[Εισαγωγικά] Πολιτικές δραχμής μετρημένες σε ευρώ

ΣΤΗΝ πολιτική ο άλλος μπορεί να είναι αντίπαλος. Μπορεί όμως να είναι και εχθρός. Ο αντίπαλος έχει τη θέση του σε ένα παιχνίδι με κανόνες. Ο εχθρός είναι κάποιος που δεν μπορεί να συνυπάρξει μαζί μας – άρα πρέπει να εκμηδενιστεί. Σε ώριμες δημοκρατίες – ας πούμε στη Βρετανία ή στη Γερμανία – έχουμε πολιτικούς αντιπάλους. Σε ατελείς δημοκρατίες ή σε ακραίες καταστάσεις έχουμε πολιτικούς εχθρούς – με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης, η πόλωση ήταν βασικό πολιτικό εργαλείο – λίγο σαν ελβετικός σουγιάς. Σε κάποιες φάσεις – ας πούμε στην αντιπαράθεση Ανδρέα – Μητσοτάκη ή Σημίτη – Κώστα Καραμανλή – εξετράπη και έγινε αναμέτρηση ανάμεσα σε εχθρούς. Η εχθρότητα ήταν όμως ανάμεσα σε πρόσωπα ή σε μεγάλα κόμματα που τόσο το ένα όσο και το άλλο ενσωμάτωναν όλες τις κοινωνικές τάξεις.

Εν πάση περιπτώσει η πολιτική μας προϊστορία – ακόμη κι αν δεν πάει κανείς πιο πίσω από το 1974, δηλαδή σε δικτατορίες και εμφυλίους – είναι κακή. Ωστόσο, με τον ΣΥΡΙΖΑ, ή μάλλον με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ ΙΙ, συμβαίνει κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί. Εχθρός δεν είναι ένα άλλο κόμμα ή τα άλλα κόμματα. Ως εχθρός – άξιος υπερ-φορολόγησης – αντιμετωπίζονται συγκεκριμένα κοινωνικά στρώματα που εκτιμάται ότι δεν ψηφίζουν Τσίπρα ή Καμμένο. Αυτοί, δηλαδή, για τους οποίους ο ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση είναι «πενταροδεκάρες» – τα είπε ο παρορμητικά εύγλωττος υπουργός Παιδείας Νίκος Φίλης εις επήκοον όλων. Τα εξήγησαν και άλλοι λιγότερο ηχηρά.

«Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη» έγραφε ο Γιώργος Σεφέρης στο «Μυθιστόρημα». Αντιθέτως, η κυβέρνηση τον βλέπει απέναντι. Η πάλη των τάξεων μπορεί να θεωρήθηκε ξεπερασμένη κατά την εικοσαετία της μετα-ψυχροπολεμικής ραστώνης και ευημερίας, από το 1990 ώς το 2010. Τώρα, οι κυβερνώντες της χώρας προσπαθούν να την προκαλέσουν τεχνητά ίσως γιατί θεωρούν ότι τους εξυπηρετεί.

Είναι η τελευταία φάση της πολιτικής καθόδου που έχει ξεκινήσει με το Μνημόνιο. Στυφός και στυγνός ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε μπορεί να είναι. Αλλά η συνέντευξη στον – συχνό επισκέπτη της Αθήνας, δημοσιογράφο της εφημερίδας «Λιμπερασιόν» – Ζαν Κατρεμέρ για τις ανάγκες ενός ντοκιμαντέρ ήταν αποκαλυπτική. Μια χώρα όπως η Ελλάδα δεν αντέχει στην ευρωζώνη χωρίς μεταρρυθμίσεις. Είναι το αντίδοτο της υποτίμησης του νομίσματος που θα αποκαθιστούσε την ανταγωνιστικότητα. Κανένας έλληνας πολιτικός – εξ αυτών που σκίζουν τα ρούχα τους για την ανάγκη παραμονής της χώρας στο ευρώ – δεν το είπε, διευκρινίζοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις θα είναι επώδυνες. Κανείς δεν τις επιχείρησε. Περικοπές και φόροι, λιτότητα χωρίς αντίκρισμα ήταν η μόνη λύση. Με τα γνωστά αποτελέσματα. Που έφεραν στην εξουσία τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος πρώτα υποσχέθηκε πράγματα που δεν μπορούσε να κάνει – μια άλλη πολιτική εντός ευρώ – και τελικά επέλεξε τη λύση των φόρων και των περικοπών σε συντάξεις και κοινωνικές παροχές, αλλά για τους «έχοντες». Δηλαδή σε εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ ετησίως. Αυτοί είναι ο «εχθρός». Οχι πολιτικός αλλά ταξικός.

Κάπως έτσι έχουμε πολιτική δραχμής σε ευρώ. Λίγο περισσότερο από εκατό χιλιάδες δραχμές σε ισοτιμία εισόδου στο ευρώ θα ήταν πάνω – κάτω η εθνική σύνταξη των 390 ευρώ που ετοιμάζεται. Ή με δεδομένη την υποτίμηση που θα έφερνε το Grexit, καμιά τετρακοσαριά χιλιάδες. Και πάει λέγοντας. Το Μνημόνιο ΙΙΙ είναι ένας σφιχτός ζουρλομανδύας. Η δραχμή θα ήταν ηλεκτροσόκ. Οι κυβερνώντες αλλάζουν χρώμα – πράσινο, γαλάζιο ή πορτοκαλί -, ο Ολάντ είχε έρθει επί Σαμαρά και ξαναήρθε επί Τσίπρα – αλλά η χώρα φαίνεται να έχει μπροστά της μια δεύτερη χαμένη πενταετία.