«Αυτοί που πνίγονται στο Αιγαίο είναι άνθρωποι σαν εμάς. Είναι αστοί με πτυχία, με κοινωνική θέση, με iPhone» αναφώνησε έντρομος ο παρουσιαστής ενημερωτικής εκπομπής.
Ηταν ένα ακόμα ναυάγιο. Με έμφαση στο «ακόμα» και όχι στο «ναυάγιο». Μία ακόμα τραγωδία. Με έμφαση στο «ακόμα» και όχι στο «τραγωδία»: τόσοι ενήλικοι, τόσα παιδιά.
Ετσι λοιπόν, η Ελλάδα, αλλά και ολόκληρη η Ευρώπη κατηγοριοποιούν – και κοστολογούν ανάλογα – θανάτους δύο ταχυτήτων: των πολιτικών προσφύγων και των οικονομικών μεταναστών. Ο πνιγμός του μωρού από τη Συρία έχει μεγαλύτερη βαρύτητα. Ο πνιγμός του μωρού από το Αφγανιστάν είναι ήσσονος σημασίας. Το προσφυγικό δίκαιο προσαρμόζεται στον Οργουελ παραφράζοντας το απόφθεγμά του:
«Ολα τα πτώματα είναι ίσα, αλλά μερικά είναι πιο ίσα από τα άλλα».
Η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής για το Προσφυγικό ήταν η επιτομή της υποκρισίας, της αναλγησίας, του κοινωνικού παρωπιδισμού. «Ηot spots» τα στρατόπεδα συγκέντρωσης; Σοβαρά; Αρα ήταν «spa resort» οι θάλαμοι αερίων του Νταχάου;
Οι Ευρωπαίοι γυρίζουν την πλάτη στη φρίκη που οι ίδιοι δημιούργησαν. Γιατί οι ίδιοι όπλισαν χέρια στη Συρία, στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ. Οι ίδιοι αιματοκύλισαν τους λαούς για να διασφαλίσουν πετρελαϊκά και οπλικά συμφέροντα. Οι ίδιοι χρεώνονται την καθεμία ύστατη πνοή στο Αιγαίο. Οι ίδιοι που τώρα σαν στρουθοκάμηλοι χώνονται στην άμμο μιας άθλιας γραφειοκρατίας. Οι ίδιοι, οι ολόιδιοι: αυτοί που κάνουν τα σύνορά τους κάστρα απροσπέλαστα σε μια κωλο-Δύση τραπεζιτών και τεχνοκρατών.
Οσο για μας; Αν δεν γκρεμίσουμε το τείχος του αίσχους στον Εβρο, δεν μπορούμε να λεγόμαστε εμείς άνθρωποι και οι συριζαίοι «αριστεροί». Τελεία και παύλα. Και έλεος κάπου με τις νάρκες της περιοχής. Ναρκαλιευτής στον στρατό δεν έχω κάνει, αλλά τι διάολο; Δεν υπάρχει κάποιος τρόπος να διασφαλιστεί μια ασφαλής και προελεγμένη δίοδος; Δεν θα μπορούσαν φεριμπότ και κανονικά πλοία να διεξάγουν ασφαλείς μεταφορές, αντί για τα σαπιοκάραβα; Δεν μπορούν; Ή μήπως όλα αυτά είναι προφάσεις εν αμαρτίαις;
«Δεν πνίγουμε εμείς κατατρεγμένους όπως μερικοί μερικοί. Απλά, καθόμαστε με σταυρωμένα τα χέρια και τους παρακολουθούμε να πνίγονται».
Να εξηγηθούμε για να μην παρεξηγηθούμε. Ο νέος αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας, σημαντικότατος ακτιβιστής γιατρός, προσπαθεί, αγωνίζεται, κάνει ό,τι μπορεί και ό,τι δεν μπορεί – δηλαδή, την υπέρβαση.
Ομως μόνος του δεν φέρνει την άνοιξη. Η οποία άνοιξη – όχι η μεταφορική, η κυριολεκτική – αργεί ακόμα. Μπαίνουμε στον χειμώνα. Με τα μποφόρ. Με τις φουρτουνιασμένες θάλασσες. Με όλο και περισσότερους νεκρούς. Πολιτικούς πρόσφυγες, οικονομικούς μετανάστες, με πτυχία ή όχι, με iPhone ή με το μωρό στην αγκαλιά. Γιατί:
Κανένας δεν αφήνει την πατρίδα του
εκτός αν η πατρίδα του είναι το στόμα ενός καρχαρία
Κανένας δε βάζει τα παιδιά του σε μια βάρκα
εκτός αν το νερό είναι πιο ασφαλές από την ξηρά
Κανένας δε θα άφηνε την πατρίδα
εκτός αν η πατρίδα σε κυνηγούσε μέχρι τις ακτές
εκτός αν η πατρίδα σού έλεγε να τρέξεις πιο γρήγορα
να αφήσεις πίσω τα ρούχα σου
να συρθείς στην έρημο
να κολυμπήσεις ωκεανούς
να πνιγείς, να σωθείς, να πεινάσεις
να εκλιπαρήσεις, να ξεχάσεις την υπερηφάνεια
Θέλω να γυρίσω στην πατρίδα
αλλά η πατρίδα είναι το στόμα ενός καρχαρία
πατρίδα είναι η κάννη ενός όπλου…
«Πατρίδα» της ποιήτριας Ουαρσάν Σάιρ
ΥΓ: Τα νεκρά παιδιά, οι «Αϊλάν» αυτού του κόσμου δεν σκοτώθηκαν για να αφυπνίσουν ή για να ξυπνήσουν συνειδήσεις. Σκοτώθηκαν γιατί τους δολοφονήσαμε εμείς. Ολοι εμείς. Οι συμμετέχοντες και οι απέχοντες.