Η βελτίωση είναι και θέμα στυλ

Μπορεί για τους περισσότερους ο χρόνος να είναι χρήμα, για τους δρομείς ωστόσο είναι ο μεγαλύτερος αντίπαλος. Πάντα μετά τον εαυτό τους. Είτε παίρνουν τους δρόμους για να κρατιούνται σε φόρμα και να ξεσκάνε από τα προβλήματα της καθημερινότητας είτε γιατί είναι εθισμένοι στις ενδορφίνες και προετοιμάζονται για την επόμενη φορά που θα στηθούν στη γραμμή της εκκίνησης είτε ακόμα γιατί προπονούνται για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, έχουν όλοι έναν κοινό στόχο. Να βελτιώσουν την επίδοσή τους και να γίνουν πιο γρήγοροι. Υπάρχουν φορές όμως που όσο και να προσπαθήσουν εντός κι εκτός στίβων, το χρονόμετρο μένει κολλημένο και το ατομικό ρεκόρ γίνεται άπιαστο όνειρο. Σ’ αυτές λοιπόν τις στιγμές, που τίποτα δεν μοιάζει να πηγαίνει καλά, μπαίνει ο παράγοντας της ποιότητας του τρεξίματος.

Ολοι βελτιώνονται. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια η κοινή δρομική τακτική για να γίνει κάποιος τρεχάτος πιο γρήγορος ήταν απλά να «γράψει» περισσότερα χιλιόμετρα στην καθημερινή του εξάσκηση. Αντε να χάσει και κιλά. Αντε και να βελτιώσει τη φυσική του κατάσταση. Κανένας δεν ασχολιόταν με την τεχνική του τρεξίματος, γιατί υπέθεταν πως όλοι ήξεραν πώς να το κάνουν. Αλλωστε, είναι συνυφασμένο με την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους και δείχνει να είναι γραμμένο στα γονίδιά μας από τη στιγμή που τα μωρά κάνουν τα πρώτα τους βήματα. Με άλλα λόγια, το τρέξιμο δεν πρέπει να είναι κάτι που διδάσκεται.

Οποιοι τόλμησαν να αμφισβητήσουν αυτή τη λογική ίσως να ταλαιπωρήθηκαν αρχικά από τραυματισμούς, αλλά τελικά κατάλαβαν πως έπραξαν ορθώς. Γιατί, πάνω απ’ όλα, το τρέξιμο είναι μια ικανότητα και όχι κάτι που βγαίνει αυτόματα και σωστά σε όλους. Και όπως κάθε ικανότητα, έτσι κι αυτή μπορεί να καλλιεργηθεί και άρα να γίνει αντικείμενο εκμάθησης. Ναι, κάθε δρομέας έχει το δικό του στυλ τρεξίματος που τον βολεύει και έχει δουλέψει καιρό, αλλά αυτό δεν σημαίνει παράλληλα πως δεν επιδέχεται βελτίωση. Μικρές διορθωτικές κινήσεις που θα τον κάνουν να πάει πιο γρήγορα στον τερματισμό.

Το μεσαίο πάτημα. Ποιο είναι όμως το κατάλληλο στυλ ώστε να ταιριάξει με τη διαδικασία αυτή; Σίγουρα όχι όταν κατά την κίνηση του τρεξίματος η φτέρνα γίνεται το πρώτο σημείο πρόσφυσης του ποδιού με το έδαφος, μια και η πίεση που ασκείται είναι έντονη και συσσωρευτικά μπορεί να φέρει σημαντικά προβλήματα. Αυτό που οι περισσότεροι ειδικοί προτείνουν είναι το μεσαίο πάτημα (midfoot strike), όπου όλη η πατούσα προσγειώνεται σχεδόν ταυτόχρονα στο έδαφος. Παράλληλα, η στάση του σώματος δεν πρέπει να είναι ευθεία κάθετη σε σχέση με το χώμα, αλλά ο δρομέας να κλίνει λίγο προς τα μπροστά ώστε να υπάρχει καλύτερη ισορροπία και τα χέρια να μην κινούνται πέρα από το κέντρο του σώματος. Ως προς το κεφάλι, αυτό πρέπει να κοιτάει μπροστά σαν να αγναντεύει τον τερματισμό και όχι το έδαφος εμποδίζοντας το σώμα να πάρει τη σωστή στάση.

