[Γνωμη] Μεταρρυθμίσεις; Οχι, ευχαριστώ

Οσοι πλησιάζουν τα πενήντα ίσως να το θυμούνται, ένα κίτρινο αυτοκόλλητο με έναν κόκκινο χαμογεστό ήλιο στη μέση και γύρω γύρω έγραφε: «Πυρηνική ενέργεια; Οχι, ευχαριστώ». Προοδευτικοί νέοι το κολλούσαν στο παράθυρο του αυτοκινήτου τους, στη βέσπα τους ή στα ντοσιέ που κουβαλούσαν στις πανεπιστημιακές παραδόσεις. Ηταν σήμα ειρηνικής αλλά και επίμονης αντίστασης στην πυρηνική ενέργεια.

Σήμερα στην Ελλάδα πρέπει να σχεδιάσουμε ένα καινούργιο αυτοκόλλητο. «Κι άλλες μεταρρυθμίσεις; Οχι, ευχαριστώ» ή ακόμη καλύτερα «Κι άλλες μεταρρυθμίσεις; Οχι τώρα, ευχαριστώ!»

Μα γιατί; Οικονομολόγοι, φιλελεύθεροι πολιτικοί και σοφοί πάσης φύσεως ισχυρίζονται ότι εάν η Ελλάδα είχε κάνει μεταρρυθμίσεις, η οικονομία της θα κάλπαζε. Απλά, λένε, η Ελλάδα δεν έχει κάνει μεταρρυθμίσεις.

Η Ελλάδα όμως είναι πρωταθλήτρια στις μεταρρυθμίσεις. Εχει κάνει τη μεγαλύτερη δημοσιονομική προσαρμογή που έχει γίνει ποτέ, 15% του ΑΕΠ. Εχει μειώσει το κόστος εργασίας κατά 30%, σε επίπεδα 10% χαμηλότερα από το 2002, όταν μπήκε στο ευρώ. Tο ισοζύγιο πληρωμών είναι πια ισοσκελισμένο, εισάγουμε όσα εξάγουμε. Ακόμη και οι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν μειωθεί κατά 30%.

Βρισκόμαστε πάλι στο σταυροδρόμι που βρεθήκαμε το 2014 (τότε που οι δανειστές μας αποφάσισαν να αθετήσουν την υπόσχεσή τους για μείωση του χρέους). Αντιμετωπίζουμε τις ίδιες δυσκολίες, από χειρότερη όμως θέση. Πρέπει ακόμα να αλλάξουμε πολλά, ιδιαίτερα στη λειτουργία του Δημοσίου. Αυτές οι αλλαγές όμως, όσο επιβάλλονται από την τρόικα σε καθεστώς ύφεσης, θα βάζουν περισσότερο νερό στον μύλο των λεγόμενων λαϊκιστών. Τίποτα δεν απονομιμοποιεί περισσότερο τις μεταρρυθμίσεις από την υλοποίησή τους σε λάθος χρόνο και από την επιβολή τους από τον λάθος φορέα, την τρόικα, που έχει και αυτή τεράστιες ευθύνες για τη σημερινή κατάσταση.

Το μεγαλύτερο μέρος της προσαρμογής έχει ήδη επιτευχθεί. Προτού προχωρήσουμε σε περαιτέρω μεταρρυθμίσεις, πρέπει οι δύο μεγάλοι πρωταγωνιστές της ελληνικής πολιτικής σκηνής, η εκάστοτε κυβέρνηση και η τρόικα, να χρησιμοποιήσουν την κοινή λογική.

Χρειάζεται μια στοιχειωδώς ικανή και σταθερή κυβέρνηση που να μη μισεί την αγορά και τους επιχειρηματίες. Αυτό είναι αυτονόητο.

Η τρόικα πρέπει να αποφασίσει να δώσει στην Ελλάδα αυτά που δικαιούται χάρη στην τεράστια προσαρμογή που έχει κάνει, να προσφέρει μια γενναία μείωση του δημόσιου χρέους. Η χώρα δεν μπορεί να παράγει 3,5% πρωτογενές πλεόνασμα, αλλά ούτε καν 2%. Είναι αδύνατον να έρθουν επενδύσεις σε μια χώρα που έχει χρέος πάνω από 170% του ΑΕΠ και θα χρειαστεί νέο Μνημόνιο αν δεν καταφέρει να βγει στις αγορές σε ενάμιση χρόνο.

Μόνο με μείωση του χρέους θα μπορέσει η Ελλάδα να μπει σε ανάπτυξη. Μόνο τότε θα μπορεί η ελληνική κυβέρνηση να αποκτήσει ιδιοκτησία των μεταρρυθμίσεων, με τον ρόλο του επιτηρητή να περνάει από την τρόικα στις αγορές, από τις οποίες θα αναζητά χρηματοδότηση η χώρα.

Mεταρρυθμίσεις χωρίς μείωση του χρέους δεν θα φέρουν αποτέλεσμα και θα κακοσυστήσουν για άλλη μια φορά την ιδέα των μεταρρυθμίσεων.

O Βασίλης Θ. Καρατζάς είναι διευθύνων σύμβουλος της Levant Partners ΑΕΔΟΕΕ