Πού κόλλησαν τα Μνημόνια

Το πρώτο Μνημόνιο ξεχείλιζε από φόρους αλλά έμεινε από έσοδα. Η φορολογική λαίλαπα που επιβλήθηκε με τη μορφή αυξήσεων στον ΦΠΑ, στους έμμεσους φόρους των καυσίμων και στη φορολογία των εισοδημάτων δικαίωσε τη σκληρότητά της μόνο στα πορτοφόλια των νοικοκυριών. Και όχι στην αποδοτικότητά τους στα έσοδα. Τα ταμεία παρέμειναν άδεια, αφού οι φόροι που επιβλήθηκαν σκότωσαν την «αγελάδα» που έβγαζε το γάλα. Βούλιαξαν την αγοραστική δύναμη, την κατανάλωση και την οικονομία. Εριξαν όμως και νερό στον μύλο των φοροφυγάδων.

Αν οι φόροι έκαναν τη μισή βρώμικη δουλειά στην οικονομία, ο άγριες περικοπές στους μισθούς του Δημοσίου και στις συντάξεις έκαναν την υπόλοιπη. Τουλάχιστον οι άγριες περικοπές μετατράπηκαν, χωρίς εκπτώσεις, σε μείωση του ελλείμματος. Και δεν χάθηκαν στη μαύρη τρύπα της φοροδιαφυγής όπως οι αυξήσεις στον ΦΠΑ.

Κάπως έτσι, με την οικονομία σε ελεύθερη πτώση και την πρώτη σοβαρή προσπάθεια εσωτερικής υποτίμησης των εισοδημάτων των Ελλήνων, έληξε άδοξα το πρώτο Μνημόνιο. Και έδωσε τη θέση του στο δεύτερο (το 2012). Μέτρα όπως η μείωση του κατώτατου μισθού και η αποδόμηση κάθε κανόνα στην αγορά εργασίας ήρθαν να ολοκληρώνουν την επιχείρηση εσωτερικής υποτίμησης. Αυτή τη φορά με μεγάλο θύμα τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα.

Επρεπε να περάσουν άλλα δύο χρόνια από τότε και συνολικά τεσσεράμισι χρόνια Μνημονίου, για να φθάσει, ασθμαίνοντας, η οικονομία σε θετικό πρόσημο στην ανάπτυξη. Το φθινόπωρο του 2014, πολύ αργότερα από όλες τις προβλέψεις και χωρίς ισχυρή δυναμική. Με μοναδικό εφόδιο το φθηνό εργατικό δυναμικό αφού το πολιτικό προσωπικό της χώρας τα προηγούμενα δύσκολα χρόνια επέλεξε να ακολουθήσει τον εύκολο δρόμο των φόρων και των οριζόντιων περικοπών εισοδημάτων. Αρνήθηκε να συγκρουσθεί με ισχυρά συνδικάτα στον δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα και έβαλε στο ράφι αναπτυξιακές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις (όπως το άνοιγμα των επαγγελμάτων, η αναδιάρθρωση στις ΔΕΚΟ κ.ά.).

Αυτές τις ημέρες παίζεται η τελευταία πράξη για την ολοκλήρωση του δεύτερου Μνημονίου, αφού όμως έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος σε ατελέσφορες διαπραγματεύσεις και η οικονομία είναι, ξανά, υπό το μηδέν. Δυστυχώς, οι φόροι κυριαρχούν και πάλι στο πακέτο των μέτρων. Και στην πρόταση των δανειστών και (πολύ περισσότερο) στην πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης. Το μεγαλύτερο μέρος των αυξήσεων στον ΦΠΑ θα πάνε στις τσέπες των επιτηδείων. Και οι φόροι στις επιχειρήσεις που προτείνει η ελληνική πλευρά, αν περάσουν, θα καταδικάσουν σε νέα ύφεση την ελληνική οικονομία.

Σε λίγους μήνες θα ξανάπαμε όλοι στο ταμείο. Ιδωμεν. Ομως τώρα πάρε τα λεφτά και τρέχα!