Κάννες

Τα απρόοπτα δεν λείπουν σχεδόν ποτέ από το Φεστιβάλ Καννών. Οι πιο στρυφνοί τα χαρακτηρίζουν κακοφωνίες. Κάποιοι τα θεωρούν μέρος του προγράμματος. Οπως και να έχει, οι περισσότεροι αναγνωρίζουν ότι το περιβάλλον το οποίο δημιουργείται στην Κυανή Ακτή τις μέρες που εκείνο διεξάγεται δεν είναι αποστειρωμένο. Στο κόκκινο χαλί δεν ποζάρουν μόνο μοντέλα με δημιουργίες υψηλής ραπτικής. Γίνονται και κάθε τύπου πολιτικές δηλώσεις.

Οποιοι έχουν μελετήσει την ιστορία του υπενθυμίζουν ότι έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε οι ταινίες να λειτουργούν σαν διπλωματικά εργαλεία. Στις δύο πρώτες δεκαετίες του προσέφερε στα διχασμένα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο και κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου έθνη μια ευκαιρία να έρθουν πιο κοντά. Πολλά από τα φιλμ που είχαν κερδίσει τον Χρυσό Φοίνικα τότε είχαν ρητά ή άρρητα αντιπολεμικά μηνύματα.

Αν μπει κανείς στην επίσημη ιστοσελίδα του, μάλιστα, βλέπει πως οι διοργανωτές του το αποκαλούν «ένα φεστιβάλ με συνείδηση». Και διαβάζει ότι «με την επιλογή των κινηματογραφιστών, το Φεστιβάλ τους προσφέρει έναν καμβά ελεύθερης καλλιτεχνικής και πολιτικής έκφρασης, ο οποίος συμβάλλει, χρονιά τη χρονιά, στην επανασχεδίαση του παγκόσμιου χάρτη του σινεμά».

Χαρακτήρας

Οπότε η φετινή απαγόρευση των συγκεντρώσεων και των κονκάρδων διαμαρτυρίας στα πέτα και τα φορέματα, παρότι δεν είναι η πρώτη στα 77 του χρόνια, είναι τουλάχιστον παράδοξη – αν όχι ασύμβατη με τον χαρακτήρα του. Αλλά και με το Zeitgeist. Στη Γαλλία έχει φτάσει – κάπως καθυστερημένα – το #MeToo. Ο δε πόλεμος Ισραήλ – Χαμάς την αγγίζει γιατί εκεί κατοικεί η πολυπληθέστερη αραβική και η μεγαλύτερη εβραϊκή κοινότητα της Ευρώπης. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία συνεχίζει να απασχολεί πολλούς. Οσοι περπατούν στην Κρουαζέτ δικαίως ανησυχούν για το αβέβαιο μέλλον της 7ης τέχνης την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Κι όχι μόνο.

Ο ιρανός σκηνοθέτης Μοχάμαντ Ρασούλοφ θα διαγωνιστεί ενώ έχει μόλις διαφύγει από τους μουλάδες που τον καταδίκασαν σε οκταετή φυλάκιση. Μια ταινία για τον νεαρό Ντόναλντ Τραμπ θα προβληθεί μερικούς μήνες πριν από τις αμερικανικές εκλογές. Το «Megalopolis» κάνει πρεμιέρα την Παρασκευή κι ο Κόπολα το έχει περιγράψει σαν «μια μάχη για το όραμα, το μέγεθος και το κέρδος που επηρεάζει την κοινωνική διαστρωμάτωση». Για να το πούμε με λιγότερα λόγια: η αποπολιτικοποίηση του Φεστιβάλ Καννών που υποσχέθηκε ο καλλιτεχνικός του διευθυντής είναι αυτοκύρωση.