[Εισαγωγικά] Ο χορός των δαιμόνων

ΤΟ 2016, σύμφωνα με τον Ευκλείδη Τσακαλώτο, η Ελλάδα θα βγει στις αγορές. Μένει να φανεί αν προηγουμένως θα έχει βγει από τη Σένγκεν. Βλέπετε, το 2015 δεν έχει τελειώσει ακόμη. Και το γύρισμα της χρονιάς θυμίζει την ουρά του κροταλία. Αλλη μία φορά, η πολιτική αποδεικνύεται απρόβλεπτη. Ο Αλέξης Τσίπρας και οι συν αυτώ πίστευαν ότι η κρίσιμη φετινή μάχη θα δινόταν στην ευρωζώνη. Πού να φανταστούν ότι ο ευρωπαϊκός χώρος ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων θα αποδεικνυόταν ναρκοπέδιο για τους ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ;

Τα πράγματα είναι απελπιστικά απλά. Η Σένγκεν είναι αδιαπραγμάτευτη για τους ευρωπαϊστές σε Βρυξέλλες, Παρίσι και άλλες πρωτεύουσες της Γηραιάς Ηπείρου. Αυτοί την βλέπουν να απειλείται από τον συνδυασμό του Προσφυγικού με την ισλαμική τρομοκρατία. Ουδείς την υπερασπίζεται δημόσια σε μια Ευρώπη όπου η κοινή γνώμη έχει πάρει ακραία δεξιά στροφή. Ο μόνος τρόπος να σωθεί η Σένγκεν είναι η αποκοπή της από τη μία χώρα που δεν κάνει τίποτε για να προασπίσει τα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης. Αλλά και που δεν μοιράζεται χερσαία σύνορα με τις άλλες χώρες της Σένγκεν. Δηλαδή, την Ελλάδα.

Σε αντίθεση με την ευρωζώνη, η Σένγκεν δεν έχει συστημικότητα. Η έξοδος μιας χώρας στην περιφέρειά της δεν θα προκαλέσει ντόμινο εξελίξεων. Απλώς αυτή θα μετατραπεί σε γκέτο μεταναστών και προσφύγων. Το Grexit από τη Σένγκεν ικανοποιεί το βαθύ συλλογικό υποσυνείδητο της Ευρώπης που θέλει καιρό τώρα να τιμωρήσει την Ελλάδα. Και επιβεβαιώνει τη ρηχότητα της διακυβέρνησης Τσίπρα. Ο Πρωθυπουργός  πίστευε ότι θα διασυνδέσει το Προσφυγικό με το Μνημόνιο, επιτυγχάνοντας την ελάφρυνση του δεύτερου για να αντιμετωπίσει το πρώτο. Αλλά οι Ευρωπαίοι προσπέρασαν την Ελλάδα διαπραγματευόμενοι το πρόβλημα στην πηγή, την Τουρκία. Η επίσκεψη που έκανε ο Τσίπρας στην Αγκυρα ήταν άσφαιρη, αλλά και ενδεικτική της αδυναμίας του να καταλάβει ότι γινόταν παρακολούθημα ενός ευρωπαϊκού ανοίγματος που, επί της ουσίας, δεν τον περιελάμβανε. Ακριβώς όπως στο ορίτζιναλ Grexit που αφορούσε την παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη, οι του ΣΥΡΙΖΑ δεν κατάλαβαν ότι δεν εκβίαζαν την Ευρώπη αλλά τον εαυτό τους.

Εως το 1974 η Ελλάδα ήταν συγχρονισμένη με χώρες όπως η Πορτογαλία, η Αργεντινή ή η Χιλή, με τις οποίες μοιραζόταν πραξικοπήματα και φτώχεια. Μετά την εθνική καταστροφή του Κυπριακού, η πολιτική ελίτ επέλεξε τη στρατηγική της πρόσδεσης της χώρας στην Ευρώπη. Η αποφασιστικότητα να ξεκολλήσουμε από τον τριτοκοσμισμό ήταν τόσο ισχυρή και η υπερπροσπάθεια που έγινε τόσο απελπισμένη, ώστε μπήκαμε στην ΕΟΚ πριν από τους Ισπανούς και τους Πορτογάλους και στην ΟΝΕ με το πρώτο κύμα. Δυστυχώς, όμως, ο βαθύτερος εξευρωπαϊσμός της Ελλάδας στους θεσμούς και το ρυθμιστικό πλαίσιο της οικονομίας δεν ολοκληρώθηκε έστω και σε διάστημα τεσσάρων δεκαετιών – καθρέφτης της αποτυχίας αυτής είναι το χρέος. Η διεθνής οικονομική κρίση του 2008 βρήκε τη χώρα ευάλωτη και το πολιτικό σύστημα αδύναμο. Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο ο τριτοκοσμισμός σήκωσε κεφάλι και, με χαρισματικό όσο και αδίστακτο εκφραστή τον Αλέξη Τσίπρα, κυριάρχησε το 2015. Τροφοδοτείται από ένα κοινωνικό αμάλγαμα – στα αριστερά ή στα δεξιά – που η φτωχοποίηση το έχει οδηγήσει σε πολιτικό μηδενισμό. Πρώτη φορά εδώ και σαράντα χρόνια η εθνική τάση έχει αναστραφεί και η τροχιά της Ελλάδας είναι φυγόκεντρη ως προς την Ευρώπη.  Αυτό ακριβώς θα συμβολίζει μια έξοδος από τη Σένγκεν: την επιστροφή της Ελλάδας στο παρελθόν.

Οχι πως οι οπαδοί του Τσίπρα, του Καμμένου, της Χρυσής Αυγής, του Λεβέντη και δεν συμμαζεύεται θα νοιαστούν γι’ αυτό. Αυτοί είναι ήδη εκτός Ευρώπης. Το πρόβλημα είναι άλλωστε συστημικό ή, μάλλον, αποτέλεσμα συστημικής βλάβης. Και όχι συνυφασμένο με τις περιορισμένες δυνατότητες μιας παρέας σαραντάρηδων που διακρίνεται για τον παρωχημένα αριστερό επαρχιωτισμό της, ο οποίος συναντά τον οπορτουνισμό της χειρότερης εκδοχής της ελληνικής Δεξιάς. Το συμπέρασμα είναι ότι η Ιστορία έχει τεθεί ξανά σε κίνηση – μόνο που οδηγεί την Ελλάδα πίσω στον χρόνο και μακριά από την Ευρώπη.