[Αγιογραφίες] Μπετόν

Θα μπορούσε να είναι ρουσφέτι. Το σχέδιο του Νίκου Φίλη να ματαιώσει την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών των ιδιωτικών σχολείων και να καταστήσει σχεδόν απαγορευτικές τις απολύσεις τους, θα μπορούσε να είναι εξυπηρέτηση της κυβέρνησης σε έναν κλάδο. Μία από τις πολλές εξυπηρετήσεις, μέσω των οποίων ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί αθόρυβα αλλά μεθοδικά να κρατήσει ζεστή τη σχέση του με συγκεκριμένα ακροατήρια.

Θα μπορούσε να είναι ρουσφέτι, αν δεν εναρμονιζόταν με άλλα, θεμελιώδη στοιχεία του συριζαϊκού πλάνου.

Η προσπάθεια εξίσωσης της ιδιωτικής με τη δημόσια εκπαίδευση – όχι με την αναβάθμιση της δεύτερης αλλά με την αποψίλωση της πρώτης – ήταν από τις πρώτες μέριμνες του ΣΥΡΙΖΑ. Ηταν ο πόλεμος στην αριστεία που είχε σαλπίσει, αλλά δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει, ο Αριστείδης Μπαλτάς. Ηταν η απόπειρα να φορολογηθεί η ιδιωτική Παιδεία και τα φροντιστήρια ως ταξικό προνόμιο. Τώρα η καταστατική αντίθεση επανέρχεται, μέσω της απαγόρευσης στα ιδιωτικά σχολεία να περιλαμβάνουν στα προγράμματά τους υπηρεσίες – π.χ., εντατικότερη διδασκαλία ξένων γλωσσών – που δεν προσφέρουν τα δημόσια.

Ο Φίλης εμφανίζεται έτσι να επισπεύδει έναν εξισωτισμό, που δεν βολεύει απλώς ψηφοθηρικά τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά τον δικαιώνει και δογματικά. Δικαιώνει μια κυβέρνηση που αντιλαμβάνεται την αποστολή της ως ταξικό πόλεμο. Και δυσκολεύεται να δει τα όρια της εξουσίας της εγείροντας αξίωση κεντρικού ελέγχου παντού, είτε πρόκειται για τα προγράμματα των εκπαιδευτηρίων είτε για το εύρος της ραδιοτηλεόρασης είτε για την ύλη των δικαστηρίων.

Η πιο ενδεικτική από τις προτεινόμενες ρυθμίσεις είναι εκείνη που προβλέπει ότι οι απολύσεις των εκπαιδευτικών δεν θα κρίνονται από τα δικαστήρια, αλλά από τριμελή επιτροπή στην οποία θα μετέχουν ένας εκπρόσωπος του υπουργείου και ένας εκπρόσωπος των συνδικαλιστών.

Δεν πρόκειται βέβαια για πρωτότυπες ιδέες. Πρόκειται για αριστερούς αυτοματισμούς που είχαν δοκιμαστεί εν μέρει και στην Ελλάδα της πρώιμης πασοκικής περιόδου – και κάποιοι άντεξαν πεισματικά για δεκαετίες – με τα γνωστά αποτελέσματα.

Αυτοί οι αυτοματισμοί είναι και το μόνο – τρόπος του λέγειν – «προγραμματικό» κεφάλαιο του ΣΥΡΙΖΑ. Ακόμη και σε τομείς σχεδόν αδέσμευτους από μνημονιακούς καταναγκασμούς, η κυβέρνηση δεν φαίνεται να ξέρει τι θέλει να κάνει. Ψάχνει το σχέδιο, όπως υποτίθεται ότι το ψάχνει ο υπουργός Παιδείας μέσα από ένα ακόμη θέατρο εθνικού διαλόγου. Και μέχρι να τελεσφορήσει η αναζήτηση, προσπαθεί να μπετονάρει τις μικρές εκλογικές της πελατείες με ενέσεις αποσπασματικών διευθετήσεων.

Κάποιοι καταλογίζουν στην κυβέρνηση ιδεοληψία, άλλοι μακιαβελισμό. Ο Φίλης αποδεικνύει ότι το ένα δεν αποκλείει το άλλο.