Ανοσοθεραπεία: Ξυπνώντας το ανοσοποιητικό

Το ξύπνημα του ανοσοποιητικού συστήματος ώστε να μπει δυναμικά στη μάχη κατά του καρκίνου: αυτό υπόσχεται η ανοσοθεραπεία, μια νέα μέθοδος με εντυπωσιακά αποτελέσματα που κάνει τους επιστήμονες να εκτιμούν ότι τα επόμενα χρόνια η θεραπεία του καρκίνου θα αλλάξει σελίδα.

«Την τελευταία πενταετία το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας έχει επικεντρωθεί στην ανοσοθεραπεία καθώς τα αποτελέσματα των κλινικών μελετών είναι πολλά υποσχόμενα» λέει στα «ΝΕΑ» ο ειδικός στην ανοσοθεραπεία Μιχάλης Παπαμιχαήλ. Το κλειδί που απελευθερώνει το ανοσοποιητικό σύστημα ακούει στον επιστημονικό όρο μονοκλωνικά αντισώματα, με τον Παπαμιχαήλ να επισημαίνει ότι η μέθοδος αυτή έχει ανοίξει δύο νέα θεραπευτικά μονοπάτια. Ετσι, τα αντισώματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν…. βόμβες που στοχεύουν αποκλειστικά και μόνο στην καταστροφή εκείνων των καρκινικών κυττάρων για τη θεραπεία των οποίων σχεδιάστηκαν αρχικά.

«Υπάρχει όμως και μια δεύτερη κατηγορία αντισωμάτων που ρόλος τους είναι η αναστολή εκείνων των μορίων που εμποδίζουν τη λειτουργία των τ-λεμφοκυττάρων» εξηγεί ο Παπαμιχαήλ. Οι ειδικοί παραλληλίζουν τα τ-λεμφοκύτταρα με μια επίλεκτη ομάδα ειδικών στρατιωτών που μάχονται κατά του εισβολέα – δηλαδή, των καρκινικών κυττάρων. Η ανοσοθεραπεία έρχεται να συμπληρώσει τα δύο βαριά πυροβολικά κατά του καρκίνου, τη χημειοθεραπεία και την ακτινοθεραπεία, με τους ειδικούς να επισημαίνουν ότι η νέα μέθοδος δεν αποκλείει τη συνδυαστική χρήση των κλασικών θεραπειών.

Και ενώ αρχικά η ανοσοθεραπεία φάνηκε να έχει καλύτερη ανταπόκριση σε ασθενείς που έπασχαν από μελάνωμα (καρκίνο του δέρματος) και σε υγρούς όγκους του αίματος (λευχαιμία), η επιστημονική κοινότητα εκφράζει πλέον αισιοδοξία και για την αντιμετώπιση συμπαγών όγκων.

Οι ιστορίες ασθενών που ξεπέρασαν τον καρκίνο μέσω της ανοσοθεραπείας ή διέψευσαν τα προγνωστικά για τον χρόνο επιβίωσης είναι πολλές, στέλνοντας ελπιδοφόρα μηνύματα.

Χαρακτηριστική είναι η ιστορία της 61χρονης καθηγήτριας Βίκι Μπράουν. Το 2006 διαγνώσθηκε ότι πάσχει από καρκίνο του δέρματος. Το πάλεψε με τις κλασικές μεθόδους, όμως το 2013 οι γιατροί τής έδιναν ελάχιστους μήνες ζωής καθώς ο οργανισμός της είχε πάψει να ανταποκρίνεται στις χημειοθεραπείες.  

Τότε ήταν που η καθηγήτρια αποφάσισε να υποβληθεί σε μια δοκιμαστική μέθοδο που έτρεχε στο βρετανικό νοσοκομείο Royal Marsden. Η ίδια κάνει λόγο για «θαύμα». Χρειάστηκαν μόλις ελάχιστες εβδομάδες για να απομακρυνθεί ο καρκίνος από τον οργανισμό της. «Τα τελευταία δύο χρόνια λαμβάνω το συγκεκριμένο φάρμακο και πλέον απολαμβάνω ξανά τη ζωή» είχε δηλώσει πέρυσι σε συνέντευξη της.

Το κόστος ωστόσο των νέων θεραπειών αποτελεί αγκάθι για τα συστήματα υγείας καθώς αναμένεται να είναι ιδιαίτερα υψηλό. Πέρυσι δόθηκαν στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα από σχετικές δοκιμές σε 950 βρετανούς ασθενείς που νοσούσαν από καρκίνο του δέρματος.

Εξι στους δέκα κατάφεραν να θέσουν υπό έλεγχο τον καρκίνο, όμως το κόστος για τη θεραπεία ενός και μόνο ασθενούς άγγιξε τα 150.000 ευρώ για έναν χρόνο. Νέους δρόμους ανοίγει και η κυτταρική θεραπεία, με τους ερευνητές ωστόσο να επισημαίνουν ότι πρόκειται για μια σχετικά νέα προσέγγιση που βρίσκεται ακόμη σε πειραματικό στάδιο.

Η έγκαιρη διάγνωση το «Α» και το «Ω» 

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι παρά τα επιστημονικά άλματα η έγκαιρη διάγνωση και η άμεση πρόσβαση στις διαθέσιμες θεραπείες αποτελεί το «Α» και το «Ω» για τη θεραπεία του καρκίνου. Σε αυτούς τους δύο παράγοντες αποδίδουν άλλωστε οι ειδικοί τη μείωση της θνησιμότητας που καταγράφεται στις ανεπτυγμένες χώρες, με τους ογκολόγους να τονίζουν ότι ο καρκίνος δεν αποτελεί πλέον «επάρατη νόσο». Τα στοιχεία δεν αφήνουν περιθώρια αμφιβολίας.

Για παράδειγμα τα ποσοστά θανάτων από λευχαιμία στους μικρούς ασθενείς (έως 14 ετών) εκτιμάται ότι έχουν μειωθεί κατά 38% στα αγόρια και κατά 20% στα κορίτσια ενώ εντυπωσιακά είναι τα αποτελέσματα και για τους ενηλίκους.