[Καλημέρα σας] Μετανάστευση

Οταν το παγκόσμιο, από αρχαιοτάτων χρόνων, φαινόμενο της μετανάστευσης γίνεται σε επίσημα, υποψιασμένα υποτίθεται, χείλη μια συντριπτική έκφραση του τύπου «οι μεταναστευτικές ροές», μια έκφραση διατυπωμένη σχεδόν απαξιωτικά, επόμενο είναι η ιστορική παράμετρος του φαινομένου να περνάει στα αζήτητα. Υπήρξαν όμως εποχές – και στην Ελλάδα – που η μετανάστευση λογαριαζόταν ως ένα ζήτημα κάθε άλλο παρά δημοσιογραφικής αντιμετώπισης. Κρίνοντας κυρίως από το γεγονός ότι ένα περιοδικό του επιπέδου των «Εποχών», το μετέβαλλε πριν από 51 χρόνια σε αντικείμενο έρευνας, με τη συμμετοχή διαπρεπών ανθρώπων της πολιτικής, όπως ο Ηλίας Ηλιού, ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο Γεώργιος Μαύρος, ο Ιωάννης Πεσμαζόγλου αλλά και σεβαστού αριθμού επιστημόνων (κοινωνιολόγοι και οικονομολόγοι). Για όποιον θα ισχυριζόταν ότι τα 51 χρόνια που έχουν μεσολαβήσει από τότε που δημοσιεύθηκε η έρευνα αυτή (να σημειώσουμε ότι οι απαντήσεις των πολιτικών που προαναφέραμε είναι κείμενα εκτενέστατα και όχι αρθρίδια) έχουν δραματικά αλλάξει τη μορφή του φαινομένου της μετανάστευσης, δεν χρειάζεται παρά να σημειωθεί μια συγκλονιστική ομοιότητα. «Η μετανάστευση: ευλογία ή κατάρα;» ήταν ο τίτλος της έρευνας της δημοσιευμένης στις «Εποχές», «Δεν είμαι κατάρα, είμαι ελπίδα» είναι ο τίτλος ενός συγκλονιστικού άρθρου της Ντέμπορα Μακένζι που δημοσιεύτηκε στο «Βήμα» («Sciences») στις αρχές του περασμένου Ιουνίου, άρθρο εικονογραφημένο από το μελαγχολικά στοχαστικό πρόσωπο ενός δωδεκάχρονου μετανάστη.

Μένει να αναρωτηθεί κανείς σε ποιον βαθμό η παγκόσμια συνείδηση μοιάζει να έχει επηρεαστεί ευεργετικά με όσα έχουν ειπωθεί και γραφεί ώστε το φαινόμενο της μετανάστευσης περισσότερο από πρόβλημα να γίνεται αντιληπτό με τον τρόπο που το βίωνε η ανθρωπότητα από καταβολής της: ότι η μετανάστευση ήταν και παραμένει η δύναμη που κινεί την εξέλιξη από την πρώτη στιγμή της εμφάνισης του ανθρώπου πάνω στη Γη. Δεν φαίνεται όμως να ισχύει κάτι σχετικό, αν λάβουμε υπόψη μας την κουβέντα του ελβετού πεζογράφου Μαξ Φρις, όσον αφορά τη μετανάστευση στη χώρα του, «περιμέναμε εργατικά χέρια και ήρθαν άνθρωποι», ή να συμπεριφερόμαστε σαν να ανακαλύψαμε, σε σχέση πάντα με τη μετανάστευση, την πυρίτιδα, όταν πριν από ακριβώς έναν αιώνα η μετανάστευση από την Ευρώπη στην Αμερική άγγιζε τα 2 εκατομμύρια – και βάλε – τον χρόνο.