[Εναλλακτικά] Τζον Κασσαβέτης

Πάμε λίγο σινεμά. Είναι γνωστό πως ο ειδικός φόρος επί των κινηματογραφικών εισιτηρίων ήταν ώς τώρα ένας πυλώνας της χρηματοδότησης του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου. Αυτά τα χρήματα μάλιστα δεν ήταν κρατικά αλλά προέρχονταν από τους σινεφίλ θεατές και επέστρεφαν στην παραγωγή. Ολα αυτά μέχρι τώρα. Από τη συμφωνία και έπειτα το τοπίο αλλάζει άρδην. Η κατάργηση του ειδικού αυτού φόρου είναι στα προαπαιτούμενα της νέας δανειακής σύμβασης. Και μια σειρά από κινηματογραφικούς φορείς και σωματεία προειδοποίησαν όλη αυτήν την εβδομάδα πως η κατάργηση θα φέρει συντριπτικό πλήγμα στην ελληνική δημιουργία. Ο Ξυδάκης σχεδόν αμέσως απάντησε πως η απώλεια πόρου θα υποκατασταθεί με αύξηση της κρατικής επιχορήγησης του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου. Αρκεί όμως αυτό, την ίδια ώρα που ο ΦΠΑ για το σινεμά έχει πάει στο 23% και ενώ στη Γαλλία για παράδειγμα είναι στο 4%; Κι όλα αυτά σε μια στιγμή που καταγράφεται μια άνοιξη στο νέο ελληνικό σινεμά.

«Οταν κάνεις σινεμά δεν πρέπει να φοβάσαι τίποτα και κανέναν» έλεγε ο κινηματογραφιστής Τζον Κασσαβέτης. Βεβαίως, ο κορυφαίος του ανεξάρτητου σινεμά όταν αποφάσισε – κόντρα σε όλους – να κάνει ταινίες είχε μαζί του τη σύντροφό του Τζίνα Ρόουλαντς. Και η αλήθεια είναι πως για τις «Σκιές», την πρώτη του, έβαλε και το χεράκι του ο Νίκος Παπατάκης βρίσκοντας χρηματοδότη.

Σήμερα, στο δικό μας τοπίο οι νέοι έλληνες κινηματογραφιστές (από τον Λάνθιμο και τον Κούτρα μέχρι τον Οικονομίδη και τον Τριανταφυλλίδη) κινούνται λίγο κασσαβετικά. Με χίλιες δυο δυσκολίες κάνουν τις ταινίες τους. Η χρήση των νέων μέσων έχει λύσει τα χέρια τους. Παρ’ όλα αυτά, ο κινηματογράφος είναι ένα ακριβό σπορ. Ενίοτε βοηθούν ανήσυχοι αστοί σαν τον εφοπλιστή Κωνσταντακόπουλο. Αλίμονο όμως αν αφήσουμε το σινεμά μόνο στα χέρια ιδιωτών. Η κρατική πριμοδότηση είναι αναγκαία. Και ως μέρος μιας συλλογικής έγνοιας του κράτους για την ψυχαγωγία, την καλλιέργεια των πολιτών του.

Μπορεί τα παραπάνω να μοιάζουν στενού ενδιαφέροντος αλλά κρύβουν κάτι βαθύτερο: όταν δέχεσαι άκοπα πως η παραμονή σου στην ευρωζώνη περνάει από τη σύναψη των προαπαιτουμένων για συμφωνία και νέο δάνειο, δεν μπορείς να εξεγείρεσαι για τα προαπαιτούμενα. Αυτό για διάφορους «Μένουμε Ευρώπη» που τώρα αντιλαμβάνονται τις επώδυνες γραμμές του νέου Μνημονίου. Από την άλλη, αν ο ΣΥΡΙΖΑ όπως λέει έχει χώρο για άμβλυνση των μέτρων της νέας συμφωνίας, οφείλει έστω μετεκλογικά αν ξανακυβερνήσει να λήξει το θέμα. Κι αυτό, αφού όλοι θαυμάζουμε  την τόλμη ενός Κασσαβέτη. Αλλά αυτός ήταν ένας.