[Εισαγωγικά] Οι Βιετκόνγκ στις Βρυξέλλες

«ΑΥΤΟΣ θα μας καταστρέψει και το Σαββατοκύριακο…». Η απόγνωση στελέχους αντιπροσωπείας – φιλελληνικής – ευρωπαϊκής χώρας που μετέχει στα όργανα της ΕΕ τα λέει όλα. Ποιος θέλει να περάσει το γουικέντ του – καλοκαίρι γαρ – στις άχρωμες Βρυξέλλες για να βλέπει τους συριζαίους να διαπραγματεύονται όπως οι Βιετκόνγκ στο Παρίσι το 1973; Ο Γιάνης Βαρουφάκης – μιντιακά υπερεκτεθειμένος, αλεξικέραυνο της οργής των Ευρωπαίων και ίσως μια ιδέα παραπάνω νάρκισσος απ’ όσο αντέχει ο χαμογελαστός ναρκισσισμός κάποιου άλλου στην κυβέρνηση – μπορεί να είναι στο περιθώριο. Αλλά τα ξεσπάσματα οργής του Νίκου Παππά στις συνομιλίες έχουν αφήσει εποχή. Απλώς ο υπουργός Επικρατείας κάνει τον κακό εντός για να ανοίξει τον δρόμο στον Αλέξη Τσίπρα και δεν πετάει πυροτεχνήματα εκτός για να εξασφαλίσει τη χιλιοστή συνέντευξη σε πέντε μήνες. Ωστόσο, το κρύο μάτι των έμπειρων Ευρωπαίων βλέπει πίσω από τη σκηνοθεσία. Η εκτίμηση μεσοβδόμαδα ήταν ότι «ο Τσίπρας παίζει με τον χρόνο και θα το κάνει ώς την τελευταία στιγμή».

Αν η Ελλάδα είναι το Βιετνάμ της ευρωζώνης και οι Βρυξέλλες του 2015 είναι το Παρίσι του 1973, ε τότε ο Κίσινγκερ ποιος είναι; Θα ήταν ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε αν τον άφηναν. Αλλά ο ιέραξ της δημοσιονομικής ορθοδοξίας είναι λίγο σαν τον Βαρουφάκη. Μετέχει στις συνομιλίες εκ της θέσεώς του και κάνει όπου μπορεί ζημιές, αλλά δεν έχει κεντρικό ρόλο. Η έλλειψη ενός Κίσινγκερ και η πολυδιάσπαση ρόλων μεταξύ Γιούνκερ, Ντράγκι, Λαγκάρντ, Τουσκ, Μέρκελ και Ολάντ – με τους Αμερικανούς ενεργητικά ανήσυχους στο παρασκήνιο – λειτουργεί ώς ενός σημείου υπέρ της ελληνικής πλευράς. Ολα αυτά όμως θα τελειώσουν όταν ο Τσίπρας θα πρέπει να πει το μεγάλο ναι ή το μεγάλο όχι στη συμφωνία και να πάει μετά στην τιμή και στην πεποίθησή του – ή μάλλον να επιστρέψει στην Αθήνα. Βλέπετε – το παιχνίδι χρόνου τελειώνει μαζί με τον χρόνο. Η Ανγκελα Μέρκελ ζήτησε συμφωνία ώς το βράδυ της Κυριακής – προτού ανοίξουν οι αγορές της Ασίας. Οχι ότι δεν μπορούν να ανοίξουν χωρίς συμφωνία – απλώς θα γίνει μέγα μπάχαλο. Ο Αλέξης Τσίπρας πάλι είχε το όριο της Δευτέρας. Οχι ότι δεν θα ξημέρωνε η Δευτέρα αν όντως δεν μπορούσε να πληρωθεί ο μεγάλος όγκος των συνταξιούχων – κάτι που η κυβέρνηση έλυσε την τελευταία στιγμή – ή αν δημιουργούνταν προβλήματα – για να το πούμε κομψά – στη λειτουργία των τραπεζών. Απλώς θα είχαμε και σε αυτήν την περίπτωση έτερο μπάχαλο.

Πίσω από τη σκηνοθεσία και πέρα από τους χτύπους του λεπτοδείκτη, η διαπραγμάτευση προσπαθούσε εβδομάδες τώρα να ισορροπήσει σε ένα τρίγωνο. Οι δανειστές δεν ήθελαν με τίποτε το πιστωτικό γεγονός – κάτι που εξηγεί τους ψιθύρους ότι το ΔΝΤ μπορεί να πληρωθεί με τα κέρδη των κεντρικών τραπεζών από τα ελληνικά ομόλογα που αγόρασαν στη δευτερογενή αγορά μετά το 2011. Είναι τα χρήματα που αρνούνταν μήνες τώρα να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θέλει με τίποτε να βρεθεί σε θέση να μην μπορεί να πληρώσει μισθούς και συντάξεις – κάτι που εξηγεί την ανάγκη για «έντιμο συμβιβασμό» αφού η καταβολή είναι οριακή τον Ιούνιο και λογικά αδύνατη τον Ιούλιο. Καμία πλευρά, ούτε οι δανειστές ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει πραγματικό συμφέρον στο κλείσιμο των τραπεζών. Γι’ αυτό δόθηκαν τα δισ. του ELA, αλλά γι’ αυτό έσπευσε να γίνει πιο διαλλακτική και η Αθήνα την περασμένη Δευτέρα όταν το τραπεζικό σύστημα είχε αποσταθεροποιηθεί.

Ολα αυτά δείχνουν συμφωνία αλλά έως την τελευταία στιγμή οι δανειστές θα θέλουν να φορτώσουν στον Τσίπρα υποχρεώσεις, ενώ αυτός μέχρι την τελευταία στιγμή θα προσπαθεί να κερδίσει παραχωρήσεις και εντυπώσεις. Ο άκομψος – όπως οι Ανατολικοευρωπαίοι – Τουσκ φέρεται ότι είπε στον Αλέξη πως «το παιχνίδι τελείωσε». Δεν έχει σημασία εάν ο διάλογος είναι φανταστικός, αλλά ότι το παιχνίδι δεν τελειώνει ποτέ, πριν τελειώσει. Και είναι γεγονός, από εποχής Βιετκόνγκ, ότι τα περισσότερα τα παίρνει αυτός που διαπραγματεύεται σκληρότερα.