Το έχουν περάσει όλοι οι δρομείς. Εκεί που βγάζουν χιλιόμετρα σε μια προπόνηση ή τρέχουν για να τερματίσουν έναν αγώνα, ξεμένουν ξαφνικά από δυνάμεις και κάθε βήμα μοιάζει να διαρκεί μια αιωνιότητα και μια μέρα ενώ ο οργανισμός λίγο απέχει από την κατάρρευση. Τα αίτια αυτής της κατάστασης κρύβονται τις περισσότερες φορές στην έλλειψη ενέργειας, μιας και το σώμα έχει εξαντλήσει όλες τις πηγές δύναμης που μπορεί να κρύβει. Αντί λοιπόν να ανοίξετε το στόμα σας προκειμένου να καταναλώσετε μεγαλύτερες ποσότητες από τις απαραίτητες για την αναζωογόνησή σας, είναι προτιμότερο να το κρατήσετε ερμητικά κλειστό.
Ο δρομέας έχει περισσότερη ανάγκη να εκπαιδεύσει το σώμα του να χρησιμοποιεί όλα τα διαθέσιμα αποθέματα ενέργειας, παρά να στοκάρει επιπλέον ποσότητες. Γι’ αυτό και ο δρόμος για την ανάσταση του οργανισμού περνάει πρώτα από την απαραίτητη νηστεία! Κοινώς, τη συστηματική δοκιμή της πρακτικής του τρεξίματος με άδειο στομάχι ώστε να επιστρατευθεί ως πηγή ενέργειας το συσσωρευμένο λίπος στα διάφορα όργανα του κορμιού.
Οπως γνωρίζουν όσοι ασχολούνται με το άθλημα, τρώγοντας υδατάνθρακες ο δρομέας αποθηκεύει στο σύστημά του γλυκογόνο, το οποίο κατά τη διάρκεια του τρεξίματος τροφοδοτεί τον οργανισμό με ενέργεια. Μόλις ωστόσο πάνω στην άσκηση ξοδευτούν όλες οι διαθέσιμες ποσότητες γλυκογόνου, η ρεζέρβα του λίπους, αν ο οργανισμός δεν είναι εξοικειωμένος με αυτήν, δεν θα αποδώσει τα απαιτούμενα. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα ο δρομέας να νιώθει αρκετά καταβεβλημένος, ο ρυθμός του να πέσει, ο πόνος να τον καταβάλει και το αγαπημένο άθλημα να μεταμορφωθεί σε εφιάλτη.
Τα πρώτα βήματα. Πώς λοιπόν πρέπει να μάθει το σώμα να αντλεί δυνάμεις και από τις δεξαμενές του λίπους; Ολα ξεκινούν απλά, με σποραδικό τρέξιμο με άδειο στομάχι ώστε να πάρει ο οργανισμός τα απαραίτητα μηνύματα για τη χρήση των πηγών ενέργειας. Μιας και το λίπος κατακλύζει το σώμα, μπορεί να δώσει την κρίσιμη στιγμή την ώθηση που χρειάζεται ο τρεχάτος βελτιώνοντας την αντοχή και την αεροβική του επίδοση.
Δοκιμάστε να πάτε για ένα χαλαρό τρέξιμο νωρίς το πρωί χωρίς να έχετε πάρει νωρίτερα πρωινό αλλά έχοντας πιει νερό, μιας και το αίσθημα της πείνας δεν θα είναι αυξημένο. Αν επίσης το προηγούμενο βράδυ δεν έχετε παραφάει, τότε τα αποθέματα γλυκογόνου στον οργανισμό θα είναι μειωμένα κι έτσι το σώμα σας θα αναγκαστεί να καταφύγει στο λίπος που είναι εκεί για να τον στηρίξει. Ετσι, όχι απλώς θα σφύζετε από ενέργεια αλλά θα έχετε την ευκαιρία να βελτιώσετε γενικότερα τη λειτουργία του ενεργειακού σας συστήματος.
Οπως ανακάλυψε πρόσφατη έρευνα στη Νέα Ζηλανδία, όπου ερευνητές μελέτησαν τα αποθέματα γλυκογόνου σε ποδηλάτες που έκαναν ποδήλατο νηστικοί και σε άλλους συναδέλφους τους που αρέσκονταν στην υδατανθράκωση, όσοι έκαναν προπόνηση χωρίς να έχουν φάει είχαν βελτιωμένα αποθέματα γλυκογόνου. Στη δρομική του προέκταση αυτό το εύρημα, δηλαδή οι κούρσες με νηστικούς δρομείς, μπορεί όχι απλώς να βοηθήσει στο κάψιμο του λίπους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα αλλά και να καθυστερήσει το τελείωμα των υδατανθράκων.
Οι πρώτες εκπαιδευτικές τέτοιες διαδρομές πρέπει να είναι χαμηλής δυσκολίας, τρέξιμο με «σβησμένη μηχανή», ώστε το σώμα να μη φθάσει στα όριά του. Γι’ αυτές τις στιγμές οι απαιτήσεις για γλυκογόνο δεν είναι τόσο μεγάλες και μπορεί εύκολα να γίνει η εναλλαγή με το λίπος. Προσοχή, όμως! Ούτε σε αυτή την κατάσταση χρειάζονται υπερβολές γιατί θα έχουμε το αντίθετο αποτέλεσμα. Οπως χρειάζεται σύστημα στις υπόλοιπες λειτουργίες του δρομέα για να πιάσουν τόπο έτσι κι εδώ ο δρομέας πρέπει να προσέχει για να έχει στο τέλος ενέργεια.
Εναλλαγές. Για πιο αποδοτικές προπονήσεις, ο δρομέας μπορεί να εναλλάσσει τις διαδρομές με άδειο στομάχι με άλλες που βασίζονται σε έντονη υδατανθράκωση, μιας και η δίαιτα με ζυμαρικά, ψωμί και πατάτες ενδείκνυται για τις ημέρες των αγώνων. Οταν το πρόγραμμα προπόνησης περιλαμβάνει πολλά χιλιόμετρα τότε ενδείκνυται η ενδυνάμωση με γεμάτο στομάχι. Γιατί σ’ αυτές τις περιπτώσεις το σώμα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αεροβική απόδοσή του, τομέας στον οποίο υστερεί όταν δεν έχει προηγηθεί το απαραίτητο στοκάρισμα γλυκογόνου. Διαφορετικά, όταν το τρέξιμο είναι χαλαρό, ταιριάζει και μια δοκιμή χωρίς ιδιαίτερο φαγητό. Σε κάθε περίπτωση, οι δρομείς πρέπει να μάθουν να ακούνε το σώμα τους και να μην ξεχνούν πως ο καθένας έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες και όλα αυτά μπορεί να προσαρμοστούν στην περίπτωσή του.