[Σαν παλιό σινεμά] Σαν παλιό σινεμά

Το είπε πριν από μερικές μέρες πρώην βουλεύτρια του ΣΥΡΙΖΑ (που δεν έχει προσχωρήσει στη ΛΑΕ) σε φίλο και συνάδελφο όταν της απηύθυνε τον τυπικό χαιρετισμό «Τι κάνεις;». «Μια χαρά είμαι. Σήμερα, αν έχεις ένα πιάτο φαγητό και ζεστούλα στο σπιτάκι σου δεν θέλεις τίποτα άλλο». Λίγο μετά, παραμονή του τριημέρου της Καθαρής Δευτέρας, διάβασα το λυρικό άρθρο στην «Αυγή» που μας προέτρεπε, σωστά ως προς την πρόθεση, να ξεχάσουμε για λίγο τις σκοτούρες και, αν γι’ αυτό χρειάζονται κάποια χρήματα, να θυμηθούμε την ταινία «Η φτώχεια θέλει καλοπέραση». Γιατί μπορούμε να καλοπεράσουμε με το τίποτα. Με τσιπουράκι, λαγάνα, ντολμαδάκια γιαλαντζί και ταραμοσαλάτα στο σπίτι του γείτονα. Ετσι, το βράδυ είδα στο ύπνο μου τον Θάνο Γιαννούση. Οι νεότεροι δεν τον ξέρουν και οι παλαιότεροι ίσως δεν τον θυμούνται. Είναι ο ρόλος που έπαιζε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ο Σταύρος Ξενίδης στην τηλεοπτική μεταφορά της «Αστροφεγγιάς» του Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου, ένα από τα καλύτερα σίριαλ στην Ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης. Υποδυόταν έναν φοβισμένο εθνικόφρονα και νομοταγή μικροαστό ανθρωπάκο που το όνειρό του ήταν να βολευτεί ο γιος του σε μια θεσούλα στο Δημόσιο και που θεωρούσε ευμάρεια να έχει ένα κομματάκι φέτα στο τραπέζι του. Αν μπορούσε μάλιστα να της βάλει λίγο λαδάκι και λίγη ριγανίτσα, ένιωθε βασιλιάς.

Ξύπνησα μπερδεμένη. Ο Θάνος Γιαννούσης έμοιαζε να είναι ο κεντρικός ήρωας στο αφήγημα του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ. Που, κατά τη βουλεύτριά του, με ένα πιάτο φαγητό είναι μια χαρά. Κατά το οικονομικό του επιτελείο δε, με 1.000 ευρώ τον μήνα, είναι πασάς στα Γιάννινα. Και αναρωτήθηκα πώς είναι δυνατόν η Αριστερά του 2016 να μοιάζει τόσο πολύ με το προανάκρουσμα της Δεξιάς του 1918 – τότε εκτυλίσσεται η «Αστροφεγγιά». Μικρά όνειρα, μικρές ανάγκες, μικρές χαρές. Χαμοζωή, όπως είναι ο τίτλος μιας συλλογής διηγημάτων επίσης του Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου. Γιατί ο Γιαννούσης δεν είναι ταπεινός όπως ίσως φαίνεται σε πρώτη ανάγνωση. Είναι ταπεινωμένος.

Αυτό το όραμα της γενικής φτωχοποίησης και της εξίσωσης προς τα κάτω που έχει η κυβέρνηση για τους πολίτες με πάει ακόμη πιο πίσω. Στις ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Και ως ηθογραφία – ο πλούσιος είναι κατά τεκμήριο ανήθικος και διαπλεκόμενος, ο φτωχός τίμιος και ηθικός – αλλά και ως επίπεδο ζωής. Ολα μικρά, μαζεμένα, εσωστρεφή και απομονωμένα. Από τα «αγγλικούλια» του Πρωθυπουργού μέχρι τα «ελληνικούλια» του πρωθυπουργικού συμβούλου και τα ταβερνάκια της κυβερνητικής εκπροσώπου. Μήπως μας γυρίζουν και στο δράμι για να παραγγέλνουμε μαρμελάδα χύμα όπως η Βουγιουκλάκη στη «Μοντέρνα Σταχτοπούτα». Και αν μας περισσεύουν και για μπίρες, να στήνουμε γλέντι με τους γείτονες στον ακάλυπτο της πολυκατοικίας. Γιατί αν με 30 ευρώ την ημέρα θεωρείσαι πλούσιος, άρα και υπερφορολογήσιμος, τα παιδιά σου θα παίζουν με μπάλα από κουρέλια όπως οι πιτσιρίκοι έξω από κελί του Χορν στο «Μια ζωή την έχουμε» και εσύ θα φτιάχνεις σώβρακα από σεντόνια και θα βουτάς το κουλούρι σου στην τυρόπιτα του διπλανού όπως ο Λογοθετίδης στη «Σάντα Τσικίτα». Στην Ελλάδα του ΣΥΡΙΖΑ δεν καταργείται μόνο η αριστεία. Καταργούνται και τα όνειρα. Καταδικάζονται να γίνουν «Χαμένα όνειρα», όπως στην ταινία του Σακελλάριου με τον Παπαμιχαήλ και τη Βαλάκου. Μια ζωή υπάλληλος σε εταιρεία με κουβαρίστρες και πολύ σου πάει που μου θες μάστερ και PhD στα εξωτερικά.

Πέρα από την πλάκα, κυκλοφορεί ένα σκίτσο στο Διαδίκτυο που προσδιορίζει τη διαφορά μεταξύ ισότητας και δικαιοσύνης. Τρία παιδιά πίσω από έναν φράκτη προσπαθούν να δουν έναν αγώνα ποδοσφαίρου. Το πιο ψηλό βλέπει, το πιο κοντό μισοβλέπει και το ακόμη πιο κοντό δεν βλέπει καθόλου. Αυτό είναι ισότητα. Αν όμως βάλεις το μεσαίο πάνω σε ένα σκαμνάκι και το κοντό σε ένα ψηλότερο σκαμνάκι, τότε βλέπουν και τα τρία. Και αυτό είναι δικαιοσύνη. Ο ΣΥΡΙΖΑ το κάνει αλλιώς. Σκάβει μια λακκούβα για το μεσαίο παιδί, μια πιο βαθιά λακκούβα για το ψηλότερο και έτσι δεν βλέπει κανένα. Τι το θέλουν άλλωστε το ποδόσφαιρο; Αφού άρχισαν να το κλείνουν κι αυτό. Δεν είναι καλύτερα να έρθει ο παππούς – Λαυρέντης Διανέλλος να τους πει ιστορίες από τον Εμφύλιο;