[Απλά μαθήματα αριθμητικής] Το διπλοκλείδωμα του 4ου Μνημονίου

Η χώρα, χάρη στη νέα «κωλοτούμπα» της κυβέρνησης των ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ στην πλειονότητα των κόκκινων γραμμών της, γλιτώνει από ένα ακόμη θερμό καλοκαίρι αγκαλιά με τη χρεοκοπία – εφόσον φυσικά επιτευχθεί συμφωνία στο Eurogroup της 24ης Μαΐου. Αυτή είναι η θετική ματιά στις τελευταίες εξελίξεις, παρότι διαφωνούν οι πρώην «αγανακτισμένοι» ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ και σημερινοί (κατά δήλωσή τους) «απογοητευμένοι». Η αρνητική οπτική αφορά στο ίδιο το περιεχόμενο της συμφωνίας. Οχι στο σύνολό της, αλλά σε βασικά και καθοριστικά σημεία της.   

Είναι αλήθεια ότι η κυβέρνηση τα έδωσε όλα (ή σχεδόν όλα) στους δανειστές, με τη μείωση του αφορολόγητου ποσού εισοδήματος στα 8.600 ευρώ (από 9.550 σήμερα) που επιβαρύνει όλους τους φορολογουμένους και περισσότερο τους φτωχότερους. Και επιλέγει, επίσης, να φορολογήσει ολόκληρη την κοινωνία μέσω μιας πρωτοφανών διαστάσεων καταιγίδας έμμεσων φόρων, την ώρα που καταδικάζει σε συντάξεις φτώχειας όλους τους σημερινούς εργαζομένους και μελλοντικούς συνταξιούχους. Με τι αντάλλαγμα; Να χρησιμοποιεί σαν φύλλο συκής προς το εκλογικό της ακροατήριο το επιχείρημα ότι η ίδια δεν μείωσε τις υφιστάμενες κύριες συντάξεις. Αν και το έπραξε και αυτό με το μαχαίρι που έβαλε στις επικουρικές.

Ωστόσο υπάρχουν και λυτρωτικές, για την οικονομία, άτακτες υποχωρήσεις της κυβέρνησης από τις περίφημες κόκκινες γραμμές της. Ο λόγος, βέβαια, δεν είναι για τον μηχανισμό αυτόματης περικοπής μισθών και συντάξεων (κάτι σαν τον «ξαφνικό θάνατο» που ίσχυε στο ποδόσφαιρο), τον οποίο αποδέχθηκε η κυβέρνηση με αντάλλαγμα μια αμφιλεγόμενη διευθέτηση του χρέους από το 2018 και μετά – και αφού η οικονομία θα έχει στεγνώσει από τα νέα σκληρά μέτρα λιτότητας. Ο λόγος είναι για την απελευθέρωση της πώλησης σε funds των κόκκινων δανείων που (ευτυχώς) θα δώσει τη δυνατότητα στις τράπεζες να απαλλαγούν από το βάρος τους και να επικεντρωθούν στη χρηματοδότηση της οικονομίας.

Πράγματι μια συμφωνία με τους πιστωτές θα δώσει ανάσα ρευστότητας στην οικονομία. Θα πρόκειται όμως για μια ανάσα πρόσκαιρη, όπως προβλέπουν έγκυροι διεθνείς οικονομικοί αναλυτές και παράγοντες της οικονομίας και υπονοεί επίσης, με τη χαρακτηριστική σιωπή του, το ΔΝΤ. Ολα δείχνουν ότι η όποια συμφωνία θα δίνει αόριστες υποσχέσεις για μια διευθέτηση του χρέους στο μέλλον, ενώ δεν θα αναιρεί τη δέσμευση της χώρας να επιτύχει το αδύνατον: πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% ΑΕΠ ώς και το 2018. Στο μεταξύ, οι νέοι υπερφόροι θα δοκιμάζουν και πάλι τα όρια αντοχής των νοικοκυριών και της οικονομίας. Και μαζί με τη δαμόκλειο σπάθη που θα επικρέμεται μόνιμα πάνω από τους μισθούς και τις συντάξεις, θα υποσκάπτεται κάθε προοπτική δυναμικής ανάπτυξης που χρειάζεται η χώρα.

Η εκπληκτική ικανότητα του ΣΥΡΙΖΑ να περνά στη Βουλή μέτρα που θα αποτελούσαν «χαρακίρι» για οποιαδήποτε άλλη πολιτική δύναμη αποδείχθηκε, πράγματι, το «πολιτικό αμορτισέρ» της εποχής των Μνημονίων. Το ότι το τρίτο Μνημόνιο διπλοκλείδωσε τη συμμετοχή της χώρας στην ευρωζώνη είναι δεδομένο. Ζητούμενο όμως εξακολουθεί να παραμένει πώς θα έρθει η ανάπτυξη με μια συμφωνία που έχει τόσο πολλούς και άδικους φόρους και που βάζει τις βάσεις για μόνιμη λιτότητα.