Ενας ακροδεξιός στο τιμόνι του στρατού

Η συμφωνία του ακροδεξιού εθνικιστή Αβιγκντορ Λίμπερμαν να μπει στην κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου ως υπουργός Αμυνας προκαλεί έντονες αντιδράσεις τόσο εντός του Ισραήλ όσο και σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Ο Λίμπερμαν που ορκίστηκε χθες, αποτελεί μια από τις πλέον πολωτικές φιγούρες της ισραηλινής πολιτικής ζωής. Διαδέχεται στο τιμόνι του υπουργείου Αμυνας τον πρώην αρχηγό του γενικού επιτελείου ενόπλων δυνάμεων Μοσέ Γιααλόν, ο οποίος παραιτήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα καθώς προχωρούσαν οι συνομιλίες για την ένταξη στον κυβερνητικό συνασπισμό του κόμματος του Λίμπερμαν. Η κίνηση αυτή ενισχύει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία της κυβέρνησης Νετανιάχου, προκαλεί όμως ένταση στη διεθνή κοινότητα και διαλύει τις όποιες ελπίδες υπήρχαν για την επανάληψη των ειρηνευτικών συνομιλιών με τους Παλαιστινίους. Πλέον στο Υπουργικό Συμβούλιο του Νετανιάχου κυριαρχούν τα ακραία θρησκευτικά και εθνικιστικά στοιχεία που αντιτίθενται στην παλαιστινιακή ανεξαρτησία, έναν από τους βασικούς στόχους της διεθνούς κοινότητας και της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Το κομμάτι της ισραηλινής κοινωνίας που θεωρεί ότι ο Λίμπερμαν «δρέπει τους καρπούς του φασισμού» ανησυχεί για το γεγονός ότι ένας τόσο ακραίος πολιτικός τίθεται επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων. Το βράδυ του Σαββάτου αρκετές χιλιάδες άτομα διαδήλωσαν στο κέντρο του Τελ Αβίβ εναντίον της συμμετοχής του στην κυβέρνηση, φωνάζοντας στα εβραϊκά και στα αραβικά συνθήματα για κοινωνική δικαιοσύνη και ειρήνη. «Ο πιο ρατσιστής και διεφθαρμένος πολιτικός αναλαμβάνει χαρτοφυλάκιο για να επιβιώσει η κυβέρνηση» κατήγγειλε η πρόεδρος του αριστερού κόμματος Μερέτζ, Ζεχάβα Γκαλόν.

«Γενικά, η εικόνα ενός στρατού είναι πως θέλει να πιέσει τα πράγματα και συγκρατείται κάποιες φορές από τους πολιτικούς, από ηγέτες που γνωρίζουν το ευρύ πλαίσιο και γνωρίζουν να κάνουν συμβιβασμούς» παρατηρεί ο Σλόμο Αβινέρι, καθηγητής πολιτικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ. «Στο Ισραήλ σήμερα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο».

Το κλίμα αυτό καθρεφτίζεται στις πρόσφατες δηλώσεις του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων αντιστράτηγου Γκάντι Αϊζενκοτ, που προκάλεσαν αντιδράσεις. Ο Αϊζενκοτ απευθυνόμενος σε μαθητές λυκείου είπε πως δεν θα επιθυμούσε να αδειάσει το όπλο του ένας στρατιώτης πάνω σε μια 13χρονη Παλαιστίνια που κρατά ψαλίδι. Ο αντιστράτηγος δέχθηκε σφοδρές επιθέσεις από το κόμμα του Λίμπερμαν, στελέχη του οποίου επικαλέσθηκαν δημόσια έναν στίχο του Ταλμούδ που γράφει: «Να σκοτώνεις όποιον έρχεται να σε σκοτώσει».

«KGB», «τσάρος», «Ρασπούτιν» είναι μερικά από τα παρατσούκλια του ακροδεξιού πολιτικού – όλα απηχούν την καταγωγή του, το ότι δηλαδή γεννήθηκε στη Μολδαβία την εποχή της Σοβιετικής Ενωσης. Αυτός ο συντηρητικός άνδρας που άρχισε να εργάζεται ως «πόρτα» σε νυχτερινά μαγαζιά κατέχει από χθες τη δεύτερη πιο ισχυρή θέση στην ισραηλινή κυβέρνηση, μετά τον πρωθυπουργό. Ο διορισμός του εκεί, γράφουν τα περισσότερα ισραηλινά ΜΜΕ, είναι άλλη μια στροφή προς τα δεξιά της κυβέρνησης Νετανιάχου.

Ο Λίμπερμαν ήταν υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ από το 2009 έως το 2015, αλλά η μετάβασή του στο υπουργείο Αμυνας, που είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην ταραγμένη Μέση Ανατολή, αναμένεται να προκαλέσει προβλήματα στον Νετανιάχου και με τους συμμάχους της χώρας όπως οι ΗΠΑ.

Ο απερχόμενος υπουργός Αμυνας Μοσέ Γιααλόν που ανήκει στο κόμμα Λικούντ προειδοποίησε για τα «εξτρεμιστικά και επικίνδυνα στοιχεία που μπορεί να αναλάβουν τη διακυβέρνηση της χώρας». Ενας άλλος πολιτικός που επέλεξε επίσης να εγκαταλείψει την κυβέρνηση λόγω της εισόδου των Ακροδεξιών, ο πρώην υπουργός Περιβάλλοντος Αβι Γκαμπάι, ευχήθηκε «να συνέλθει γρήγορα ο πρωθυπουργός, προτού είναι πολύ αργά».