[Αγιογραφίες] Κράξιμο

Οποιος λατρεύει το trash το ξέρει. Είναι πολλές οι ώρες αναψυχής που μπορεί να χαρίσει στον εαυτό του αλιεύοντας Βασίλη Λεβέντη στο YouTube. Ο πρωτοπόρος ενός είδους διασκέδασης που χρησιμοποιούσε την πολιτική ως καύσιμο τηλεοπτικού αυτοσχεδιασμού ζει μια δεύτερη άνθηση. Μια δεύτερη καριέρα.

Είναι η εκδίκηση αυτού που χλευαζόταν ως περιθωριακό και σουρεάλ με το οποίο κανείς δεν δικαιούται πλέον να γελάει. Ο ίδιος ο Λεβέντης το είχε διατυπώσει σαν ανίδεος προφήτης με τη μνημειώδη φράση: «Κάποια ζώα δεν με πιστεύανε. Τώρα θα με πιστέψουν ευτυχώς και τα ζώα».

Αλλαξε ο περφόρμερ; Ή άλλαξε το ακροατήριο; Ο κοινός τόπος θέλει τον Λεβέντη να βρίσκει χώρο στη δημόσια ζωή εξαιτίας της αποτυχίας των «συστημικών» πολιτικών δυνάμεων. Η καταφυγή σε κόμματα τύπου Λεβέντη ερμηνεύεται έτσι στην καλύτερη περίπτωση ως απόγνωση και στη χειρότερη ως παροχέτευση της αδιαφορίας ενός μέρους του εκλογικού σώματος.

Γίνονται μάλιστα και απόπειρες κανονικοποίησης του Λεβέντη ως ανθρώπου με «κοινό νου» στον οποίο οι συνθήκες επέτρεψαν επιτέλους να ακουστεί. Ο ίδιος στις τηλεοπτικές του εμφανίσεις προσπαθεί να υπηρετεί αυτόν τον ρόλο. Εχει προσπαθήσει να τιθασεύσει το ύφος της έξαλλης καταγγελίας χάρη στο οποίο καθιερώθηκε στη ζώνη του τηλεοπτικού λυκόφωτος. Και ώς έναν βαθμό το πετυχαίνει. Δεν μιλάει πια με τον παλιό του αυθορμητισμό. Σκηνοθετεί εαυτόν ως «σοβαρό», αρθρώνοντας βλοσυρός σοφίες καφενείου, χωρίς βεβαίως να συγκρατεί πάντα τον οίστρο του. Το γελοίο βρίσκει τρόπο να διαπερνά τη μάσκα της σπουδαιοφάνειας.

Ούτε ο Λεβέντης άλλαξε τόσο, ούτε το κοινό του, όσο άλλαξε το «θέατρο» – δηλαδή το πολιτικό περιβάλλον. Η ψήφος προς αυτόν δεν είναι απλώς ψήφος αμφισβήτησης των άλλων κομμάτων. Μοιάζει να είναι κάτι ριζικότερο. Ψήφος αμφισβήτησης της σκοπιμότητας των ίδιων των εκλογών. Ο ψηφοφόρος νιώθει έτοιμος να «πετάξει» την ψήφο του γιατί αισθάνεται ότι δεν διακινδυνεύει τίποτε. Το κυβερνητικό πρόγραμμα – βλέπε Μνημόνιο – είναι προαποφασισμένο. Και οι ίδιες οι εκλογές (επανα)προκηρύσσονται όχι επειδή έτσι υπαγορεύει κάποια κοινωνική πίεση, αλλά ως στρατήγημα της εξουσίας. Ως ελιγμός για τις ανάγκες της πολιτικής. Ετσι ο ψηφοφόρος έχει το ψυχικό περιθώριο να υπονομεύσει αυτό που αντιλαμβάνεται ως αλλότριο παίγνιο.

Αν κάποτε ο Λεβέντης ήταν αστείος, ήταν γιατί δεν είχε επίγνωση της κωμικότητάς του. Οι θεατές του άκουγαν τα κηρύγματά του ως παρλάτες. Και ο ίδιος τους προσκαλούσε να συμμετέχουν στο θέαμα χωρίς κανόνες. Η επικοινωνία εκείνη φαίνεται εκ των υστέρων ως η πρώιμη, αθώα μορφή του ανώνυμου κραξίματος που επικρατεί σήμερα σαν κυρίαρχη γλώσσα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ο Λεβέντης δεν είναι πια ο στόχος. Είναι το μέσο του κραξίματος. Ο διασκεδαστής παίρνει έτσι τη ρεβάνς από το κοινό του.