Αξιολόγηση με το μαρτύριο της σταγόνας

Με δόσεις αναμένεται να γίνει, σύμφωνα με πληροφορίες, η πρώτη αξιολόγηση για το Μνημόνιο, που περιλαμβάνει τα θέματα – φωτιά του Ασφαλιστικού και των ενδεχόμενων νέων μέτρων.

Οι επικεφαλής της αντιπροσωπείας των δανειστών αναμένονται στην Αθήνα το Σαββατοκύριακο για να αρχίσουν τις διαπραγματεύσεις τη Δευτέρα. Το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει όμως ότι θα αποχωρήσουν προς τα τέλη της εβδομάδας για να επιστρέψουν ξανά όταν όλα θα είναι έτοιμα για την τελική ευθεία.

Ανάλογο μοντέλο είχε ακολουθηθεί και την προηγούμενη φορά με μια σύντομη αρχική επίσκεψη των δανειστών τον Οκτώβριο, καθορισμό των προαπαιτουμένων, υλοποίησή τους και νέο γύρο τελικών διαπραγματεύσεων, έως την εκταμίευση των τριών δισ. ευρώ.

ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ. Η αξιολόγηση που αρχίζει τώρα δεν έχει προαπαιτούμενα αλλά μία σειρά από βαριές υποχρεώσεις, όπως το Ασφαλιστικό, το δημοσιονομικό κενό του 2016, το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα περιόδου 2017-18, τα κόκκινα δάνεια της πρώτης κατοικίας και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, το νέο Ταμείο Ιδιωτικοποιήσεων και το Ενεργειακό. Για όλα αυτά, κυρίως για το Ασφαλιστικό και τα δημοσιονομικά αναμένεται αυτή την εβδομάδα να χαραχθούν οι κατευθυντήριες γραμμές – κάτι σαν «προαπαιτούμενα» – ώστε να μπορέσει στη συνέχεια να προχωρήσει η διαπραγμάτευση.

Είναι φανερό ότι μια τέτοια χρονική διευθέτηση κρύβει κινδύνους καθυστερήσεων. Η κυβέρνηση φιλοδοξεί, βεβαίως, να πάνε όλα γρήγορα. Ο σχεδιασμός που μεταδίδουν τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου προβλέπει ότι οι δανειστές θα επιστρέψουν μέσα στον Φεβρουάριο, ύστερα από ένα διάλειμμα 5-10 ημερών και θα κλείσουν τη συμφωνία έως τα τέλη του μηνός.

Αλλες πηγές όμως θεωρούν το χρονοδιάγραμμα αυτό πολύ φιλόδοξο. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Κλάους Ρέγκλινγκ του ESM έθεσε ως νέο ορόσημο το καθολικό Πάσχα, δηλαδή τα τέλη Μαρτίου. Ο δε επίτροπος Πιερ Μοσκοβισί προέβλεψε την Πέμπτη ότι οι διαπραγματεύσεις θα απαιτήσουν κάποιο χρόνο, παρότι τόνισε ότι η επιθυμία της Κομισιόν είναι να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα που έχει συμφωνηθεί μεταξύ των δυο πλευρών.

ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ. Η κυβέρνηση τις προηγούμενες ημέρες έστειλε πλήθος στοιχείων στους εκπροσώπους των δανειστών, αλλά οι πληροφορίες αναφέρουν ότι τις δύο πλευρές εξακολουθεί να χωρίζει μεγάλη απόσταση. Αυτό αφορά κυρίως το ΔΝΤ, για το οποίο πηγές του οικονομικού επιτελείου υποστηρίζουν ότι ακολουθεί τη σκληρότερη γραμμή, εκφράζοντας μάλιστα ερωτηματικά ως προς τη σκοπιμότητα μιας τέτοιας στάσης.

