Και μαζί και μόνοι

Αν ήθελε κανείς να τρολάρει Το Ποτάμι θα έλεγε ότι είναι το πρώτο κοινοβουλευτικό κόμμα του οποίου την ηγεσία διεκδικεί αύριο ένας κάτοικος εξωτερικού – ο καθηγητής στην Οξφόρδη και δικηγόρος στο Λονδίνο Παύλος Ελευθεριάδης.

Αν ήθελε όμως να αποτυπώσει την ιδιαίτερη θέση που το κόμμα, ακριβώς δύο χρόνια μετά την ίδρυσή του, κατέχει στον πολιτικό χάρτη θα εστίαζε σε μια άλλη ιστορική πρωτοτυπία: στο γεγονός ότι στο δεύτερο Συνέδριό του, που άρχισε χθες και θα ολοκληρωθεί αύριο, αποδέχτηκαν την πρόσκληση να μιλήσουν αυτοπροσώπως ο αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας και η πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.

Είναι μια πρωτοτυπία που αντανακλά και το στίγμα της ηγεσίας του Ποταμιού: τόσο κοντά και τόσο μακριά στη ΝΔ, όσο κοντά και όσο μακριά στο ΠΑΣΟΚ. Η φροντίδα του Σταύρου Θεοδωράκη να τηρεί ίσες αποστάσεις εκδηλώθηκε ως διαρκής αναφορά στο Κέντρο – το νέο πολιτικό πρόταγμα του επικεφαλής του Ποταμιού. Και πήρε μορφή διακήρυξης στη φράση του ότι «δεν θα αδρανοποιηθούμε περιμένοντας τη μεγάλη Κεντροδεξιά ή τη μεγάλη Κεντροαριστερά».

Φαίνεται ότι η βασική προσδοκία του Θεοδωράκη από το Συνέδριο είναι να απεγκλωβιστεί το κόμμα από την αμφίπλευρη πίεση που του ασκούν η φιλικότερη δεξιά του Κυριάκου Μητσοτάκη και το κεντροαριστερό προσκλητήριο της Φώφης Γεννηματά. Τα ίδια τα στελέχη του Ποταμιού έδειξαν το τελευταίο διάστημα πολύ ευάλωτα σε αυτήν την πίεση. Οι προερχόμενοι από τη ΔΗΜΑΡ, προεξάρχοντος του Σπύρου Λυκούδη, έδειχναν προς την κατεύθυνση της ανασύνθεσης της Κεντροαριστεράς, την ώρα που άλλοι βουλευτές όπως ο Ιάσων Φωτήλας και ο – δελφίνος εσχάτως – Χάρης Θεοχάρης ενέδιδαν στην έλξη μιας φιλελεύθερης σύμπραξης με τη ΝΔ.

Το κλίμα αυτό έμοιαζε να επιβεβαιώνει όσους έβλεπαν συμπτώματα «δημαρικού πυρετού» στο Ποτάμι. Οσους δηλαδή προέβλεπαν ότι τα στελέχη θα ήταν ευάλωτα στους δημοσκοπικούς οιωνούς και θα άρχιζαν – όπως κάποτε στην παρακμάζουσα ΔΗΜΑΡ – να αναζητούν οδούς εκλογικής επιβίωσης επέκεινα του κόμματος.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΤΑΣΗ. Αμετακίνητος ως προς την ανάγκη διατήρησης της αυτονομίας του Ποταμιού, ο Θεοδωράκης κατέληξε σε μια φόρμουλα που εκ πρώτης όψεως δεν αφήνει κανέναν ανικανοποίητο. Απαντά στην «επίθεση φιλίας» από το ΠΑΣΟΚ διατυπώνοντας, μετά από μακρά κυοφορία, την αντιπρότασή του για το «Κοινοβούλιο του Κέντρου».

Πρόκειται, σύμφωνα με το σχέδιο, για ένα υπερκομματικό φόρουμ στο οποίο δεν θα προσέλθουν απευθείας τα κόμματα με τα όργανά τους. Καλούνται να μετάσχουν μόνο μέσω ενδιάμεσων φορέων – όπως η Επιτροπή για την Ανασυγκρότηση της Σοσιαλδημοκρατίας που απαρτίζεται από στελέχη της Δημοκρατικής Συμπαράταξης και η Επιτροπή Διαλόγου του Ποταμιού, την οποία συγκροτούν τεχνοκράτες και προσωπικότητες φίλα προσκείμενες στο κόμμα. Το προσκλητήριο του Σταύρου απευθύνεται ταυτόχρονα σε όλες τις κινήσεις του χώρου, από το Δίκτυο της Αννας Διαμαντοπούλου μέχρι τη φιλελεύθερη Δράση, ενώ περιλαμβάνει και παράγοντες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που συγκαταλέγονται στις μεταρρυθμιστικές δυνάμεις, όπως οι δήμαρχοι Αθηναίων και Θεσσαλονίκης, που δεν κατονομάζονται, αλλά έχουν και στο παρελθόν ανταποκριθεί σε ανάλογα καλέσματα διαλόγου του Ποταμιού.

Πρόκειται για μια πρόταση που φαίνεται να προήλθε από διπλή σκοπιμότητα: αφενός, να μην εμφανιστεί Το Ποτάμι εχθρικό στις συνεργασίες, απορρίπτοντας την πρόταση της Γεννηματά. Και, ταυτόχρονα, να μη συνδεθεί απευθείας με το παλαιό ΠΑΣΟΚ, τραυματίζοντας το brand του ως κόμματος που κομίζει το νέο.

Ακόμη κι αν το «Κοινοβούλιο του Κέντρου» έχει την τύχη των προηγούμενων φόρουμ για την ανασυγκρότηση της Αριστεράς, Το Ποτάμι θα έχει αποφύγει να μπει σε μια διαδικασία κλασικού συνεταιρισμού κομμάτων, πράγμα που φαίνεται ότι ήθελε, για λόγους συμβολικούς αλλά και ουσιαστικούς, να αποφύγει ο Θεοδωράκης.

Μένει να φανεί αν, πέραν της τακτικής, οι προσκληθέντες θα δώσουν στην πρωτοβουλία πιθανότητες επιτυχίας. Το άλλο που μένει να φανεί από Δευτέρα είναι αν τελικώς το Συνέδριο λειτούργησε θεραπευτικά για τις αγωνίες των στελεχών του Ποταμιού. Ή αν η κρίση προσανατολισμού επιμείνει, απειλώντας να υποτροπιάσει στην πρώτη δυσμενή δημοσκόπηση.