[Διαστάσεις] Κι ύστερα ήρθε ο Ρέντσι

Ενας από τους πρώτους πολιτικούς στην Ιστορία που έριξε το σύνθημα «Φθάνουν οι φόροι!» ήταν ο διευθυντής της «Νέας Εφημερίδας της Ρηνανίας». Το δημοσίευσε με μεγάλα γράμματα στην πρώτη σελίδα μια ημέρα του Νοεμβρίου του 1848, με στόχο να ξεσηκώσει τους Γερμανούς εναντίον του πραξικοπήματος της Πρωσίας. Τον έλεγαν Καρλ Χάινριχ Μαρξ.

Ηταν βέβαια μια εξαίρεση, καθαρά ωφελιμιστικού χαρακτήρα. Διότι η Αριστερά ήταν ανέκαθεν υπέρ της αύξησης των φόρων, ώστε να χρηματοδοτείται το κοινωνικό κράτος, ενώ η Δεξιά υποστηρίζει το αντίθετο, ώστε ο κόσμος να έχει περισσότερα χρήματα, να ξοδεύει περισσότερο και να συμβάλλει έτσι στην ανάπτυξη της οικονομίας. Ο πολιτικός που υποστήριξε με μεγαλύτερο πάθος αυτή τη θεωρία ήταν ο Ρόναλντ Ρίγκαν, στην Αμερική της δεκαετίας του ’80. Αλλά η πραγματικότητα δεν τον δικαίωσε. Κινητήρας της ανάπτυξης ήταν στην πραγματικότητα η αύξηση του χρέους και του εμπορικού ελλείμματος. Η μείωση των φόρων οδήγησε στην εκτόξευση των ανισοτήτων.

Κι ύστερα ήρθε ο Ρέντσι.

Ο ιταλός πρωθυπουργός ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι πρώτα θα καταργήσει τον φόρο πρώτης κατοικίας και στη συνέχεια θα μειώσει τον φορολογικό συντελεστή των επιχειρήσεων και των φυσικών προσώπων. «Η μείωση των φόρων δεν είναι ούτε δεξιά ούτε αριστερή, είναι δίκαιη» τόνισε, θέλοντας να απαντήσει στην κριτική της αριστερής πτέρυγας του κόμματός του. Αλλά κι αυτός συνθήματα πετάει. Οπως τον προειδοποιεί η Λουκρέτσια Ράιχλιν, πρώην διευθυντικό στέλεχος στην ΕΚΤ, οι ανισότητες δεν θα θεραπευτούν με τη μείωση των φόρων. Αλλα πράγματα χρειάζονται: καλύτερα σχολεία, αποτελεσματικότερες υπηρεσίες, ποιοτικότερες δημόσιες δαπάνες, λιγότερη διαφθορά.

Ανάλογους προβληματισμούς έχει και ο υψηλός επισκέπτης αυτής της εβδομάδας, ο Φρανσουά Ολάντ. Εμείς, πάλι, δεν έχουμε την πολυτέλεια ή την ωριμότητα να κάνουμε μια τέτοια συζήτηση. Το κίνητρο για την κατάθεση των νομοσχεδίων είναι είτε η ικανοποίηση των δανειστών είτε η εκδίκηση, πάντως όχι η οικοδόμηση αποτελεσματικών θεσμών ή η επιδίωξη αυτού που ο Πιερ Ροζανβαλόν αποκαλεί κοινωνία των ίσων. «Σας βλέπω ανήσυχους» είπε προχθές ο Πρωθυπουργός στην αντιπολίτευση, προαναγγέλλοντας την κατάθεση του νομοσχεδίου για τις άδειες των καναλιών. Αλλά δεν εξήγησε τι εννοούσε.