Να το ξεκαθαρίσω από την αρχή. Οση νομιμοποίηση, εγκυρότητα και επιστημοσύνη είχαν οι βουλευτές του 1994 που ψήφιζαν ότι το ξεκλήρισμα των πληθυσμών του Πόντου ήταν «γενοκτονία», άλλη τόση έχει και ο υπουργός του 2015 που το αρνείται.
Είναι προφανές ότι στη δημοκρατία οι απόψεις ούτε διώκονται, ούτε λοιδορούνται, ούτε δαιμονοποιούνται. Μόνο αντικρούονται.
Γι’ αυτό είναι αποκρουστικό το πογκρόμ κατά των απόψεων του Φίλη. Ακόμη και αν η Αριστερά του Φίλη είναι πρωτομάστορας των πογκρόμ εναντίον όσων απόψεων δεν της αρέσουν και εκείνων που τις εκφράζουν.
Θα μου πείτε ότι αυτά είναι αυτονόητα πράγματα σε μια δημοκρατία. Συμφωνώ αλλά για να είμαι απολύτως ειλικρινής το ματσάκι «εθνική ορθότητα» εναντίον «αριστερής ορθοφροσύνης» μού είναι βαθύτατα αδιάφορο.
Ούτως Ή άλλως, τα ίδια μυαλά κουβαλούν όσοι (από τη μία ή από την άλλη πλευρά) εμπορεύονται κάποια υπέρτερη ή μοναδική αλήθεια.
Λιγότερο αυτονόητη είναι η αδυναμία μιας κοινωνίας να συζητήσει ήρεμα και ψύχραιμα για ιστορικά γεγονότα που συνέβησαν πριν από έναν αιώνα.
Καθώς και η έφεση της ίδιας κοινωνίας να αρπαχτεί για τα παθήματα των προπατόρων της τη στιγμή που τα παιδιά της πασχίζουν να μάθουν γράμματα σε σχολεία χωρίς θέρμανση και χωρίς δασκάλους – το ομολόγησε ο ίδιος υπουργός στην ίδια συνέντευξη, αλλά δεν είδα να συγκίνησε ιδιαίτερα το ακροατήριο.
Αυτά μαρτυρούν ίσως ελάχιστα για τον Πόντο ή την Ανατολία των αρχών του 20ού αιώνα. Λένε πολλά όμως για την Ελλάδα που ζούμε σήμερα.
Ασφαλώς όλες οι χώρες κουβαλάνε τις πληγές τους. Ο Πάξτον μιλούσε (με αφορμή το καθεστώς του Βισύ στη Γαλλία) για «ένα παρελθόν που δεν περνάει».
Αλλά καμία άλλη χώρα που συμβαίνει να γνωρίζω δεν είναι τόσο παθιασμένη με το παρελθόν, τόσο συμβιβασμένη με το παρόν και τόσο αδιάφορη για το μέλλον. Κι αυτό το βρίσκω πολύ πιο ενοχλητικό από τις όποιες απόψεις του όποιου Φίλη.
Από εκεί και πέρα, το βασικό πρόβλημα με την κυβέρνηση και τους υπουργούς της δεν είναι οι απόψεις τους, ούτε οι ιδέες τους, ούτε καν οι ιδεοληψίες τους. Είναι ότι δεν φαίνεται να διαθέτουν τίποτε άλλο εκτός από απόψεις και ιδέες.
Δέκα μήνες τώρα σχολιάζουν μεγαλοφώνως και υψηλοφρόνως την επικαιρότητα, την Ιστορία, την οικονομία, την Ευρώπη, την ανθρωπότητα και ό,τι άλλο φέρει η κουβέντα. Αλλά δεν δείχνουν μεγάλη διάθεση να ασχοληθούν με πιο ευτελή ζητήματα που διαμορφώνουν τη ζωή των ανθρώπων.
Ετσι πλακωνόμαστε για τις μεγάλες ιστορικές αλήθειες. Και τα παιδιά συνεχίζουν να κάνουν μάθημα χωρίς θέρμανση και χωρίς δασκάλους.