Μήπως η σχέση σας είναι τοξική;

Οσοι βρίσκονται σε μη ικανοποιητικές σχέσεις συχνά βασανίζονται από ερωτήματα όπως «πώς θα καταλάβω ότι πρέπει να χωρίσω;» ή «μήπως κάνω λάθος και είμαι υπερβολικός;».

Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει σωστή ή λάθος σχέση. Υπάρχουν όμως σχέσεις τοξικές, με παθολογικά χαρακτηριστικά, που δεν ευνοούν την ικανοποίηση των συναισθηματικών μας αναγκών. Οι σχέσεις αυτές χαρακτηρίζονται από επαναλαμβανόμενες δυσλειτουργικές  συμπεριφορές, αρνητικά μοτίβα επικοινωνίας, χρόνια αρνητικά συναισθήματα (θλίψη, οργή, στρες), χαμηλά επίπεδα ικανοποίησης και συνήθως φτάνουν σε τέλμα.

Εκεί το ζευγάρι νιώθει στάσιμο, ανίκανο να βρει λύσεις. Ενα διάχυτο αίσθημα αδιεξόδου, απαισιοδοξίας και απελπισίας καραδοκεί και όσο πιο απελπισμένο και αβοήθητο αισθάνεται το άτομο τόσο σταματά να προσπαθεί και τόσο πιο μελαγχολικό νιώθει στην πορεία. Είναι ένας φαύλος κύκλος που το εγκλωβίζει ολοένα περισσότερο στην προβληματική σχέση, από την οποία καταλήγει να εξαρτάται.

Φαίνεται, όμως, ότι ορισμένα άτομα είναι πιο επιρρεπή στο να εμπλέκονται σε τοξικές σχέσεις. Τα άτομα αυτά:

* Μπορεί να έχουν μεγαλώσει με γονείς που είχαν κακή σχέση μεταξύ τους και το παιδί δεν είχε πρότυπο σχέσης.

* Εχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και συχνά νιώθουν ότι τους αξίζει να υποφέρουν συναισθηματικά.

* Εχουν χαμηλή ικανότητα ενδοσκόπησης και έτσι δεν αξιολογούν επαρκώς τα κίνητρα, τον ρόλο και τις ανάγκες τους στις σχέσεις τους.

* Δυσκολεύονται να είναι μόνα στη ζωή και έχουν την τάση να εξαρτώνται από άλλα πρόσωπα, τα οποία αποκτούν κεντρικό ρόλο στη συναισθηματική τους επιβίωση.

* Νιώθουν εύκολα ενοχές, με αποτέλεσμα να υποχωρούν στην ικανοποίηση των αναγκών τους και να αυτοθυσιάζονται.

* Είναι δύσπιστα προς τους άλλους, με αποτέλεσμα όταν βρίσκονται σε  συναισθηματικά δυσμενείς συνθήκες (π.χ. προδοσία) να νιώθουν ότι βρίσκονται στο φυσικό και οικείο περιβάλλον τους.

* Αντιστέκονται στις αλλαγές και στους αποχωρισμούς, γιατί κατά βάθος τους φοβούνται.

* Συγκαλύπτουν τον πόνο και την αλήθεια, προσδοκώντας ότι οι αλλαγές έρχονται από έξω ή τυχαία.

Η Μυρσίνη Κωστοπούλου είναι διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας-ψυχοθεραπεύτρια, email myrsini.kostopoulou@gmail.com, www.myrsinikostopoulou.com