[Θεωρείο] Από μια παρεξήγηση

Στο «A New Kind of Love», ένα φιλμ της δεκαετίας του ’60, ο Πολ Νιούμαν υποδύεται έναν δημοσιογράφο ο οποίος κάνει ρεπορτάζ στο Παρίσι για τη ζωή μιας σχεδιάστριας μόδας, πιστεύοντας ότι είναι πόρνη. Η ταινία δεν είναι σπουδαία. Σε μια σκηνή, πάντως, εκείνη του λέει ότι είχε μια περιπέτεια πάνω σε ένα ποδήλατο με έναν «ξένο εκατομμυριούχο». Η φαντασία του δημοσιογράφου, που στο μεταξύ ερωτεύεται το κορίτσι, τρέχει. Εκείνος φαντάζεται τον εαυτό του στον ρόλο του «ξένου εκατομμυριούχου» κι εμείς τον βλέπουμε να κάνει ποδήλατο χωρίς χέρια, ενώ συγχρόνως ετοιμάζει ένα μαρτίνι. Η μπλούζα του ποδηλάτη που φοράει έχει μια στάμπα: «Πλούσιος Ελληνας».

Στη δεκαετία του ’60 δεν είμαστε και επομένως ο συνειρμός ότι ο «ξένος εκατομμυριούχος» είναι ο Ωνάσης δεν είναι αυτόματος. Ελληνες εκατομμυριούχοι, όμως, υπάρχουν και στην Ελλάδα των τριών Μνημονίων. Και ο αυτόματος συνειρμός που κάνουν οι ξένοι, δημοσιογράφοι και πολιτικοί, είναι ότι οι έλληνες εκατομμυριούχοι δεν έχουν συμβάλει καθόλου στην αντιμετώπιση της κρίσης. Η πεποίθηση εκτός συνόρων είναι ότι το πρόβλημα δεν οφείλεται στην έλλειψη πατριωτισμού των σημερινών Ωνάσηδων, αλλά στην απροθυμία του εγχώριου πολιτικού συστήματος να τους κυνηγήσει για να πληρώσουν αυτά που στο κάτω κάτω οφείλουν. Για ακόμη μία φορά, δηλαδή, το πρόβλημα δεν είναι οικονομικό, αλλά πολιτικό.

Το κυνήγι της μεγάλης φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής δεν είναι μόνο συμβατική υποχρέωση ενός κράτους. Είναι και το κάτι που μένει από το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης. Η αποτελεσματικότητα σε αυτό το πεδίο, κι εφόσον δεν καταφύγει η κυβέρνηση στην ευκολία του ριάλιτι «Κυνηγώντας πλούσιους και διάσημους», μπορεί να τονώσει το ρημαγμένο αριστερό της προφίλ – έστω και μετά τις νέες εκλογές. Μπορεί να άρει, επίσης, και τη γενικευμένη καχυποψία εδώ κι αλλού ότι οι έλληνες πολιτικοί, αριστεροί και δεξιοί, δεν ενοχλούν ποτέ τους έλληνες εκατομμυριούχους. Εύκολα παρεξηγείται κάτι – ακόμη και η πρώτη-φορά-Αριστερά μπορεί να παρεξηγηθεί για απροθυμία. Αρκεί να θυμηθεί κανείς πόσο εύκολα παρεξήγησε τα πράγματα ο Πολ Νιούμαν στο «A New Kind of Love» και πέρασε τη σχεδιάστρια μόδας για πόρνη.