[Διαστάσεις] Ισπανική ωριμότητα

Ας υποθέσουμε ότι οι εκλογές στην Ισπανία είχαν γίνει μια εβδομάδα, μόλις μια εβδομάδα, νωρίτερα. Το Brexit θα ήταν ακόμη ένα μάλλον απίθανο ενδεχόμενο. Οι Ισπανοί θα ψήφιζαν με τα μάτια στραμμένα στον δικό τους μικρόκοσμο. Και εφόσον επαληθεύονταν οι δημοσκοπήσεις – κάτι κάθε άλλο παρά δεδομένο -, θα έφερναν στη δεύτερη θέση τον συνασπισμό της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Ο Πάμπλο Ιγκλέσιας, από θέση ισχύος, θα πίεζε ασφυκτικά τους Σοσιαλιστές να συναινέσουν στον σχηματισμό μιας αριστερής κυβέρνησης «που θα άλλαζε την Ισπανία και την Ευρώπη». Και το Βερολίνο θα αντιμετώπιζε ένα δίλημμα: να συνεχίσει την πολιτική της λιτότητας με κίνδυνο να ενισχύσει και άλλα αντισυστημικά κόμματα ή να χαλαρώσει τη θηλιά.

Αλλά η Ιστορία έμελλε να γραφτεί διαφορετικά. Η απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ενωση έπληξε τις ισπανικές αγορές περισσότερο από οποιεσδήποτε άλλες. Οι Ισπανοί ξύπνησαν από τον λήθαργο. Συνειδητοποίησαν ότι για το δικό τους συμφέρον θα ήταν καλύτερα να μην ταρακουνήσουν ακόμη περισσότερο μια ήπειρο που βρισκόταν ήδη σε δίνη. Και γύρισαν την πλάτη στις «νέες δυνάμεις»: πολλοί ψηφοφόροι των Ciudadanos ψήφισαν τον Ραχόι και πολλοί ψηφοφόροι του Podemos το έριξαν στους Σοσιαλιστές. Επαιξαν ρόλο ασφαλώς κι άλλοι παράγοντες. Αλλά το κριτήριο που κυριάρχησε ήταν η ανάγκη για σταθερότητα. Που είναι πιο κοντά στην ωριμότητα παρά στον φόβο.

Δεν ανήκω σ’ εκείνους που θεωρούν το Pοdemos ένα επικίνδυνο, αντιευρωπαϊκό, σταλινικό κόμμα. Είναι αλήθεια ότι είχε σκοτεινές σχέσεις με το καθεστώς του Τσάβες. Οπως είναι επίσης αλήθεια ότι διακρίνεται από μια προκλητική αλαζονεία. Από την άλλη μεριά, όπως επισημαίνει στη Μοντ ο συγγραφέας Ισαάκ Ρόσα, το κόμμα αυτό κατόρθωσε σε μικρό χρονικό διάστημα να διοχετεύσει τη συσσωρευμένη αγανάκτηση των πολιτών στους θεσμούς. Επιδίωξε τη ρήξη, αλλά ίσως τελικά να διευκολύνει τη μεταρρύθμιση. Αντί για νεκροθάφτης της μεταδικτατορικής Ισπανίας μπορεί να αποδειχθεί το σωσίβιό της. Από θέση, όμως, αντιπολίτευσης.

Το ελληνικό αδελφάκι του, αντίθετα, αποδείχθηκε ανίκανο και για τη ρήξη και για τη μεταρρύθμιση. Οπως και για κάτι ακόμη στο οποίο οι ισπανοί σύντροφοι επιδίδονται από χθες φανατικά: την αυτοκριτική.