[Διαστάσεις] Μεταξύ κατάθλιψης και ουτοπίας

O Ζακ Ζιλιάρ μας αιφνιδιάζει. «Η Γαλλία είναι σοσιαλδημοκρατική» αναφωνεί στη χθεσινή «Φιγκαρό». Σοσιαλδημοκρατική; Οταν ο Ολάντ καταρρέει, ο κόσμος είναι κάθε μέρα στους δρόμους και η Λεπέν ετοιμάζει τις βαλίτσες της για το Ελιζέ; Μα ναι, μα ναι, απαντά ο 83χρονος ιστορικός. Αφήστε τις γελοίες ετικέτες. Κοινωνιολογικό είναι το ζήτημα, όχι πολιτικό. Τι σημαίνει «επαναστάτης» σε μια Γαλλία που αμφιταλαντεύεται μεταξύ της κατάθλιψης και της ουτοπίας; Ενας σοσιαλδημοκράτης στην αντιπολίτευση. Τι σημαίνει «σοσιαλφιλελεύθερος»; Ενας σοσιαλδημοκράτης στην κυβέρνηση. Και τι σημαίνει «Αριστερά»; Το κόμμα των κοινωνικών κατακτήσεων, το κόμμα της σοσιαλδημοκρατίας. Δηλαδή κάτι σαν το SPD της Γερμανίας; Μα όχι, μα όχι. Η Γαλλία αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση. Σοσιαλδημοκρατία στη χώρα αυτή σημαίνει μέγιστη κοινωνική προστασία υπό την αιγίδα του κράτους. Οσο για τις μεταρρυθμίσεις, δεν μπορεί να αποσυνδεθούν από έναν ταξικό πουριτανισμό, αν όχι μια αισθητική της βίας, κληρονομιά του 1789. Για να πετύχουν, δεν πρέπει ποτέ να φανεί ότι έχουν συμφωνηθεί. Πρέπει να έχουν «αποσπαστεί».

Σοσιαλδημοκρατική, στον πυρήνα της, ήταν πάντα και η Ισπανία, όσο κι αν στριμώχνονται ασφυκτικά αυτές τις ημέρες εκεί οι Σοσιαλιστές από τα δύο άκρα. Και η Ελλάδα; Τι σχέση έχει με τη σοσιαλδημοκρατία μια χρεοκοπημένη χώρα όπου ο Πρωθυπουργός προσπαθεί χωρίς επιτυχία να υποδυθεί τον Ανδρέα Παπανδρέου, οι νεοναζί έχουν στρογγυλοκαθήσει στην τρίτη θέση και ο μεσαίος χώρος αγωνίζεται να βρει την ταυτότητά του;

Οπως ήταν αναμενόμενο, η χθεσινή εκδήλωση στο Γκάζι δεν έδωσε απαντήσεις. Τα κόμματα που κινούνται αριστερότερα της Νέας Δημοκρατίας και δεξιότερα του ΣΥΡΙΖΑ έχουν ιδέες, έχουν ανθρώπους, αλλά δεν έχουν ηγέτη. Και δεν είναι έτοιμα να κάνουν παραχωρήσεις και θυσίες στο όνομα της ενότητας. Αυτή τη στιγμή είναι πιθανότερο να μεταλλαχθεί ο Τσίπρας σε σοσιαλδημοκράτη, όπως επιθυμούν οι Ευρωπαίοι, παρά να συγκροτηθεί ένας ισχυρός τρίτος πόλος που θα βαρύνει αποφασιστικά στην πολιτική ζωή. Με βάση την προσέγγιση του Ζιλιάρ, η Ελλάδα μοιάζει τελικά πολύ με τη Γαλλία. Αλλά αυτό δεν είναι καλό ούτε για τη μία ούτε για την άλλη.