[Διαστάσεις] Μπροστά στο κενό

Τα μέτρα είναι από μόνα τους συντριπτικά. Μείωση των συντάξεων, αύξηση του ΕΝΦΙΑ, μείωση του αφορολογήτου, πρόσθετα βάρη στις επιχειρήσεις και τις επενδυτικές εταιρείες, φόροι, φόροι κι άλλοι φόροι. Ολα αυτά θα ήταν αρκετά για να προκαλέσουν ένα μείγμα οργής και κατάθλιψης. Θα μπορούσαν όμως ακόμη και να γίνουν αποδεκτά αν συνοδεύονταν από μια ειλικρινή, θαρραλέα και αυτοκριτική τοποθέτηση των υπευθύνων. Συμβαίνει το αντίθετο. Η κυβέρνηση όχι μόνο διαστρέφει την πραγματικότητα, όχι μόνο λέει ανοιχτά ψέματα, αλλά γίνεται κάθε μέρα και πιο προκλητική. Η δήλωση της Αφροδίτης Θεοπεφτάτου, γραμματέως της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, είναι πραγματικά ιστορική. Για να υποστηρίξεις ότι από το νέο Μνημόνιο επιβαρύνεται μόνο όποιος πίνει πολλούς καφέδες, καπνίζει πολύ και πίνει πολλά ποτά, πρέπει να έχεις μεγάλο θράσος. Ή βαθιά άγνοια. Ή και τα δύο.

Η περσινή υποδοχή των λειψάνων της Αγίας Βαρβάρας ως αρχηγού κράτους από την πρώτη φορά Αριστερά και η μεταφορά τους σε νοσοκομεία για προσκύνημα ήταν από μόνη της αφόρητη. Εκεί που λες όμως ότι δεν πάει άλλο, ο κατήφορος δεν μπορεί να συνεχιστεί, έχουμε πιάσει πάτο, έρχονται νέα χτυπήματα και συνειδητοποιείς πόσο αφελής ήσουν. Φέτος έχουμε ήδη δύο ανάλογες υποδοχές από τη δεύτερη φορά Αριστερά. Πρώτα το Αγιο Φως. Και τώρα την ιερή εικόνα της Παναγίας Σουμελά, τη «μάνα όλων των ευλαβών πιστών» όπως τη χαρακτήρισε ο Πάνος Καμμένος, που εκτίθεται για πρώτη φορά για προσκύνημα στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας. Κι ακόμη είναι Μάιος.

Σε μια συνέντευξή του που έδωσε πέρυσι στον δημοσιογράφο Νίκολας Σέξπιρ, και απόσπασμά της δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Το Δέντρο», ο Τζορτζ Στάινερ δεν μπορούσε να κρύψει την απαισιοδοξία του. Οι άνθρωποι δεν ήταν ποτέ πιο βίαιοι ο ένας προς τον άλλο, είπε ο 87χρονος στοχαστής, και η καταστροφή βρίσκεται επί θύραις. Δεν μιλούσε φυσικά για την οικονομική και ηθική καταστροφή της Ελλάδας, αλλά για τον επικείμενο ισλαμικό θρησκευτικό πόλεμο. Πρόσθετε όμως ότι υπάρχει κάτι που τον ενθαρρύνει: σε καταστροφικές εποχές, οι άνθρωποι ξαναρχίζουν να διαβάζουν, να σκέφτονται, να ακούνε μουσική. «Μην ανησυχείτε», καθησύχασε τον συνομιλητή του. «Στη μοίρα δεν αρέσει το κενό».

Μήπως έτσι θα σωθούμε τελικά κι εμείς; Διαβάζοντας κι ακούγοντας μουσική; Σε μια άλλη συνέντευξη που είχε δώσει πέντε χρόνια νωρίτερα στον δικό μας Δημήτρη Δουλγερίδη (περιλαμβάνεται στο βιβλίο του «Δεύτερη ανάγνωση», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις), ο Στάινερ ρωτήθηκε ποια ποιήματα θα επέλεγε για την τελευταία σελίδα ενός ευρωπαϊκού περιοδικού. Και διάλεξε δύο. Το απόσπασμα από την «Κόλαση του Δάντη» που μιλάει για τη συνάντηση του ποιητή με τον δάσκαλό του. Και τους τελευταίους στίχους από το «Canto 81» του Εζρα Πάουντ: «Τσάκισε την κενοδοξία σου/ Είσαι σκυλί δαρμένο κάτω απ’ το χαλάζι,/ Μια φουσκωμένη καρακάξα σ’ αλλαξιάρην ήλιο,/ Μισή λευκή μισή μαύρη/ Μήτε που ξεχωρίζεις φτερούγα απ’ την ουρά»… (μτφ. Αντώνη Ζέρβα)

Ας αρχίσουμε λοιπόν από την κενοδοξία.