Δεν είναι τυχαίο πως σε μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί παρατηρήθηκε πως η αφρόκρεμα των μαραθωνοδρόμων, ήτοι οι Κενυάτες και οι Αιθίοπες, συνηθίζουν να έχουν αυτό το δρομικό στυλ. Η προσγείωση του ποδιού στο έδαφος με αυτόν τον τρόπο διευκολύνει τις αρθρώσεις και τη σπονδυλική στήλη, ενώ δυναμώνει και τους αστραγάλους και το κάτω μέρος του καλαμιού. Ομως, παραμένει ένα σοκ για τους μυς του ποδιού που δεν είναι μαθημένοι να αντιδρούν σε αυτή την κίνηση. Γι’ αυτό και πρέπει να γίνει σταδιακά, σαν να κάνει κάποιος τα πρώτα του βήματα στον χώρο του τρεξίματος. «Η αλλαγή δεν πρέπει να γίνει μέσα σε μια νύχτα, αλλά να υπάρχει μια εξέλιξη στην απόκτηση αυτής της ικανότητας. Και μια γενικότερη κατανόηση των κινήσεων του σώματος» τονίζει ο Τέρι Κρόφορντ, διευθυντής του προγράμματος του Μαραθωνίου της Αμερικανικής Ομοσπονδίας Στίβου μιλώντας στη σελίδα outsideonline.com.

Η σημασία του συντονισμού. Στον δρόμο λοιπόν για τη βελτίωση του στυλ κίνησης, το πρώτο στάδιο είναι ο συντονισμός ολόκληρου του σώματος. Τα νεύρα, οι μύες και το καρδιοαναπνευστικό σύστημα του οργανισμού εξελίσσονται όσο περισσότερες βόλτες χιλιομέτρων κάνουν οι δρομείς. Ολες αυτές οι διαφορετικές λειτουργίες του σώματος συνδυάζονται και συμπληρώνει η μία την άλλη ώστε να γίνουν ο υποβοηθητικός μηχανισμός της κίνησης. Αν κάποιος αθλητής θέλει ν’ αλλάξει τον τρόπο που βαδίζει, πρέπει να αποθηκεύσει στον «σκληρό δίσκο» του οργανισμού του το νέο στυλ, ώστε να το επαναλαμβάνει χωρίς να χρειάζεται να το πολυσκεφτεί και ειδικά όταν είναι κουρασμένος.

Οταν κάνει μια κίνηση το σώμα, στέλνει μηνύματα στον εγκέφαλο με μια συγκεκριμένη ακολουθία. Προκειμένου να σχηματιστεί εντέλει ένας λεπτομερής χάρτης όλων των δεδομένων στο μυαλό και το νευρικό σύστημα του δρομέα, πρέπει να επαναλάβει την κίνηση αρκετές φορές μέχρι να γίνει πια συνήθεια. Μόλις ο οργανισμός εμπεδώσει τη σωστή κίνηση, τότε αυτόματα ξεκινάει η διαδικασία βελτίωσης της επίδοσης στο τρέξιμο και ο δρομέας αρχίζει να γίνεται περισσότερο ανθεκτικός στους τραυματισμούς. Παράλληλα, το νευροσκελετικό σύστημά του ενεργοποιεί τους επιμέρους μηχανισμούς του και αυξάνει τον συντονισμό τους, δίνοντας την απαραίτητη ώθηση στην προσπάθεια του τρεξίματος. Με αυτό τον τρόπο καταλήγει το πόδι να προσγειώνεται πολύ πιο ελαφρά και να αναπηδά λιγότερο σε κάθε διασκελισμό.

Αν και το τρέξιμο με μεσαίο πάτημα μπορεί να είναι αποτελεσματικό και να προσφέρει οικονομία δυνάμεων στον δρομέα, αυτό δεν σημαίνει ότι στα αρχικά του στάδια πρέπει να εκτελείται ενώ το υπόλοιπο σώμα είναι άκαμπτο. Ετσι, τόσο οι ώμοι όσο και ο λαιμός, τα χέρια, τα δάχτυλα των ποδιών πρέπει να είναι εντελώς χαλαρά. Επιπλέον ένταση στους μυς μετράται σε έλλειψη ενέργειας, κενά στην ευελιξία και επιπλέον πόνο κατά τη διάρκεια κάθε κούρσας. Τέλος, όσοι θέλουν να δοκιμάσουν αυτό το είδος διασκελισμού ας βγάλουν από το μυαλό τους τα μεγάλα βήματα, μια και η υπερέκταση του ποδιού διαταράσσει την ισορροπία του σώματος και την αντικραδασμική του λειτουργία.