[Στερεότυπα] Κυβέρνηση σουπερμάρκετ

Ενα από τα μεγάλα ελλείμματα της Μεταπολίτευσης ήταν η υποβάθμιση από τον πολιτικό διάλογο της ιδεολογίας. Σε γενικές γραμμές οι ιδεολογικές διαφορές αμβλύνθηκαν στο ιδιότυπο σύστημα όπου κυριαρχούσε το πελατειακό κράτος και η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών ήσαν πελάτες του ή υποψήφιοι πελάτες του. Σε αυτό το συναινετικό κλίμα, το οποίο λειτουργούσε υπό την αιγίδα του μεγάλου πατερούλη – κράτους, φτιάχθηκε η νέα εθνική ιδεολογία, μια εξελιγμένη εκδοχή της Μεγάλης Ιδέας στο περιβάλλον του αρχοντοχωριατισμού με δανεικά που είχαμε την ευτυχία να ζήσουμε.

Οι συγκυρίες άλλαξαν και τώρα που η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ προσπαθεί να κρατηθεί στην εξουσία στήνοντας τον δικό της μηχανισμό ελέγχου του κράτους, τα συμφέροντα αναδιατάσσονται πάντα με βάση τη μόνιμη μεταπολιτευτική ιδεολογία – έστω κι αν είναι πιο συρρικνωμένη και λιγότερο αστραφτερή, έστω κι αν η οικονομία της χώρας έχει συρρικνωθεί κατά 25% μέσα σε πέντε χρόνια.

Ωστόσο, και παρά τη δύσκολη συγκυρία, η κυβέρνηση κινδυνεύει μάλλον από εσωτερικές διαρροές παρά από την κοινωνική αμφισβήτηση. Ο λόγος είναι ένας: η σημερινή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ είναι ένα κόμμα σουπερμάρκετ.

Στηρίζεται σε έναν αριστερό αναδιανεμητικό λόγο που υποτίθεται ότι έχει μια βάση κοινωνικής δικαιοσύνης. Ο λόγος αυτός εκφράζεται γενικευτικά μέσω μιας ρητορικής ανδρεοπαπανδρεϊκής – ο Αλέξης Τσίπρας, μάλιστα, έχει υιοθετήσει και στοιχεία της σκηνικής παρουσίας του μακαρίτη Ανδρέα. Εντός της κυβέρνησης υπάρχουν θύλακοι οι οποίοι επιχειρούν επαφή με τις ριζοσπαστικές δυνάμεις της βάσης που κινούνται από έναν θεωρητικό αριστερισμό και φτάνουν μέχρι τους λεγόμενους μπάχαλους, ενώ στον αντίποδα το κομματικό σύστημα μαζί με το πελατειακό/ συνδικαλιστικό κατεστημένο (ο νέος συστημισμός) προσπαθεί να καθησυχάσει τη σιωπηλή πλειοψηφία, στην οποία και θα στηριχτεί. Ετσι προκύπτουν ο μνημονιακός αντιμνημονιασμός και η λύπη των υπουργών που υπογράφουν τα Μνημόνια, για τα οποία άλλωστε (όπως και για την αδυναμία εφαρμογής του λεγόμενου παράλληλου προγράμματος) φταίει η αντιπολίτευση. Οχι όλη, η κακή – επειδή υπάρχει και η καλή, του Κώστα Καραμανλή και του πελατειακού κράτους του, που ζει και μας οδηγεί. Τέλος, οι ιδεολογικοί μηχανισμοί έχουν ήδη δημιουργηθεί για να φτιάχνουν εχθρούς – επειδή χωρίς ρήξεις, χωρίς σκυλιά που αλυχτάνε, αριστερή κυβέρνηση δεν υφίσταται.

Τέλος, μη λησμονούμε ότι υπάρχει πάντα και η συνιστώσα ΑΝΕΛ, για τις πιο συντηρητικές εκδοχές της ζωής, για την κάλυψη της κοινωνικής υποκρισίας και για να τροφοδοτούνται με σανό οι ταΐστρες και με ψεκαστικό υλικό οι ψεκαστήρες. Το σουπερμάρκετ έχει τα πάντα σε αφθονία.