Ίσως και τώρα που διαβάζετε αυτές τις γραμμές να μην το έχετε πάρει χαμπάρι. Ναι, ανακοινώθηκε στην αρχή της εβδομάδας (7/9) από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ότι για πρώτη φορά στην Ελλάδα, η ανάπτυξη της χρήσης του ποδηλάτου αποκτά Εθνική Στρατηγική. Και μάλιστα το ΥΠΕΚΑ συνέταξε και απέστειλε προς διαβούλευση στα συναρμόδια υπουργεία την Εθνική Στρατηγική για το Ποδήλατο (ΕΣΠ) για την περίοδο 2020 – 2030.

Αυτή η ομολογουμένως πολύ σημαντική είδηση για το ποδήλατο δεν υπήρχε όμως σχεδόν σε κανένα πρωτοσέλιδο εφημερίδας. Αλλά και στο ελληνικό ίντερνετ η έκταση που της δόθηκε, με εξαίρεση κάποια ειδικά sites, ήταν πολύ μικρή. Ήταν δηλαδή… χαμένη ανάμεσα στα ελληνοτουρικικά, τον κορωνοϊό, και τον σχολιασμό για τον Big Brother, θέματα που μονοπωλούν αυτές τις μέρες την επικαιρότητα.

Η Εθνική Στρατηγική είναι ένας ««Οδικός Χάρτης» για την αύξηση της χρήσης του ποδηλάτου για την επόμενη 10ετία, τονίζει το Υπουργείο. Όμως είναι απαραίτητο το Υπουργείο να επικεντρωθεί στο τετράπτυχο, ενημέρωση, έργα, ποσοτικοποιημένοι στόχοι, Εκπαίδευση στα σχολεία, για να μην μείνει ο «Οδικός χάρτης» στα…χαρτιά.

Ενημέρωση. Αυτό λοιπόν είναι το πρώτο για το οποίο θα πρέπει να μεριμνήσει το Υπουργείο Περιβάλλοντος αν θέλει πραγματικά να πετύχει η Εθνική Στρατηγική για το Ποδήλατο. Η ενημέρωση είναι το Α και το Ω, το βασικό συστατικό.

 

Εύστοχα σχολίαζαν κάποιοι φίλοι του ποδηλάτου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πως η επιτυχία της Εθνικής Στρατηγικής θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από τη σωστή ενημέρωση του κοινού που τώρα δεν ποδηλατεί και χρησιμοποιεί το ι.χ. για τις μετακινήσεις του.

Η πλειονότητα των πολιτών δεν έχει πειστεί – παρόλο που οι μεγαλουπόλεις και όχι μόνο έχουν «μπουκώσει» από αυτοκίνητα – πως το ποδήλατο μπορεί να αποτελέσει ένα αξιόπιστο, εναλλακτικό μέσο μετακίνησης. Εκεί πρέπει να δοθεί το βάρος.

Ναι, χρειάζονται καμπάνιες, σποτς, αλλά και ενημέρωση όλων των συναρμόδιων (Περιφερειών, Δήμων) για το ποδήλατο γενικά, για την Εθνική Στρατηγική ειδικότερα.

Και επιτέλους ας υιοθετήσουμε κάποιες καλές πρακτικές για το ποδήλατο που υπάρχουν στο εξωτερικό. Σε μεγάλους δήμους της Ευρώπης υπάρχουν άνθρωποι που ασχολούνται αποκλειστικά με την προώθησή του. Είτε λέγονται «πρεσβευτές ποδηλάτου», είτε «δήμαρχοι για το ποδήλατο».

Μέσα στο καλοκαίρι το ποδήλατο στοχοποιήθηκε – πολύ κακώς βέβαια - εξαιτίας αστοχιών που έγιναν για τον «Μεγάλο Περίπατο» του Δήμου Αθηναίων. Yπήρξε μηδαμινή ή ελλιπής ενημέρωση ακόμη και για χρηστικές υποδομές για το ποδήλατο, όπως δέστρες ποδηλάτου που τοποθετήθηκαν στην Πλατεία Συντάγματος και σε άλλα κεντρικά σημεία. Ένας «bike specialist» θα μπορούσε να βοηθήσει για τη σωστή διάχυση της πληροφορίας.

