[Εναλλακτικά] Οδός Τζωρτζ

Το ξέσπασμα του 2008 με αφορμή τη στυγερή δολοφονία του μαθητή Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου είχε κλιμακωθεί, και στην οδό Τζωρτζ στα Εξάρχεια είχε γραφτεί μια φράση με σπρέι: «Ο Δεκέμβρης δεν είναι απάντηση, είναι ερώτηση». Προφητικά σχεδόν, η ίδια μεταβλητή που ξεχύθηκε στον δρόμο των μεγάλων και μικρών πόλεων της Ελλάδας είχε απαντήσει στο ερώτημα εκείνων των ημερών.

Επτά χρόνια μετά, σαν αύριο, οι εικόνες της καμένης Αθήνας μοιάζουν εντελώς μακρινές αλλά οικείες. Και μακρινές καθώς, παρότι η αρχική αφορμή για τη νεανική εξέγερση ήταν η δολοφονία ενός δεκαπεντάχρονου, εκείνο το μητροπολιτικό κίνημα μοιάζει σήμερα σαν η τελευταία πράξη μιας άλλης κοινωνίας. Η Ελλάδα του 2008 ήταν ακόμη καταναλωτική στη βάση της, πολλοί νέοι απασχολούνταν στα stage, κυβερνούσε η καραμανλική Δεξιά, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν ακόμη ηγεμονικός στα κοινωνικά ρεύματα. Κάτι βασικότερο: δεν είχαμε ακόμη βυθιστεί στην οικονομική κρίση, το ΚΚΕ μίλαγε για ύφεση.

Φαίνεται παράδοξο αλλά ο Δεκέμβρης του 2008 – μέσα στη μηδενιστική του ισοπέδωση – ήταν ένα κίνημα διεύρυνσης δικαιωμάτων. Και μεγάλο μέρος της νεολαίας εξεγέρθηκε γιατί ο μικρός Αλέξης – ή «μικρός μονομάχος» για να θυμηθούμε το τραγούδι του Σαββόπουλου – δολοφονήθηκε στον ελεύθερο χρόνο του. Και στη ζώνη της πόλης που είχε επιλέξει να βγει. Το κίνημα δεν είχε αρχηγό, δεν υπήρξε οργάνωση που το καθοδήγησε, δεν έθεσε κεντρικό πολιτικό επίδικο. Ισως η ίδια του η σύσταση, η ώσμωση μεταναστών – παραβατικών και μαθητών, έθετε τα νέα ερωτήματα.

Μετά η συνέχεια είναι γνωστή. Κατέφθασαν ισχυρότεροι λόγοι για να γιγαντωθεί ένα κοινωνικό ρεύμα. Αυτό συνέβη στα πρώτα δύο Μνημόνια, τίποτε όμως δεν έφθασε την ένταση και τον άκοπο ριζοσπαστισμό εκείνου του Δεκέμβρη. Οι πλατείες εξάλλου των Μνημονίων ήταν ετερόκλητες – σε βαθμό παρεξηγήσεως.

Σήμερα, οι δεκαπεντάχρονοι του 2008 είναι 22χρονοι (πιθανώς) φοιτητές με άγνωστο μέλλον. Ούτε stage δεν υπάρχουν. Οι κουτσουρεμένες συντάξεις παππούδων ή γονέων σχεδόν αναπόφευκτα θα μπουν και άλλο στην προκρούστεια κλίνη. Οι πηγές λένε πως πιθανώς τα σύννεφα θα πυκνώσουν πάνω από τη χώρα στη δεύτερη αξιολόγηση μετά τον Μάρτιο του 2016. Τότε μπορεί να απαιτηθεί και Οικουμενική λύση, και με συνολικότερη ανασύνθεση του πολιτικού συστήματος. Πιθανώς θα έχουν αποκρυσταλλωθεί οι τάσεις και για ευρωπαϊκό κόμμα οριζόντια του πολιτικού άξονα αλλά και για νέο αριστερό πόλο αριστερά του ΣΥΡΙΖΑ.

Ο Δεκέμβρης του 2008 θα θυμίζει πάντα πως δεν αρκούν οι λόγοι για να ανάψει μια (άγαρμπη) σπίθα. Και πως δεν αρκεί μια σπίθα για να φωτίσει τους πραγματικούς λόγους για τους οποίους άναψε.