[Αστάθμητος παράγων] Αίσχος εις το εφικτόν!

Κάποτε, σε μια από τις μυριάδες καμπές της σύχρονης κυπριακής Ιστορίας, η πολιτική ηγεσία της νήσου υπογράμμισε στους πολίτες τη διαφορά μεταξύ ευκταίου και εφικτού. Την απόσταση που χωρίζει τις – δίκαιες ίσως – επιθυμίες μας από τις αντικειμενικές μας δυνατότητες. Το επόμενο πρωί οι τοίχοι της Λευκωσίας γέμισαν με το σύνθημα «Αίσχος εις το εφικτόν!».

«Αίσχος εις το εφικτόν». Φράση – κλειδί για την κατανόηση της κακοδαιμονίας μας.

Η ελληνική κρίση της τελευταίας εξαετίας αποτελεί – όπως το Κυπριακό – μια αλυσίδα χαμένων ευκαιριών. Κάθε της κρίκος είναι πιο βαρύς από τον προηγούμενο. Κάθε σχέδιο λύσης – ανάκαμψης μας ζορίζει, μας στριμώχνει περισσότερο. Και όμως, σταθερά απορρίπτουμε το κακό προς όφελος του χειρότερου.  

Οι αυστηρές εξαγγελίες του Κώστα Καραμανλή στην προεκλογική περίοδο του 2009 πως δεν θα έδινε καμιά απολύτως αύξηση, αλλά θα έσφιγγε τα δημοσιονομικά, ακούγονται σήμερα σαν μουσική στα αφτιά μας. Τότε τον οδήγησαν σε πανωλεθρία.

Το πρώτο Μνημόνιο του Γιώργου Παπανδρέου την άνοιξη του 2010 μοιάζει με χάδι προς την κοινωνία σε σύγκριση με όσα επακολούθησαν. Εγιναν μάχες στη Βουλή, στους δρόμους -κυρίως δε στους διαδρόμους – για να μην εφαρμοστεί.

Οι «Σαμαροβενιζέλοι» πετροβολούνταν το 2014 από τον λαό στην υποψία και μόνο πως θα έφερναν νέα μέτρα, υπαγορευμένα από την τρόικα. Οι εξουθενωτικές για τους αδυνάμους ρυθμίσεις που περνάει σήμερα η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ καταπίνονται σαν πικρό χάπι.

«Πιο χαμηλά, Λόλα, μαζί σου πέφτω κι άλλο χαμηλά!» λέει μια ποπ επιτυχία. Κρατάει η Λόλα – Ελλάδα πυξίδα κατακρημνιζόμενη; Πιστεύω πως ναι. Μόνο που η βελόνα της είναι κολλημένη όχι στο εφικτό. Μα στο ευκταίο.

Ευκταίο – ευχή γλυκιά πλην ανεδαφική – ήταν για όσους κάθε φορά βρίσκονταν στην αντιπολίτευση τα Μνημόνια να σκιστούν και ο λαός να επιστρέψει στη προτέρα ευημερία. Με αυτό το ευκταίο ξεσήκωναν τον κόσμο. Εξαπατούσαν συνειδητά; Βαυκαλίζονταν και οι ίδιοι; Φοβάμαι ότι ο ιστορικός του μέλλοντος λίγα ελαφρυντικά θα τους βρει…

Ευκταίο για την εκάστοτε κυβέρνηση ήταν τα Μνημόνια να κουτσουρευτούν στην πράξη, πίσω από την πλάτη της τρόικας. Να στύψουν έστω τους άλλους, τις απροστάτευτες κοινωνικές ομάδες, αφήνοντας αλώβητες τις συντεχνίες. Την πελατεία δηλαδή των ιστορικών κομμάτων εξουσίας. Το «παλιό καθεστώς», το «σύστημα» της Μεταπολίτευσης, νοιάστηκε περισσότερο για τη δική του επιβίωση παρά για την προκοπή της πατρίδας. Γι’ αυτό έχασε κάθε κύρος στα μάτια των πολιτών.

  

Υπερασπίστηκε κανείς το εφικτό έναντι του ευκταίου; Λίγοι. Και με αδύναμες συνήθως φωνές. Μεμονωμένες περιπτώσεις που είτε επιχειρούσαν μάταια να ιδρύσουν κινήσεις πολιτών είτε εντάσσονταν σε θνησιγενή κόμματα του πεφωτισμένου Κέντρου και της δημοκρατικής Αριστεράς είτε – οσάκις αναλάμβαναν κυβερνητικά πόστα – συνθλίβονταν υπό το βάρος του πολιτικού κόστους.

Το εφικτό και οι κήρυκές του υπήρξαν πάντοτε αντιπαθείς σε μια κοινωνία η οποία έχει μάθει να της χαϊδεύουν τα αφτιά και να της γαργαλούν τις πατούσες. Σε μια κοινωνία – έρμαιο των δημαγωγών και των παλιάτσων του κάθε συρμού, οι οποίοι περνιούνται για στρατευμένοι καλλιτέχνες.

Υπάρχει ελπίδα να ξεκολλήσουμε από το ευκταίο; Αμφιβάλλω. Στον μακαρίτη καγκελάριο Χέλμουτ Σμιτ ανήκει η φράση «Οποιος έχει οράματα να πάει στον γιατρό». Στους έλληνες διαδηλωτές το σύνθημα «Μας κλέβουν το όνειρο».

Το γαρ πολύ του έρωτος γεννά παραφροσύνη. Και η εμμονική προσήλωση στα όνειρα, στις γλυκές αυταπάτες, πρώτα χαλάει τη βελόνα. Και ύστερα σπάει την πυξίδα.