθεί μια λύση που θα ικανοποιεί τις ανησυχίες των ΗΠΑ για την ασφάλεια της Αρκτικής, χωρίς να παραβιάζει την ευρωπαϊκή «κόκκινη γραμμή» περί μη πώλησης της Γροιλανδίας.
Οι βασικές προτάσεις στο τραπέζι
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, τα υπό συζήτηση μέτρα περιλαμβάνουν:
Τη δημιουργία νέας αποστολής του ΝΑΤΟ στην Αρκτική με την ονομασία «Arctic Sentry», κατά το πρότυπο επιχειρήσεων στη Βαλτική και την Ανατολική Ευρώπη, για την αντιμετώπιση της ρωσικής δραστηριότητας στην περιοχή.
Την αναθεώρηση της συμφωνίας του 1951 μεταξύ Δανίας και ΗΠΑ, που επιτρέπει στην αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία, με πιθανή προσθήκη όρων που θα δημιουργούν αμερικανικά εδάφη εντός του νησιού.
Την υιοθέτηση μοντέλου παρόμοιου με τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, οι οποίες θεωρούνται κυρίαρχο βρετανικό έδαφος, δίνοντας έτσι στις ΗΠΑ αυξημένο έλεγχο σε συγκεκριμένες περιοχές.
Την απαγόρευση πρόσβασης χωρών εκτός ΝΑΤΟ, όπως η Ρωσία και η Κίνα, στα δικαιώματα εξόρυξης των σπάνιων ορυκτών της Γροιλανδίας.
Αντιδράσεις από Κοπεγχάγη και Γροιλανδία
Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, σε δημόσια δήλωσή της, αποδέχθηκε ορισμένα σημεία των διαπραγματεύσεων, αλλά απέρριψε κατηγορηματικά την ιδέα μεταβίβασης κυριότητας. «Μπορούμε να διαπραγματευτούμε για τα πολιτικά, την ασφάλεια, τις επενδύσεις, την οικονομία. Αλλά όχι για την κυριαρχία μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντρικ Νίλσεν, δήλωσε ότι δεν υποστηρίζει την παραχώρηση κυριαρχίας επί στρατιωτικών βάσεων στις ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας ότι η «κυριαρχία αποτελεί κόκκινη γραμμή».
Αντιδράσεις στο ΝΑΤΟ και στην Ευρώπη
Ο Ιταλός ναύαρχος Τζουζέπε Κάβο Ντραγκόνε, πρόεδρος της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ, επιβεβαίωσε ότι οι συζητήσεις βρίσκονται «σε πρώιμο στάδιο» και ότι στόχος είναι η διαμόρφωση πλαισίου για την ασφάλεια της Αρκτικής και της Γροιλανδίας.
Από την πλευρά του ο στρατηγός Άλεξους Γκρίνκεβιτς δήλωσε πως «δεν έχει υπάρξει ακόμη πολιτική καθοδήγηση για την έναρξη σχεδιασμού» κοινών επιχειρήσεων.
Η Φρεντέρικσεν δεν σχολίασε περαιτέρω, ενώ ο Λευκός Οίκος δεν έδωσε λεπτομέρειες για τη συμφωνία που ο Τραμπ ανέφερε σε δηλώσεις του στο Νταβός. Δανός αξιωματούχος, υπό καθεστώς ανωνυμίας, τόνισε ότι «δεν έχουν υπάρξει άμεσες συνομιλίες μεταξύ Δανίας και ΗΠΑ για παραχώρηση κυρίαρχων εκτάσεων».
Πολιτική αποκλιμάκωση και ευρωπαϊκή ανακούφιση
Η κρίση γύρω από τη Γροιλανδία φαίνεται να αποκλιμακώνεται, καθώς ο Τραμπ, μιλώντας στο Νταβός, απέκλεισε τη χρήση στρατιωτικής βίας και ανακοίνωσε συμφωνία με τον Ολλανδό πρωθυπουργό Μαρκ Ρούτε, ακυρώνοντας τους σχεδιαζόμενους δασμούς σε εισαγωγές από τη Δανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Ευρωπαίοι ηγέτες εξέφρασαν συγκρατημένη αισιοδοξία, θεωρώντας ότι η εξέλιξη αυτή μπορεί να ενισχύσει την ασφάλεια της Αρκτικής και τη συνοχή του ΝΑΤΟ. «Θα προστατεύσουμε τη Δανία, τη Γροιλανδία και τον Βορρά από την απειλή της Ρωσίας», δήλωσε ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς και πρόσθεσε ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τις αρχές της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, στηρίζοντας τον διάλογο μεταξύ Δανίας, Γροιλανδίας και Ηνωμένων Πολιτειών «βάσει αυτών των αρχών».
Πηγή: New York Times
