Αύξηση ΦΠΑ: Χαράτσι 103 εκατ. ευρώ στα τρόφιμα

Βαρύς θα είναι ο λογαριασμός για τα ελληνικά νοικοκυριά από την αύξηση του ΦΠΑ στο 24%. Μόνο για τις αγορές ειδών από το σουπερμάρκετ το κόστος φτάνει στα 103 εκατομμύρια ευρώ, με τη μέση επιβάρυνση ανά νοικοκυριό για την αγορά τροφίμων να φτάνει τα 25 ευρώ τον χρόνο.

Αυτό προκύπτει από μελέτη του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) για την επίδραση που θα έχει πιθανή εφαρμογή νέων συντελεστών ΦΠΑ. Οι ετήσιες αγορές τροφίμων των ελληνικών νοικοκυριών το 2015 ανήλθαν σε 22,6 δισεκατομμύρια ευρώ συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Ομως η τάση για κατανάλωση ήταν πτωτική την τελευταία πενταετία, με τις μηνιαίες αγορές για τρόφιμα κατά μέσο όρο ανά νοικοκυριό να υπολογίζονται σήμερα στα 380 ευρώ. Σύμφωνα με τη μελέτη, στην περίπτωση που ο συντελεστής αυξηθεί, ο αντίστοιχος ΦΠΑ προς είσπραξη αναμένεται ότι θα είναι μειωμένος τόσο κατά το 2016 όσο και το 2017, αφού η επιβάρυνση ανά νοικοκυριό αναμένεται να είναι σημαντική, κάτι που σε βάθος χρόνου θα επηρεάσει τις καταναλωτικές και αγοραστικές συνήθειες του κοινού.

Την τελευταία πενταετία σημειώθηκαν διαδοχικά πέντε αυξήσεις του ΦΠΑ στα τρόφιμα. Συγκεκριμένα, το 2009 ο συντελεστής ΦΠΑ ήταν 9% για τα τρόφιμα και 19% για τα άλλα είδη παντοπωλείου. Τον Απρίλιο του 2010 οι συντελεστές αυξήθηκαν από 9% σε 10% και από 19% σε 20%. Ακολούθησε νέα αύξηση τον Ιούλιο του 2010 με τους συντελεστές να διαμορφώνονται από 10% σε 11% και από 20% σε 21%. Τον Ιανουάριο του 2011 οι συντελεστές ΦΠΑ αυξήθηκαν από 11% στο 13% και από 21% σε 23% και λίγους μήνες αργότερα, τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνουν αυξήθηκε ο ΦΠΑ στα αναψυκτικά από το 13% στο 23%. Με διαφορά τεσσάρων περίπου ετών, τον Ιούλιο του 2015 στο 23% μεταφέρθηκε μια σειρά τροφίμων, με την πλειοψηφία ωστόσο να παραμένει στο 13%. Συγκεκριμένα το 55% των τροφίμων παραμένει στο 13%.

Αν και τα πρώτα χρόνια, 2010-2011, οι βιομηχανίες και το λιανεμπόριο απορρόφησαν μέρος των επιβαρύνσεων του ΦΠΑ, η μέση τιμή των προϊόντων αυξήθηκε κατά 3%, ενώ τον Ιούλιο του 2015 η αύξηση του ΦΠΑ για μια σημαντική ομάδα ειδών τροφίμων από 13% σε 23% οδήγησε σε νέα αύξηση των τιμών, η οποία φτάνει μεσοσταθμικά πλέον στο 3,5%.

ΧΩΡΙΣ ΠΕΡΙΘΩΡΙΑ. Αν μάλιστα τον ερχόμενο Ιούλιο του 2016 επαληθευθούν οι προβλέψεις και οι συντελεστές ΦΠΑ τροφίμων και λοιπών ειδών παντοπωλείου που σήμερα υπάγονται σε ΦΠΑ 23% αυξηθούν σε 24% οι τιμές θα επιβαρυνθούν ακόμα περισσότερο καθώς πλέον δεν υπάρχει κανένα περιθώριο απορρόφησης από την αγορά. Μάλιστα, όπως εκτιμάται θα φέρουν περαιτέρω αρνητική επίδραση καθώς οι τιμές των τροφίμων μεσοσταθμικά αναμένεται να αυξηθούν κατά 0,45% και σε κάθε περίπτωση η επιβάρυνση θα είναι σημαντική και θα επηρεάσει τις καταναλωτικές και τις αγοραστικές συνήθειες των Ελλήνων.

 Επιπλέον, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ινστιτούτου Ερευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγάθων, το 2016 ο αναμενόμενος ΦΠΑ προς είσπραξη θα είναι μειωμένος σε σχέση με το 2015 κατά 1,56%, ποσοστό που αντιστοιχεί στο ποσό των 55 εκατ. ευρώ, αλλά και το 2017 η μείωση θα είναι 0,13%, δηλαδή στα 5 εκατ. ευρώ, γεγονός που δείχνει ότι στις αυξήσεις των φόρων η κατανάλωση λειτουργεί αντίστροφα.