Ειδικότερα ως προς το Ασφαλιστικό, είναι γνωστό ότι το ΔΝΤ αντιμετωπίζει αρνητικά την αύξηση των εργοδοτικών εισφορών (κατά 1%), ενώ για την Κομισιόν κυβερνητική πηγή μεταδίδει ότι θα μπορούσε να συμβιβαστεί με μικρότερη αύξηση και κάλυψη του υπολοίπου με κάποια περικοπή, ίσως των επικουρικών συντάξεων. Αλλη κυβερνητική πηγή θεωρεί ότι οι δανειστές θα μπορούσαν να αποδεχθούν την κυβερνητική πρόταση, αρκεί να διασφαλισθεί ότι οι εργοδοτικές εισφορές θα επιστρέψουν στα σημερινά επίπεδα το 2018 και ότι εφεξής το Ασφαλιστικό θα είναι βιώσιμο. «Το κλειδί είναι η μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα. Αν πείσουμε γι’ αυτήν θα τα βρούμε» υποστηρίζει η πηγή.

Από πλευράς ΔΝΤ, πάντως, πηγή διέψευδε προχθές την πληροφορία που μεταδόθηκε ότι απορρίπτει την κυβερνητική πρόταση και ζητά περικοπή όλων των συντάξεων κατά 15%.

ΓΙΑ ΤΑ ΕΣΟΔΑ. Σχετικά με το δημοσιονομικό κενό του 2016 η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δεν θα υπάρξει, ενώ δεν είναι διατεθειμένη να λάβει νέα μέτρα. Επικαλείται μάλιστα την εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2015, η οποία ήταν καλύτερη από το αναμενόμενο, με αποτέλεσμα – σύμφωνα με όσα είπε ο Πρωθυπουργός την περασμένη εβδομάδα στη Βουλή – να κλείσει η χρονιά με πρωτογενές πλεόνασμα 0,4% του ΑΕΠ, αντί της πρόβλεψης για έλλειμμα 0,25%.

Κύκλοι του οικονομικού επιτελείου αναγνωρίζουν, πάντως, ότι για να πεισθούν οι δανειστές πως ο προϋπολογισμός του 2016 θα εκτελεσθεί κανονικά πρέπει και να ψηφισθούν τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί (φορολογία ενοικίων και αγροτών, μεταξύ των άλλων) και να ανταποκριθεί ο κάθε υπουργός στις υποχρεώσεις του, όπως λένε χαρακτηριστικά, παραπέμποντας εμμέσως στις περικοπές 500 εκατ. ευρώ από τις αμυντικές δαπάνες, οι οποίες δεν έχουν γίνει ακόμη.

Σε ό,τι αφορά το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα 2017-18, το Μνημόνιο αναφέρει ότι πρέπει να προσδιοριστούν μέτρα 1% του ΑΕΠ, ενώ οι δανειστές εκτιμούν τώρα ότι το ποσό θα είναι μεγαλύτερο, φτάνοντας έως το 3% του ΑΕΠ (ΔΝΤ).

Για την κυβέρνηση, η κρίσιμη παράμετρος είναι ο χρόνος, όπως αναφέρουν υψηλόβαθμα στελέχη της. Θεωρούν ότι για να κερδίσουν το παιχνίδι, θα χρειαστεί γρήγορα να σταλεί μήνυμα στις αγορές ότι η Ελλάδα επιστρέφει στην κανονικότητα, κι αυτό προϋποθέτει ολοκλήρωση της αξιολόγησης, ρύθμιση του χρέους και αποκατάσταση της φθηνής χρηματοδότησης από την ΕΚΤ. Οσο πιο γρήγορα γίνουν αυτά τόσο πιο πιθανό είναι να επιστρέψει η χώρα στην ανάπτυξη το δεύτερο εξάμηνο του 2016 λένε.

Η έναρξη της διαπραγμάτευσης, έστω και την 1η Φεβρουαρίου είναι υπό αυτή την έννοια το «καλό νέο», όπως λένε, σπεύδοντας να προσθέσουν ότι το ενδεχόμενο διάλειμμα δεν θα αποτελεί ένδειξη πισωγυρίσματος αλλά μια συμφωνημένη διαδικασία.