Έργα. Δεν χωράει καμία άλλη καθυστέρηση στην υλοποίηση σημαντικών ποδηλατικών υποδομών. Αν οι πολίτες δεν διαπιστώσουν ότι υπάρχουν ποδηλατόδρομοι που συνδέουν πόλεις, άξονες, σημεία ενδιαφέροντος δεν θα αφήσουν το αυτοκίνητό τους για να ποδηλατήσουν. Απαιτούνται ουσιαστικά έργα.

Η κατασκευή του Βόρειου ποδηλατόδρομου Γκάζι – Κηφισιά πρέπει να ξεκινήσει άμεσα όπως και όλοι οι ποδηλατόδρομοι που προβλέπονται στο Μητροπολιτικό Δίκτυο Ποδηλατόδρομων της Αθήνας.

Ποσοτικοποιημένοι στόχοι. Οι στόχοι που έχει βάλει το Υπουργείο για την αύξηση της μετακίνησης με ποδήλατο μέσα στην επόμενη δεκαετία πρέπει να είναι ποσοτικοποιημένοι. Πρέπει για παράδειγμα να πούμε ότι από το 0,5% των μετακινήσεων με ποδήλατο θέλουμε να πάμε στο 5% και μετά από 10 χρόνια στο 10%. Αυτό έκαναν και πολλές άλλες πόλεις στην Ευρώπη και πέτυχαν.

Ποδήλατο στην Εκπαίδευση: Στους βασικούς στόχους της Εθνικής Στρατηγικής δεν βλέπω να αναφέρεται κάτι για το ποδήλατο στην Εκπαίδευση. Όλα ξεκινούν από τα παιδιά. Πρέπει με κάποιον τρόπο να προβλεφθεί και να θεσμοθετηθεί η κυκλοφοριακή αγωγή με ειδικό κομμάτι για το ποδήλατο.

Οι βασικοί στόχοι της Εθνικής Στρατηγικής για το Ποδήλατο, όπως τις ανακοίνωσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος

• Η αύξηση της χρήσης του ποδηλάτου για τις μετακινήσεις των πολιτών από το 2020 έως το 2030.

• Η αύξηση της μετακίνησης ποδηλάτου σε συνδυασμό με άλλα μέσα.

• Η ένταξη των συστημάτων ποδηλάτου κοινής χρήσης στο μεταφορικό σύστημα των πόλεων,

• Η χρήση ποδηλάτων για μεταφορά εμπορευμάτων μικρού βάρους σε μικρές αποστάσεις,

• Η ενίσχυση του ποδηλατικού τουρισμού,

• Η ανάδειξη του ποδηλάτου ως κατάλληλου οικονομικού μέσου για καθημερινή μετακίνηση, για άθληση και αναψυχή

• Η αύξηση της χρήσης του ποδηλάτου για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής,

• Η παροχή κινήτρων και υποστήριξη της τεχνογνωσίας για την αύξηση της χρήσης του ποδηλάτου στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.

Η Εθνική Στρατηγική για το Ποδήλατο προσβλέπει στην ενίσχυση της χρήσης του ποδηλάτου -που αποτελεί βασικό πυλώνα της βιώσιμης κινητικότητας μαζί με τη δημόσια συγκοινωνία και το περπάτημα- αφενός για τη βελτίωση της υγείας των πολιτών, τη μείωση αέριων ρύπων και θορύβου και αφετέρου για την ανάδειξη των ποιοτικών χαρακτηριστικών του δημόσιου χώρου των πόλεων και οικισμών της χώρας.

Η Εθνική Στρατηγική για το Ποδήλατο εναρμονίζεται :

• με τους παγκόσμιους στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs),

• με τις πολιτικές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας,

• με τις πρόσφατες κατευθύνσεις για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή της ΕΕ,

• με τις οδηγίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Οδικής Ασφάλειας.

Να σημειωθεί ότι οι κατευθύνσεις δράσεων που προβλέπει η Εθνική Στρατηγική για το Ποδήλατο βασίζονται στις διεθνείς καλές πρακτικές.

Μετά το πέρας της διαβούλευσης με τα συναρμόδια υπουργεία, η Εθνική Στρατηγική για το Ποδήλατο θα τεθεί σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς και πολίτες.