[Απλά μαθήματα αριθμητικής] Νομισματικός λαϊκισμός

Καθώς η κινεζική κρίση έχει πάρει τη σκυτάλη από την ελληνική,  μεταδίδοντας τις σεισμικές δονήσεις της κατά μήκος και πλάτος του πλανήτη, ένα είναι βέβαιο: η εποχή των βεβαιοτήτων έχει παρέλθει, προ πολλού, για την παγκόσμια οικονομία. Η μακρά μεταπολεμική περίοδος μεγάλης οικονομικής σταθερότητας έχει δώσει τη θέση της σε μια εποχή αναταράξεων που άρχισε το 2008, εξελίχθηκε στην ελληνική κρίση χρέους και τώρα παίρνει τη μορφή κινεζικού πυρετού.

Η Κίνα συνέβαλε στο ξεπέρασμα της ασιατικής κρίσης στο τέλος της δεκαετίας του ’90 διατηρώντας σταθερή την ισοτιμία του γουάν, ενώ οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξής της βοήθησαν καθοριστικά στην έξοδο από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Τώρα, για να αντιμετωπίσει την απότομη προσγείωση της οικονομίας της, υποτίμησε το νόμισμά της προκαλώντας ρίγη ανησυχίας σε όλο τον πλανήτη. Ο φόβος ενός νέου συναλλαγματικού πολέμου, με διολισθήσεις νομισμάτων και μειώσεις επιτοκίων είναι ορατός για πολιτικούς, οικονομολόγους και αναλυτές.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα; Το ερώτημα τίθεται, όλο και πιο έντονα, από κύκλους της αγοράς και οικονομικούς παράγοντες, καθώς τα κύματα της κινεζικής κρίσης προκαλούν τσουνάμι στην ελληνική οικονομία των capital controls – όπως δείχνουν και οι βουτιές στο κενό του ελληνικού Χρηματιστηρίου.

Πόσο ανοχύρωτη θα ήταν σε ένα τέτοιο περιβάλλον η Ελλάδα της δραχμής, το δείχνει η αγωνία των αναπτυσσόμενων οικονομιών, που ως αδύναμοι κρίκοι βιώνουν πιο επώδυνα τις κρίσεις, με φυγή των ξένων κεφαλαίων, υποτιμήσεις των νομισμάτων τους και υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου τους. Και τώρα, αυτές βρίσκονται, ξανά, με την πλάτη στον τοίχο.

Η Ελλάδα υπό την προστασία του ευρώ βαδίζει για άλλη μια φορά προς τις κάλπες, χωρίς την αγωνία του νομίσματος και παρά το βάθος των προβλημάτων της. Εξακολουθεί, όμως, να είναι απροστάτευτη απέναντι σε έναν επικίνδυνο νομισματικό λαϊκισμό, που όχι μόνο δεν αντιλαμβάνεται τους κινδύνους που ελλοχεύουν, αλλά θεωρεί ότι η επιστροφή στη δραχμή θα φέρει ως διά μαγείας την πολυπόθητη ανάπτυξη. Αλλά και απέναντι σε έναν πολιτικό λαϊκισμό, αριστερό ή δεξιό, που κλείνει πονηρά το μάτι σε κατηγορίες ψηφοφόρων με την υπόσχεση ότι αυτούς δεν θα τους αγγίξει το Μνημόνιο. Δεν έχει προλάβει να στεγνώσει το μελάνι από την υπογραφή του νέου Μνημονίου και έχουν αρχίσει οι υποσχέσεις για τυχόν ισοδύναμα μέτρα που θα μπορούσαν να ακυρώσουν όσα προβλέπει για τους αγρότες, τις επικουρικές, την απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων. Μέχρι τις κάλπες θα ακούσουμε κι άλλα.