[Ενστάσεις] Κώστας Νίτσος

Ανοίγω μερικά τεύχη του περιοδικού «Θέατρο» που έχω στο αρχείο μου. Το 9, απ’ το 1963, με πρωτότυπο εξώφυλλο του Εγγονόπουλου. Το 59-60 του 1977, με αφιέρωμα στην Κάλλας. Το 64-65, όπου πρωτοδημοσιεύθηκε το «Μάνα, μητέρα, μαμά» του Διαλεγμένου, για να το «τσιμπήσει» κατόπιν ο Λευτέρης Βογιατζής.  

Γι’ αυτό το έντυπο θαύμαζα και ζήλευα, πάντα, τον διευθυντή του, τον Κώστα Νίτσο. Επειδή, παράλληλα με τον μαχητικό και χωρίς υποχωρήσεις βιοπορισμό, κατάφερε κέντρο της ζωής του να γίνει το μεγάλο πάθος του, το θέατρο. Και ποιοι δεν πέρασαν από τις σελίδες του περιοδικού του. Σιδέρης, Βεάκης, Λεκατσάς, Σαββίδης, Πλωρίτης, Σολομός, Μυράτ, Βολανάκης, Σταματίου, Μάριο Βίτι. Εκεί πρωτοδημοσιεύτηκαν κείμενα των βασικών εκπροσώπων του δυτικού μοντερνισμού. Εκεί και των πρωτοπόρων του ρωσικού και του αμερικανικού θεάτρου. Κάθε τεύχος είχε ένα ολόκληρο θεατρικό κείμενο, άλλοτε ελληνικό και άλλοτε μεταφρασμένο, συνήθως για πρώτη φορά. Και μαζί, δημοσίευε τις οξείς αλλά δίκαιες, σχεδόν λακωνικές κριτικές του εκδότη και διευθυντή, στη στήλη του «Αστερίσκοι».

Αυτός ήταν ο άνθρωπος που πέθανε χθες. Κι ήταν κι άλλα. Κυρίως, ήταν δημοσιογράφος. Νευρώδης, αποφασιστικός, κάποιες φορές ιδιαιτέρως ενθουσιώδης, άλλοτε πάλι ιδιαιτέρως είρων. Ηξερε ότι διαχειρίζεται πληροφορίες και απόψεις, ήξερε ότι ο ρόλος του ήταν παιδευτικός κι ότι θα μπορούσε να γίνει και χειραγωγητικός. Επέλεξε άνευ όρων τον παιδευτικό ρόλο. Και το έκανε με πάθος και μαχητικότητα, πεπεισμένος ότι υπηρετεί μια κοινωνία που δικαιούται πρόσβαση όχι μόνο στη μαζική εκδοχή της πληροφορίας, αλλά και σε πτυχές που θεωρούνται εξειδικευμένες – μεταξύ των οποίων, η επιστήμη και οι τέχνες.

Ηταν άνθρωπος των εφημερίδων, διετέλεσε διευθυντής και στα «ΝΕΑ». Ατίθασος και απείθαρχος στις ιεραρχίες, πειθαρχημένος στις αξίες του – κυριότερες από τις οποίες ήταν η ελευθερία, η γνώση, η πρόσβαση στην πληροφορία όσο το δυνατόν περισσότερων, η καλλιέργεια και η κριτική δεινότητα. Ετσι ωριμάζουν οι κοινωνίες.